artikel

Brandwerende coatings: correct aanbrengen cruciaal

bouwbreed 205

Brandwerende coatings: correct aanbrengen cruciaal

Brandwerende coatings zijn steeds meer een volwaardig alternatief voor platen of spuitmortel en kunnen staalconstructies tot wel 120 minuten beschermen. Mits correct aangebracht en gespecificeerd, tekent Bouwen met Staal daarbij aan. De organisatie lanceert enkele nieuwe hulpmiddelen.

Het is de droom van veel architecten: een ranke staalconstructie prominent in het zicht. In het verleden dwongen strenge brandveiligheidsregels de staalprofielen vaak onder spuitlagen en beplating; coatings brengen daarin de laatste jaren verandering. Brandwerende verf is veel sterker geworden en hoeft minder dik te worden aangebracht dan vroeger. “Maar je moet wel weten hoe”, zegt brandveiligheidsexpert Ralph Hamerlinck van Bouwen met Staal. “Als je dat niet in het bestek specificeert, zal de leverancier de laagdikte bepalen op basis van de gunstigste tabel. En dan kun je zelfs met een goed product nog een misser maken.”

Kwaliteitsrichtlijn

Bouwen met Staal maakte daarom als hulpmiddel de Kwaliteitsrichtlijn applicatie brandwerende coating. Met die richtlijn in de hand accepteren de meeste gemeenten het gebruik van brandwerende verf. Ook publiceerde de organisatie de brochure Veilige waarden voor de kritieke staaltemperatuur bij ontwerp en aanbesteding.

In de bestaande bouwpraktijk bepaalt de constructeur zelden de specifieke bezwijktemperatuur van een staalconstructie op basis van de gekozen profielen, het constructief ontwerp en de belastingen bij brand. Terwijl dit feitelijk wel tot zijn taak behoort. Alle kans dus dat de aannemer of leverancier daarbij de mist ingaat, omdat hij zonder deze bezwijktemperatuur niet goed de vereiste laagdikte van de coating kan vaststellen om een bepaalde brandwerendheid te bereiken. Het gevaar ligt dan op de loer dat een gunstige laagdikte wordt aangeboden op basis van een te hoge bezwijktemperatuur.

Afstemming type profiel en coating

De ontwikkelde hulpmiddelen (‘brandwerende coatings’) geven mogelijkheden om het type profiel en de coating beter op elkaar af te stellen. Een bijbehorende tool (‘Brawestamat’) helpt bij het bepalen van de verflaagdikte. De ontwerper kan er precies mee zien hoe slank hij kan ontwerpen en welke verfdikte daar bij hoort. Hamerlinck: “Door de profieldoorsnede slim te ontwerpen, is de benodigde laagdikte aanzienlijk te reduceren. Dan kom je zowel esthetisch als prijstechnisch beter uit.”

Watergedragen

Bouwen met Staal zet zich in voor de promotie van brandwerende coatings. De speciale verfsystemen, die bij brand door opschuimen zorgen voor behoud van draagkracht, zitten de laatste jaren flink in de lift. Coatings vormen bij brand een dikke isolerende laag waardoor de achterliggende constructie intact blijft. Op die taak worden ze steeds nauwkeuriger ontwikkeld: de ene op 60, de andere op 90 of 120 minuten brandwerendheid. Er zijn aparte producten voor binnen- en voor buitentoepassingen en er bestaan inmiddels watergedragen en oplosmiddelhoudende coatings. De prestaties van de watergedragen verfsoorten doen al nauwelijks meer onder voor minder milieubewuste varianten. Superieur zijn de nieuwe tweecomponenten epoxysystemen.

CE-markering

De snelle ontwikkelingen hebben mede te maken met de bemoeienis van de Europese Unie. Die stuurt aan op een verplichte CE-markering. Daarop vooruitlopend heeft iedere grote producent inmiddels vrijwillig een CE-merk op zijn producten. “Dat schept duidelijkheid die er een paar jaar geleden niet was”, zegt Hamerlinck. “Dankzij eurocodes en Europese regelgeving kun je niet meer op nationaal niveau om de regels heen fietsen.”

De EU maakte eerder een eind aan de verschillende wijzen van temperatuurmeting in ovens voor brandproeven. Iedereen moet nu een plaatthermometer gebruiken. De enorme verschillen in eisen ten aanzien van het testen op brandwerendheid in de EU-landen zijn daardoor verdwenen. Dankzij CE-markering hoeft straks ook niet langer ieder product zich in ieder land opnieuw via laboratoriumtests te bewijzen. Dat resulteerde voor brandwerende coatings in een enorme marktvergroting.

Aanbrengen in de fabriek

De markt strekt zich overigens niet meer alleen uit tot de staalbouw. Kanaalplaatvloeren worden ook steeds vaker uitgevoerd met brandwerende bescherming, waaronder coatings. Dit naar aanleiding van een incident in de Lloydstraat in Rotterdam, waar in een splinternieuwe parkeerlaag van een appartementengebouw de onderkant van een kanaalplaat losscheurde van de stijve bovenlaag. Een aanbeveling van BFBN beschrijft dat dit is te voorkomen met een afwerking met slechts een dunne druklaag of, als alternatief, een brandwerende bescherming. Doorslaggevend voor een geslaagde toepassing van brandwerend verf is ook de wijze van aanbrengen. Steeds vaker gebeurt dat al in de fabriek. Dat zorgt voor een perfecte verflaag met een constante dikte. Risico bij aanbrengen op de bouwplaats is met name de invloed van het weer. Vocht of lage temperatuur kan het eindresultaat sterk negatief beïnvloeden.

Checklist

Op initiatief van Rijkswaterstaat heeft een kennisgroep recentelijk een checklist voor private kwaliteitsborging opgezet. Die moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat een brandwerende coating ook zijn werk doet nadat hij jarenlang heeft blootgestaan aan weer en wind. Want daarvoor moet hij wel een juiste en goed aangebrachte beschermlaag hebben. “Brandwerende coatings zijn zeker niet de enige zaligmakende manier om staalconstructies te wapenen tegen brand”, stelt Hamerlinck. Maar ze zijn wel een goede uitbreiding op de gereedschapskist van de brandtechnicus. “De toekomst brengt hopelijk een richtlijn voor betere afstemming van ventilatie, coatings en sprinklers. Uiteindelijk moeten we naar totaaloplossingen.”


Dr.ir. Ralph Hamerlinck

Dr.ir. Ralph Hamerlinck (1961) studeerde Bouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven en promoveerde aan dezelfde universiteit. De afgelopen 25 jaar heeft hij diverse functies vervuld voor Bouwen met Staal. Hij is auteur van studieboeken, richtlijnen en rapporten, secretaris van norm- en technische commissies en adviseur in constructieve en brandtechnische vraagstukken. Zijn eigen (brandveiligheids) Adviesbureau Hamerlinck is betrokken bij projecten in de woning- en utiliteitsbouw en toetst bouwplannen aan geldende regelgeving.

Dit artikel verscheen in de Cobouw Special Brandveiligheid 2016

Uw verhaal in de Cobouw Special Brandveiligheid 2017? Of wilt u adverteren? Bekijk de mogelijkheden >>

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels