artikel

Nieuwe Bouwwet half goed, half gedrocht

bouwbreed 37

Nieuwe Bouwwet half goed, half gedrocht

Minister Blok wil het toezicht op de kwaliteit van bouwplannen privatiseren. Een wetsontwerp met die strekking wordt aanstaande woensdag in de Tweede Kamer behandeld.

In plaats van de beoordeling van bouwplannen door gemeenten zal na gereedkomen van een bouwwerk een verklaring van een private kwaliteitsborger dat aan de bouwvoorschriften wordt voldaan voldoende zijn. Voor het opstellen van zo’n conformiteitsverklaring zal een nieuwe bedrijfstak van private kwaliteitsborger gaan zorgen met een geschatte jaaromzet van een kwart miljard euro, gecontroleerd door een nieuwe Borgingsautoriteit.

Doelgroep van deze nieuwe bureaucratie zijn in eerste instantie alleen de projectmatige woningbouwers en ‑ontwikkelaars; bouwwerken in een hogere risicoklasse vallen er voorlopig buiten en kleinere bouwwerken worden borgingsvrij, dat wil zeggen dat de overheid pas komt kijken als het verkeerd gaat.

Slagers keuren eigen vlees

Het initiatief achter deze ingrijpende stelselwijziging kwam van een door voormalig bouwminister Sybilla Dekker voorgezeten commissie met voornamelijk belanghebbende bouwpartijen, en die insteek is nog steeds leidend: het wetsontwerp draagt de geur van slagers die hun eigen vlees willen keuren en een overheid die dat om redenen van opportuniteit graag steunt.

Einde beperkte aansprakelijkheid bouwondernemer

Zo wordt het wetsontwerp echter niet gepresenteerd. Volgens de toelichting staat een betere bescherming van de (bouw)consument centraal. Mede dankzij de Vereniging Eigen Huis bevat het wetsvoorstel inderdaad een aanzienlijke verbetering van de juridische positie van de bouwconsument/­opdrachtgever, waarmee eindelijk een einde komt aan de beperkte aansprakelijkheid van de bouwondernemer; feitelijk een breed gedragen correctie op een onrechtvaardigheid die eigenlijk vele jaren te laat komt.

Dat is maar de helft van de waarheid. In feite dient die verbetering als hefboom voor de andere helft, de privatisering van het publieke bouwtoezicht waartegen steeds meer weerstand bestaat. Om die reden wil minister Blok de beide delen niet scheiden, terwijl het twee zeer verschillende beleidsterreinen en wetstrajecten betreft die weinig gemeen hebben.

Volgens Blok zou de beoogde privatisering nodig zijn omdat het huidige gemeentelijk bouwtoezicht onvoldoende functioneert. Als argument voor de beoogde privatisering is die bewering tenminste merkwaardig. Het zijn immers de bouwers die de bouwfouten maken. Het zijn ook de bouwers die er in de afgelopen jaren een gewoonte van maakten om van verleende bouwvergunning af te wijken, met grote en meestal verborgen risico’s voor de bouwkwaliteit.

Private kwaliteitsborging bevat te veel risico’s en tekortkomingen

Het bouwtoezicht kan beter; daarvoor zijn inmiddels ook wettelijke maatregelen genomen (de Wet VTH) waardoor de kennis en capaciteit meer gecentraliseerd wordt in regionale omgevingsdiensten (RUD’s). Het geeft te denken als een verantwoordelijke minister desondanks verwijten richting het bouwtoezicht hanteert als argument voor privatisering. Nederland behoort nog steeds – ondanks de sluipende bezuinigingen op kennis en personeel – tot de landen die het bouwtoezicht het best op orde hebben. Of dat met de voorgestelde private kwaliteitsborging zo zal blijven valt zeer te betwijfelen; daarvoor bevat het voorstel te veel risico’s, en tekortkomingen:

‘Wetsontwerp nog niet klaar voor serieuze behandeling’

Alles bij elkaar vinden wij deze helft van het wetsontwerp een onrijp gedrocht dat nog lang niet klaar is voor een serieuze behandeling.

De goede helft is daarentegen dringend nodig en heeft een breed draagvlak:


Dr. Rob J. Mulder is directeur kennis & belangenbehartiging van de Verenging Eigen Huis.
Prof. ing. André Thomsen is emeritus-hoogleraar aan de TU Delft en adviseur van de Nederlandse Woonbond.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels