artikel

En weg was Imtech

bouwbreed 440

En weg was Imtech

Razendsnel en bijna geruisloos heeft de installatiebranche de brokstukken van het failliete Imtech geabsorbeerd. “Dat zegt veel over de veerkracht van de sector, al was het ook ongelofelijk om te zien hoe zo’n mooi bedrijf zo snel kapot kan gaan.”

Een jaar na dato is er niets meer over van het internationaal opererende miljardenbedrijf met achthonderd bankrekeningen en 22.000 werknemers, waarvan vierduizend in Nederland. De curatoren hadden anderhalve maand nodig om alle computerdata te kopiëren en draaiden in augustus vorig jaar overuren – à 450 euro per uur – om alle onderhandelingen te voeren. Er was namelijk haast, veel haast.

De hele sector was in rep en roer

De hele sector was in rep en roer, de marktleider was omgevallen en plotsklaps kwam er een enorm potentieel beschikbaar op de markt. Netjes afwachten was er niet bij. Als aasgieren doken concurrenten op de restanten en er begon een hectische periode van herordening.

Binnen een maand na het grootste faillissement in de Nederlandse geschiedenis waren bijna alle kaarten opnieuw geschud, maar wel met een speler minder aan tafel. De boedel was in no-time verdeeld. Al na een paar weken waren alle divisies opgeheven of verkocht en vonden de meeste werknemers elders emplooi.

Vakantie

Eén van de eersten die reageerde was John Quist. De bestuursvoorzitter van Unica was op dinsdag 11 augustus 2015 nog geen dag terug van vakantie toen hij het nieuws van de surseance hoorde. “Eigenlijk is het een vreselijke gebeurtenis dat zo’n mooi oud bedrijf omvalt, maar ik zag wel een kans voor Unica.” Quist kwam direct in actie en belde met Unica-eigenaar Daan van Vliet – “nog wel op vakantie” – en zijn CFO Bert Moser – “op de terugweg uit Zweden” – om zich nog diezelfde 11 augustus bij de bewindvoerders van Imtech te melden als potentiële gegadigde voor Imtech Building Services.

Lijkenpikkerij of kansen verzilveren?

Lijkenpikkerij of kansen verzilveren?
Quist was zich ervan bewust dat er waarschijnlijk meer kapers op de kust zouden zijn. Zo maakte installatiebedrijf Kuijpers zijn belangstelling al op 13 augustus publiekelijk bekend. “Wij kozen ervoor in stilte te opereren en hebben met een klein ‘bid-team’ de onderhandelingen gevoerd.” Tijd om na te denken was er bijna niet, “dus ook geen tijd om fouten te maken”, zegt Quist terugblikkend. “Maar ook achteraf bekeken hadden we precies dezelfde beslissingen genomen.”

De focus was volledig gericht op het einddoel, een overname. “Het was heel snel schakelen. Op vrijdagavond en zaterdag voerden we al gesprekken met de directies van Imtech. Daaruit bleek dat we maar heel weinig informatie kregen, met nog geen twee A4tjes financiële gegevens. Het was onvergelijkbaar met een normale overname, waarbij je wel volledig inzage krijgt in de boekhouding en bedrijfsvoering. Nu kwam het vooral aan op gevoel, ondernemerschap en lef. Daar moet je dan maar op vertrouwen en dat heeft goed uitgepakt.” Unica is een familiebedrijf en dat zorgde voor korte lijnen en vlotte financiering uit eigen middelen.

Vanaf dinsdag 18 augustus volgden overleggen met de curatoren, met als absolute hoogtepunt de onderhandelingsrondes en de finale bieding. Binnen enkele dagen werd de overname afgekaart op een half miljoen euro en op 25 augustus – “letterlijk om twee voor twaalf” – werden de contracten getekend.

De roltrap in metrostation Vijzelgracht wordt getest. Imtech-medewerkers kregen vorig jaar een paar uur om hun spullen te pakken.

Adressenbestand

Voor die 500.000 euro kocht Unica – qua omvang de vierde installateur van Nederland – op die natte en winderige dinsdag in augustus het volledige adressenbestand en alle lopende contracten van Imtech Building Services. Maar opdrachtgevers zaten sinds het faillissement op 13 augustus nergens meer aan vast.

We moesten razendsnel handelen

“Andere installateurs waren vrij om alle klanten langs te gaan en hun diensten aan te bieden”,  zegt Quist. En de meeste opdrachtgevers, zeker ziekenhuizen, verzorgingshuizen of 24/7 draaiende fabrieken, vinden het onwenselijk als storingen lang onopgelost blijven. “We moesten dus razendsnel handelen.”

Tijd om bij te komen van de intensieve overnamerondes was er niet. “Wij hadden geheimhoudingsplicht en mochten niet handelen, maar dat gold niet voor de collega’s die al her en der aan het acquireren waren. Wij moesten noodgedwongen wachten tot na de ondertekening en dat hebben we gedaan.”

Aansluitend moest al het personeel worden geïnformeerd over de overname en volgde een lunch met de directie van Imtech Building Services. Binnen een dag werden zeven projectteams geformeerd om de aankoop om te zetten in klinkende munt en zoveel mogelijk werk en bijbehorende werknemers onder te brengen bij een van de veertien Unica-vestigingen.  

Alles opnieuw opbouwen

“Wat hadden we nu eigenlijk gekocht? Honderden lopende contracten met informatie over de voorwaarden, klanten en personeel, maar geen enkele garantie. Klanten waren niet verplicht om met ons in zee te gaan of het lopende contract te continueren. Dus feitelijk heb je niets en moet alles opnieuw worden opgebouwd.”

De orderportefeuille werd in noodtempo doorgelicht en de prioriteiten werden gelegd bij de meest kansrijke en goede contracten. Brandbeveiliging, meet- en regeltechniek en ‘security’ kregen voorrang. “Ook wij waren niet verplicht de contracten tegen dezelfde voorwaarden door te zetten en diverse – vooral financieel onaantrekkelijke – contracten hebben we, zeker in eerste instantie, terzijde geschoven.”

De focus was een overname

In de drie weken die volgden werden zoveel mogelijk contacten gelegd en de opties besproken, met zeer wisselende resultaten. “We hadden een voorsprong, want wij wisten hoe de contracten in elkaar staken en met Unica heb je wel een gevestigde naam te bieden. Maar de collega’s zaten ook niet stil.” In die weken kwamen alle mogelijke scenario’s voorbij. Meer dan honderd contracten werden ongewijzigd overgenomen, maar veel andere klanten vonden het faillissement een mooie aanleiding om een nieuwe tender uit te schrijven. Ook bleken op sommige locaties de Imtech-medewerkers al door een concurrent te zijn weggekocht, inclusief de lopende contracten. Soms moest worden heronderhandeld. Een speciale helpdesk met vier juristen fungeerde als achtervang en vraagbaak om de alle juridische haken en ogen zoveel mogelijk onder controle te krijgen. “En dat lukte heel goed. Bijna geruisloos is het gros van de contracten omgezet.”

Een Unica-medewerker controleert een installatie. De persoon op de foto komt niet in het verhaal voor.

Flexibel

De herschikking pakte gunstig uit voor Unica, maar Quist is ervan overtuigd dat de hele sector graantjes meepikte. “De installatiebranche bestaat uit ruim 5500 bedrijven, waaronder een tiental relatief grote spelers: dat maakt de sector gefragmenteerd, maar ook heel flexibel.” Hij weet zeker dat zowel de honderden contracten als vrijwel alle ontslagen werknemers een nieuwe bestemming hebben gekregen, maar wil niet kwijt hoeveel contracten Unica met succes heeft omgezet en hoeveel omzet daarmee is gemoeid. “Het zijn er wel meer dan honderd”, waaronder British Telecom, Friesland Campina, RIVM, KPMG en het Jeroen Bosch-ziekenhuis. Quist ontkent dat de omzetstijging van Unica in 2015 direct te relateren is aan de Imtech-overname. “Dat is vorig jaar echt slechts een fractie geweest, maar zal dit jaar wel zichtbaar zijn.” 

Geruisloos

In totaal kregen 120 Imtech-mensen een baan bij Unica. “Sommige mensen vinden dat weinig, afgezet tegen het totaal aantal van 1200 werknemers bij Building Services. Ik noem het een succes, want het merendeel van alle Imtech-mensen heeft snel weer een baan gevonden. De sector heeft zich van zijn beste kant laten zien door zoveel absorberend vermogen te tonen en bijna geruisloos zo’n klap op te vangen.”

Diepe bewondering

De bestuursvoorzitter heeft diepe bewondering voor de Imtech-mensen die daags na het faillissement uit eigen zak de brandstof betaalden en storingen voor klanten oplosten zonder nog te weten wat de toekomst voor hen in petto had. “Die drive heeft ons ook geholpen. Veel contracten konden we 1 op 1 over nemen omdat er zoveel persoonlijke contacten waren opgebouwd. Klanten kregen al jaren Rick of Rob over de vloer om storingen snel uit de wereld te helpen en vonden het prettig om dat contact onder de vlag van Unica door te zetten.”



Naam: Bas van Straten 
Project: Noord-Zuidlijn 

“Jullie moeten het werk per direct neerleggen.” Die opdracht van de Imtech-directie kwam voor de tachtig technici die werkten aan de afbouw van de Noord-Zuidlijn daags voor het faillissement. Projectmanager Bas van Straten van VIA (Visser & Smit Bouw) weet zich het moment nog goed te herinneren.  “De Imtech-mensen kregen een paar uur om hun spullen te pakken en te wachten op nadere orders. De meesten reageerden verbijsterd. Het waren rare tijden.” Iedereen had natuurlijk wel gehoord dat het rommelde bij Imtech en wandelgangenverhalen opgepikt over Duitsland en Polen. De meeste ellende leek juist onder controle en dat het rampenscenario van een faillissement zo snel zou overwaaien naar Nederland kwam toch als een mokerslag. 

“Het was slag op slag: net voor de bouwvak was gevelleverancier Oskomera failliet gegaan. We hadden de handen vol om die klap op te vangen.” 

Net na de bouwvak kwam het faillissement van Imtech daar bovenop. De bouwcombinatie heeft snel kunnen schakelen door het zusterbedrijf Homij Technische Installaties in te schakelen. Het gros van de mensen had binnen enkele weken “weer een salaris en een contract.” De vastberadenheid om door te gaan, is Van Straten het meest bij gebleven. Nog steeds lopen er mensen op de bouwplaats in Imtech-T-shirts. “Maar vergis je niet. De meeste mensen hadden een lange staat van dienst, soms wel dertig jaar. Zoiets heeft emotioneel behoorlijke impact.” 

Na de roerige zomermaanden keerden in de herfst de rust en het normale werkritme weer terug. De twee klappen hebben wel zijn weerslag op de planning en de voortgang gehad. De oplevering van de metrolijn is uitgesteld naar de zomer van 2018. De extra kosten van de vertraging kunnen binnen het beschikbare budget van 3,1 miljard euro worden opgevangen.



Naam: Casper de Boer
Project: Diverse 

Casper de Boer, contractbeheerder van Imtech Building Services Amsterdam, vierde uitgebreid vakantie toen hij een appje ontving om nu.nl te checken over zijn werkgever. Via de nieuwssite volgde hij de ontwikkelingen over de surseance, gevolgd door het faillissement. Nog voor hij terug was van vakantie had hij de eerste uitnodigingen voor sollicitatiegesprekken bij andere technische dienstverleners al  op zak. “De storm was al een beetje gaan liggen toen ik mijn vaste klanten opzocht om de situatie uit te leggen. Ik kreeg een stortvloed van welgemeend medeleven”, weet De Boer nog. Zijn expertise ligt op het gebied van klimaatbeheersing en e-installaties in gebouwen. Na 8,5 jaar Imtech was hij plotsklaps in dienst van een bewindvoerder en moest gewoon aan de slag om alle lopende projecten af te ronden en storingen op te lossen. “Alleen waren alle rekening en geblokkeerd en konden we geen materiaal bestellen meer op rekening van Imtech. Dan moest je aan de klant vragen om dat rechtstreeks te doen. Dat was wel bizar.”

Op het moment dat hij in september in dienst trad van Unica had hij diverse gesprekken gevoerd en kon kiezen uit nog drie arbeidscontracten. “Het moment van faillissement was vervelend, maar ik heb geen moment in onzekerheid verkeerd dat ik niet meer aan de slag zou komen.” Wekelijks heeft hij nog contact met oud-collega’s en ook bij Unica Amsterdam werken nog zestien oud-collega’s in de binnen- en buitendienst. Nog steeds is hij contractbeheerder met zo’n tien grote klanten, waarvan hij de helft ook al onder zijn hoede had in de Imtech-periode. Een paar extra andere Imtech-contracten zijn er aan toegevoegd. Nog twee keer per week jogt hij langs het oude pand aan de Hullebergweg in Amsterdam-Zuidoost, waar het logo nog aan de gevel hangt. “En dat voelt nog steeds raar.”



Naam: Bart Grote
Project: AVENUE2

“Ook achteraf hebben we een faillissement niet zien aankomen.  Natuurlijk zagen we de problemen van Imtech in Polen en Duitsland, maar niet met een faillissement als gevolg. We hebben daar dus ook geen rekening mee gehouden. Pas een paar dagen ervoor voelden we nattigheid, want toen was er ineens gedoe over facturen”, blikt omgevingsmanager Bart Grote van Avenue2 terug.

Imtech Traffic & Infra was een belangrijke partner van Strukton en Ballast Nedam bij de dubbeldekstunnel A2 Maastricht. Bijna gelijktijdig speelden de problemen en overname bij Ballast Nedam en Strukton heeft toen bijna alle taken naar zich toegetrokken. De afspraak is gemaakt dat Strukton de infrastructuur afbouwt en Ballast Nedam zich gaat concentreren op de bovengrondse herinrichting.

“Al deze grote organisatorische veranderingen binnen Avenue2 hebben tot op de dag van vandaag nog alle aandacht nodig. Voor menigeen op het werk bij A2 Maastricht betekende deze veranderingen langere tijd persoonlijke onzekerheid. Zeker ook door de transitie die Imtech Traffic & Infra – nu Dynniq – nog steeds doormaakt. We constateren enerzijds dat expertise voor het project deels verloren is gegaan, maar anderzijds ook dat hard is doorgewerkt door Imtech-mensen om de montage van alle installaties, die straks nodig zijn voor het laten functioneren van de tunnel, af te ronden. Op dit moment is Avenue2 deze installaties aan het testen en kunnen we nog niet aangeven of en welke consequenties het faillissement van de Imtech Holding op de langere termijn voor de realisatie van het project A2 Maastricht heeft gehad.”



De nalatenschap

Het rommelde al een tijdje bij Imtech. De maanden voor het faillissement zijn nog diverse pogingen gedaan om een geschikte fusiepartner te vinden. Zonder succes. Toen Imtech op donderdag 13 augustus 2015 failliet ging, waren de curatoren al ruim een week bezig onderdelen te verkopen, waarbij ze regelmatig op weerstand van banken stuitten. Desondanks is het hakken en verdelen in recordtempo verlopen. In augustus en september 2015 zijn bijna alle onderdelen verkocht. Veel aandelen wisselen voor een euro per stuk van eigenaar, soms verschillende keren achter elkaar. De divisies Imtech Building Services, Industrial Services en de divisie Benelux zijn daadwerkelijk failliet verklaard, maar maken op onderdelen alsnog een doorstart.



Omzet Imtech 2014 3,9 mld

 

 

 

 

 

 

 

 

Bron: Imtech



Top 5 Nederlandse installatiebedrijven

 

 

 

 

 

 

 

Bron: Jaarverslagen



Top 5 Faillissementen Nederland

 

 

 

 

 

 

Bron: Consultancy.nl



 

Nieuwsgierig naar meer van dit soort artikelen? Koop dan een los nummer van het Cobouw-weekblad.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels