artikel

Bouwkundige controlepunten brandveiligheid

bouwbreed 76

Ieder jaar geeft Brandveilig Bouwen Nederland (BBN), de vereniging van producenten en leveranciers van brandveilige bouwmaterialen en -constructies, een boek uit met de titel ‘De essentiële bouwkundige controlepunten’. BBN-directeur Leo Oosterveen legt uit waarom. En waarom de bouwkolom brandveiligheid meer prioriteit zou moeten geven.

Bouwkundige controlepunten brandveiligheid
Cartoon: Tom Janssen.

Ooit was De essentiële bouwkundige controlepunten bedoeld om de brandweer betere handvatten te geven bij brandpreventie maar ondertussen is het uitgegroeid tot een standaardwerk voor de hele bouwkolom. Oosterveen: “We zijn er in 2005 mee begonnen omdat we zagen dat er een behoefte is om goed geïnformeerd te zijn over waar je als gebouweigenaar of -beheerder, bouwer, installateur of architect op moet letten als het gaat om brandveilige producten. We maken daarbij gebruik van de kennis van onze leden. Die weten immers het meest over hun producten. Dat hebben ze bij geaccrediteerde instellingen laten testen.”

Wet- en regelgeving

In het boekje loopt BBN niet voor op regelgeving. “Wel sorteren we in de komende editie alvast voor op nieuwe wetgeving die eraan zit te komen, zoals de nieuwe Bouwwet. Een grote stap op het gebied van brandveilig bouwen is bijvoorbeeld de nieuwe norm NEN 6075 over rookwerendheid. Wij stellen: ‘zorg er in ieder gebouw nu voor dat je zowel rook- als brandvrije compartimenten hebt’. Dat gaat verder dan het Bouwbesluit, maar is ingegeven door de situatie dat als er, precies op het punt waar geen rook mag komen, brand uitbreekt, je op die plek een veel te korte doorslagtijd voor de rookwerendheid hebt. Zorg er dus voor dat zowel rook als brand niet kunnen overslaan. Dan zit je altijd goed.”

Iets waar Oosterveen zich over verbaast: transformatie van kantoren naar woningen. “Daarvoor gelden andere eisen dan voor nieuwbouw. Bij nieuwbouw moeten de wanden de overslag van brand een uur kunnen tegenhouden, bij transformatie volstaan wandjes met een overslagtijd van 20 minuten.”

Bouwbesluit

“Wat veel mensen niet beseffen is dat het Bouwbesluit de absolute ondergrens is op het gebied van veiligheid. Zit je eronder dan ben je in overtreding. In de bouw denkt men vaak ‘alles wat we meer doen dan in het Bouwbesluit staat, is te duur’. Dat is een beleving waar ik me fel tegen verzet. Met het Bouwbesluit leg je een bodem. Als je je verantwoordelijkheid neemt dan moet je meer doen om te zorgen dat je een echt brandveilig gebouw hebt. En dan zal je veel aandacht moeten hebben voor het bouwkundige aspect. Daarin voorzien wij met De essentiële bouwkundige controlepunten.”

Helemaal niet duur

Een gebouw brandveilig maken hoeft volgens de BBN-directeur ook helemaal niet duurder te zijn. “Je moet er voor de bouw gewoon al veel beter over nadenken. Maar ja, als je dan weet dat bouwkundestudenten tijdens hun hele studie maar twee uur les krijgen in brandveiligheid… Als je een wand plaatst, maar je doet het verkeerd en je moet hem daarna weer slopen; dan wordt het te duur. Maar als je daar al tijdens de engineering rekening mee houdt, dan kunnen de kosten meevallen.”

Onderhoud

Oosterveen waarschuwt gebouweigenaren niet alleen over brandveiligheid tijdens de bouw, maar ook daarna. “We zien het nog weleens misgaan tijdens het onderhoud. Dan wordt een geïmpregneerde gevel bijvoorbeeld overgeschilderd met een super brandbare coating. In het geval van brand schiet het vuur dan via de gevel omhoog. Daar staan mensen vaak niet bij stil.” Een ander voorbeeld. “Soms worden er in panden achteraf nog technische voorzieningen aangelegd. Het komt voor dat er kabels worden getrokken, dwars door brandwerende wanden. Ik heb zelfs eens gezien dat er een gat in zo’n muur werd geboord om een brandmelder aan te leggen. Hoe wrang is dat? In ziekenhuizen zie je daardoor steeds vaker dat ze dat soort wanden een bepaalde kleur geven.”

Kwaliteitsslag

De Wet op de kwaliteitsborging die nu in de maak is, is volgens Oosterveen winst voor de brandveiligheid. “Als de wet er komt zoals die nu voor ons ligt, dan gaat een private kwaliteitsborger achteraf controleren of jouw gebouw voldoet aan de eisen in het Bouwbesluit. Terwijl op dit moment alleen vooraf de bouwtekening wordt gecontroleerd en je helemaal niet weet of het uiteindelijke gebouw nog wel aan die tekening voldoet. Dat wordt ook amper gecontroleerd. Weliswaar mag een gebouweigenaar zelf de oplevering controleren, maar niet veel mensen zitten echt diep in de bouwkunde inclusief alle consequenties van de gebruikte bouwmaterialen. En die lopen daar ook net niet rond. Ik verwacht dus dat die wet een kwaliteitsslag in de bouw kan gaan opleveren. We pleiten er dan ook voor dat De essentiële bouwkundige controlepunten wordt opgenomen in het controle-instrument dat een toekomstige toezichthouder gaat gebruiken.”

Verantwoordelijk

“De bedoeling van het boek was ooit om van iedere productgroep – van brandwerend glas, via brandschermen, industriële branddeuren tot brandvertraging voor hout- en plaatmateriaal – in maximaal één A4’tje de controlepunten op te sommen. Met zoveel producenten en leveranciers is dat een onmogelijke opgave gebleken. Maar we streven ernaar dat iedereen die een huis bouwt het moet kunnen begrijpen.”

Een opmerkelijke ontwikkeling is volgens Oosterveen dat waar de brandweer vroeger brandveiligheidscontroles uitvoerde, dat nu steeds vaker de gebouweigenaar zelf is. Die is natuurlijk aansprakelijk, maar het zijn ook zijn spullen die worden vernield door onkunde. Als er gaten in zo’n brandwerende wand worden geboord, betekent dat eigenlijk dat iemand zijn spullen vernielt. “We proberen gebouweigenaren steeds meer op te zoeken. Ze bewust te maken van het feit dat eigenaren en soms zelfs huurders verantwoordelijk zijn voor de brandveiligheid van een gebouw.”


Leo Oosterveen, Directeur BBN.

Leo Oosterveen studeerde Bouwkunde aan de Hogeschool Enschede. Daarna werkte hij jarenlang bij de Federatie van Technologiebranches FHI. Sinds 2004 is hij sectormanager bij de Koninklijke Metaalunie en sinds 2014 directeur van BBN. Oosterveen is lid van de Juridisch Technische Commissie en van de Normcommissie brandproeven. Tevens is hij trainer van preventiemedewerkers.


Dit artikel verscheen in de Cobouw Special Brandveiligheid 2016 >>

Uw verhaal in de Cobouw Special Brandveiligheid 2017? Of wilt u adverteren? Bekijk de mogelijkheden >>

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels