artikel

Inzakken bouwvergunningen nieuwe woningen

bouwbreed 103

Inzakken bouwvergunningen nieuwe woningen

Na het dieptepunt in 2013 met een aantal bouwvergunningen voor iets meer dan 26.000 nieuwe woningen is in 2014 en 2015 een sterk herstel opgetreden. In de tweede helft van 2015 werd een niveau van meer dan het dubbele bereikt. De piek van 12 maanden bouwvergunningen lag in augustus 2015 op meer dan 55.000 woningen, zo blijkt uit de betreffende CBS-statistiek.

Maar in 2016 zit de klad er behoorlijk in. Eind mei is het totaal van de voorgaande 12 maanden gezakt naar minder dan 43.000 woningen, een daling van meer dan 20%. Het gros van de bouwvergunningen komt uit vier provincies: Noord-Holland, Zuid-Holland, Gelderland en Noord-Brabant, samen goed voor meer dan 2/3 van de bouwvergunningen.

De afname in deze provincies was twee keer zo sterk als in de overige, 26% om 13%. De teruggang in huurwoningen is sterker dan die van koopwoningen en die concentreert zich zelfs geheel in deze vier provincies. De landelijke nieuwbouw huurproductie lijkt op weg naar het dieptepunt dat medio 2014 werd bereikt, zoals onderstaande figuur laat zien.

Verleende bouwvergunningen voor woningen, 12-maandstotalen 2005-2016, bron CBS

Verleende bouwvergunningen voor woningen, 12-maandstotalen 2005-2016, bron CBS

Inhaalvraag

Gezien de stand van de woningmarkt, de woningprijzen en het beeld van de woningbehoefte is dit een tegendraadse ontwikkeling. Want eigenlijk is het productieniveau van 55.000 nog te laag. Door de lage productie in voorgaande jaren is er een inhaalvraag. Een niveau van 70.000 tot 90.000 wordt door meerdere partijen geraamd als wenselijk of noodzakelijk. Daarnaast wordt vaak benadrukt dat ook het aanbod huurwoningen tekort schiet, juist in de gebieden waar het koopaanbod voor veel starters te duur is geworden.

In de koopsector is er een gangbaar evenwicht tussen verkopen van nieuwe en bestaande woningen: voor iedere nieuwe koopwoning worden er 4 tot 5 bestaande verkocht.  Ook dit lijkt uit het lood te raken: deze verhouding ligt nu rond 1 op 6 en verschuift mogelijk naar 1 op 7. 

Woningprijzen stijgen, bouwkosten dalen

Onderstaande figuur laat ook nog een opvallende ontwikkeling zien bij de prijsontwikkeling van bestaande woningen en de bouwkosten van nieuwe woningen, die zou kunnen samenhangen met het achterblijven van nieuwbouw ten opzichte van de sterke opleving van verkopen van bestaande woningen.

Terwijl de woningprijzen in 2015-2016 naar meer dan 4% boven de inflatie stijgen, dalen recent de bouwkosten met meer dan 3%. Deze bouwkostenindex is minder robuust, maar deze discrepantie is opmerkelijk.

Ontwikkeling van prijzen van bestaande woningen en bouwkosten van nieuwe woningen vanaf de piek in 2008 (bron CBS, 2010=100)

Ontwikkeling van prijzen van bestaande woningen en bouwkosten van nieuwe woningen vanaf de piek in 2008 (bron CBS, 2010=100)

Een onzeker element is de productie van woningen door transformatie van niet-woongebouwen tot woonruimte. Deze vallen buiten deze CBS-statistiek. Maar het is onwaarschijnlijk dat de daling hiermee wordt gecompenseerd. We moeten derhalve hopen dat het tweede halfjaar van 2016 enig herstel laat zien, maar zekerheid kan niet worden gegeven. De toch al sterke opwaartse prijsdruk op bestaande woningen kan verder toenemen als de nieuwbouw blijft stagneren. 

Rob de Wildt
RIGO Research en Advies

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels