artikel

BIM tot in de kruiwagen

bouwbreed 49

BIM tot in de kruiwagen

Geen twee appartementen lijken hetzelfde bij het woningcomplex Summertime aan de Amsterdamse Zuidas. Een op het oog zeer complexe bouwklus dus. Maar door slim gebruik van BIM-software kon die complexiteit drastisch worden teruggebracht. En door onder meer gebruik te maken van scanbare QR-codes, kon het bouwmodel zelfs tot op de bouwplaats zijn diensten bewijzen.

Eind maart op de Amsterdamse Zuidas. Het zonnetje schijnt uitbundig aan de George Gershwinlaan. Op de balkons van woningcomplex Summertime, dat zijn naam ontleent aan de beroemde aria van de Amerikaanse componist George Gershwin, zijn de eerste klapstoeltjes al uitgeklapt. De twee woontorens zijn in december vorig jaar opgeleverd. De bouwkeet van BAM Wonen is dus al enkele maanden van de bouwplaats verdwenen en staat nu in Amsterdam Zuidoost. Daar, aan de Dolingadreef, werkt BAM momenteel aan het project Change=, een complex van bijna zeshonderd appartementen voor werkende jongeren. Patrick Schaper is er de werkvoorbereider en dat was hij ook bij Summertime. “Hier in Zuidoost gaan we weer een stap verder met BIM dan bij Summertime,” zegt hij.

Lukrake stapeling

Het complex Summertime is een project van gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM en belegger Bouwinvest en bestaat zoals gezegd uit twee woonblokken, samen goed voor 197 appartementen. Deze torens zijn ondergronds verbonden met een parkeergarage voor 150 auto’s. Architectenbureau SeArch liet zich bij het ontwerp inspireren door het gebouw Habitat 67, een op het oog lukrake, maar zeer fraaie stapeling van appartementen, naar een ontwerp van Moshe Safdie. Dat complex was onderdeel van de wereldtentoonstelling Expo 67 in het Canadese Montreal.

Illusie van complexiteit

Volgens Schaper heeft het virtueel bouwen ertoe geleid dat de complexiteit van het architectonisch ontwerp al in een vroeg stadium kon worden teruggebracht naar een wat eenvoudiger geheel, zonder de illusie van complexiteit kwijt te raken. Dat bouwkundige BIM-model werd uitgewerkt door het Rotterdamse BIM-bureau HFB. “De BIM-modelleur loopt dan tegen uitdagingen aan en vraagt ‘is het niet zo te maken dat ik het eenvoudiger kan modelleren? Want als ik het eenvoudiger kan modelleren, kan het eenvoudiger worden gebouwd’. Dat heeft geleid tot meer uniforme concepten en minder wirwar van allemaal verschillende types. Met BIM neem je dit soort beslissingen dus veel eerder.” HFB werkt met modelleersoftware Revit van Autodesk. BAM Wonen Speciale Projecten maakt voor de coördinatie van de diverse modellen gebruik van Autodesk Navisworks. Autodesk was zo onder de indruk van de toepassing van de producten op het project Summertime dat het HFB de Autodesk Excellence Award2016 toekende.

Werelden dichter bij elkaar

Uiteindelijk moet zelfs de oplevering met een tablet gaan

“De virtuele en de fysieke bouw zijn veelal nog gescheiden werelden. De wens van veel aannemers is die werelden dichter bij elkaar te brengen”, zegt Schaper. Bij Summertime, dat in nauwe samenwerking met AM en Bouwinvest is gerealiseerd, werd hiertoe een serieuze aanzet gegeven. Door gebruik van het softwarepakket BIM360 van Autodesk werd het mogelijk om de uitvoerders een tablet in handen te geven en hen, in een BIM-omgeving, te laten werken aan kwaliteitsinspecties en veiligheidsinspecties. “Als ergens een sparing ontbreekt, of een sparing is niet brandwerend afgedicht, of er ontbreekt nog een wand, dan kan de uitvoerder daar vanuit het programma BIM360 Field een issue van maken. De bouwpartners kunnen dat dan oppakken. We hebben ook op zo’n vijftig plekken op de bouw QR-codes geplakt. Door die te scannen met de tablet kom je in de betreffende plattegrond. Op Summertime hebben we hier voor het eerst mee gewerkt. Bij Change= willen we dat nog serieuzer aanpakken. Uiteindelijk moet zelfs de oplevering met een tablet via BIM 360 Field kunnen worden gedaan.”

Dubbel opgeslagen

Uiteraard verliep niet alles vlekkeloos, vertelt Schaper. Zo moesten modellen altijd dubbel worden opgeslagen om er in beide Autodeskpakketten mee te kunnen werken. Het uitvoeringsteam werkte op de bouwplaats met BIM360 Field, terwijl zij vanuit de werkvoorbereiding via Navisworks werden gevoed met informatie. “Dat was niet optimaal. We moesten veel schakelen tussen verschillende werkwijzen. Bij de bouw van Change= in Zuidoost gaan we dat anders doen en is er door gebruik te maken van BIM360 Glue een betere aansluiting tussen modellen in BIM 360 Field en Navisworks. De uitvoerder kan de aansturing van personeel nog beter vanuit het BIM model doen. Dat is dus echt BIM tot in de kruiwagen.”

Experimenteren met data

Mijn gouden tip is: ga aan de slag

Hoewel BAM Wonen inmiddels bijna al zijn projecten in BIM uitvoert, is het nog niet zo lang geleden dat ook Schaper zijn eerste BIM-project voor de kiezen kreeg. “Ook ik was in het begin sceptisch. Maar de meerwaarde ervaar je pas echt als je met BIM werkt. Mijn gouden tip is dan ook: ga aan de slag. Experimenteer met de beschikbare data en maak eens een uittrekstaat van bijvoorbeeld de gevelstenen of de binnenkozijnen. Als je dat een paar keer hebt gedaan, wordt duidelijk wat BIM kan betekenen en wil je niet meer terug naar het traditionele proces. Op een gegeven moment komt het punt dat je zoveel vertrouwen hebt in het BIM-model dat je de tekeningen niet eens meer nodig hebt.”

Dagelijks beter

Aannemers krijgen onherroepelijk te maken met problemen, zoals bouwpartners die hun modellen niet op de juiste wijze aanleveren. “Uiteraard is dat voor de projecten soms vervelend,” zegt Schaper, “maar je krijgt nu eenmaal niet altijd een perfect uitgewerkt model; er ontbreekt soms nog data die juist goed zou kunnen worden gebruikt. Op dit moment is het de uitdaging om met de beschikbare modellen een goed functionerende BIM-omgeving te creëren. Iets waar we dagelijks beter in worden.”

Dit artikel verscheen in de Cobouw Special Bouw & ICT.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels