artikel

Succes bouwbedrijf steeds afhankelijker van goed risicomanagement

bouwbreed 39

Succes bouwbedrijf steeds afhankelijker van goed risicomanagement

Wie excelleert in risicomanagement kan daarmee ook concurrenten de loef afsteken in de markt. Dat dit meer is dan een studeerkamerredenering wordt steeds duidelijker in de sterk veranderende bouwsector. Een niet te missen signaal is een recente case waarbij kleine partijen samen met de Australische bank Macquarie grote bouwers buiten spel zetten bij de opdracht voor de bouw van de nieuwe rechtbank in Amsterdam.

De bouwsector ondergaat een transformatie die ingrijpender is dan in veel andere sectoren. Waar deze in veel sectoren heel prominent is te zien – denk aan hoe Uber de taxiwereld op zijn kop zet, hoe Netflix een nieuwe realiteit in het medialandschap introduceert of hoe Booking.com en AirBnB impact hebben op de reiswereld – vindt de transformatie van de bouwsector vooral onder de motorkap plaats.

Marktdynamiek

Wat is er aan de hand? Allereerst is de dynamiek van de markt totaal veranderd in de afgelopen tien jaar van aanbod- naar vraaggedreven. Vroeger kon je als projectontwikkelaar bij wijze van spreken alles bouwen en simpel wachten tot je het object met winst verkocht of verhuurde.

In de nieuwe realiteit worden ontwikkelaars en bouwers veel meer gedwongen om vanuit de wensen en de beleving van je klant redeneren en daar de best denkbare propositie op af te stemmen. In samenhang met deze verandering is ook duidelijk dat het product van bouwers nieuwe elementen omvat. Vroeger bouwden ze simpelweg het product dat van hen werd gevraagd door opdrachtgevers. Het hoofdmotto was: u vraagt wij draaien.

Totaaloplossingen

Tegenwoordig bieden met name de wat grotere bouwers steeds vaker geïntegreerde totaaloplossingen aan. Voorbeelden daarvan liggen op een breed terrein. In de infrastructuur bijvoorbeeld waar bouwers niet langer simpelweg kilometers asfalt leggen, maar een contract voor tientallen jaren aangaan voor de financiering en het onderhoud.

Soms worden bouwers daarbij zelfs financieel afgerekend op de doorstroming van het verkeer en zijn ze ook verantwoordelijk voor (de snelheid van) sleepdiensten om de weg zo snel mogelijk vrij te krijgen. In de woningbouw is een soortelijke ontwikkeling zichtbaar: niet langer gaat het om ‘efficiënt stenen stapelen’, maar (bijvoorbeeld) ook over het langdurig garanderen van een comfortabele leefomgeving of energievoorziening. Het moge duidelijk zijn dat deze nieuwe vormen van contracten – waarin meer ‘eigenaarschap’ bij de bouwer ligt – leiden tot hogere complexiteit en daarmee ook andere en hogere risico’s en dus ook andere financiële verreken methodes.

Een en ander biedt bouwers kansen om op een nieuwe manier het onderscheid te maken in de markt. Dergelijke proposities vergen immers een heel andere competentie waar het gaat om het inschatten en managen van risico’s. Niet langer gaat het alleen om bouwtechnische risico’s, maar ook (en vooral) over inschattingen over hoe goed een bepaald type asfalt presteert of over hoe een wijk zich demografisch gaat ontwikkelen.

Risicoprofiel

Het risicoprofiel van een bouwer verandert daarmee totaal. Bouwers die deze kansen niet willen missen moeten dan ook state of the art risico management inrichten om daarmee het verschil te maken in de markt. Dat is een kleine revolutie in deze wereld die traditioneel zoveel mogelijk risico’s bij de opdrachtgever neerlegt. In plaats van deze wat defensieve houding moeten bouwers juist de risico’s van complexe proposities met veel onzekerheden zo goed mogelijk inschatten en daar de (prijsstelling van) de propositie op aanpassen.

Dat dit niet langer een theoretische vingeroefening is, wordt ook bewezen doordat andere partijen zich nu roeren in markten die traditioneel waren voorbehouden aan bouwers. Partijen die misschien wel beter zijn in dit risicomanagement. Een sign of the times is het contract ter waarde van ruim €235 miljoen voor de bouw van de Amsterdamse rechtbank dat werd gegund aan een consortium geleid door de financiële instelling Macquarie. De bank trok vanaf het begin op met ingenieursbureau ABT, projectmanager DVP en Kaan Architecten.

Als dit een trend is – en daar lijkt het wel op – dan is het nu of nooit voor bouwers: zij moeten excelleren in risk management en daarmee (lucratieve) marktsuccessen boeken. Het alternatief is weinig aanlokkelijk: bouwers die niet excelleren in risk management zullen waarschijnlijk gedoemd zijn tot marktsegmenten waar alleen op prijs wordt geconcurreerd.

Michiel Oldenhof, director bij KPMG Risk Consulting

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels