artikel

Aanbesteden als binair proces

bouwbreed

Aanbesteden als binair proces

De trend lijkt onomkeerbaar. Het aanbestedingsproces wordt steeds minder op papier uitgevoerd en steeds vaker digitaal. Uit een inventarisatie van Tenderned over 2015 blijkt dat 69 procent van de openbare aanbestedingen volledig digitaal werd uitgevoerd. Maar er zijn ook grote kanttekeningen bij te plaatsen.

We doen steeds meer digitaal, en ook steeds meer via internet. Betalen, vakanties boeken, informatie opzoeken – zelfs voor een nieuwe partner kun je op het net terecht. Het is dus niet bijzonder dat het aanbestedingsproces (waarbij je eigenlijk ook een partner zoekt) ook steeds meer digitaal verloopt. In 2015 zijn op TenderNed 13.243 aankondigingen gepubliceerd door 1.098 verschillende aanbestedende diensten. Dat is 13 procent meer dan over 2014.

Aankondigingen

De stijging wordt vooral veroorzaakt door meer aankondigingen van gegunde opdrachten en meer geïmporteerde aankondigingen van inhuurmarktplaatsen. Die laatste zijn duidelijk in opkomst en vormen in de praktijk vooral een arena voor zzp’ers die op deze manier aan werk proberen te komen.

Van het totaal zijn er 5.396 openbaar aangekondigde aanbestedingen. En de concurrentie neemt toe, want het aantal inschrijving steeg nog harder dan de aankondigingen, naar 22.876. Een toename van 50 procent ten opzichte van het jaar ervoor.

Tendernet

Vanuit de Aanbestedingswet 2012 is het gebruik van Tenderned voor openbare aanbesteders verplicht, althans, voor de publicatie. Het gebruik van de inschrijfmodule is dat niet. Tenderned is niet de enige manier om een digitale aanbesteding te doen. Voor de komst van Tenderned was de Aanbestedingskalender het meest gebruikte digitale platform voor aanbestedingen. Daarnaast bestaan er voor aanbesteders nog vele kleinere systemen.

Digitalisering

Ook op Europees niveau wordt gestreefd naar digitalisering. De nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen die – naar verwachting – medio 2016 in Nederland zullen zijn geïmplementeerd, zijn daar sterk op gericht. Ook op andere vlakken wordt Europa steeds digitaler. Het Europese equivalent van Tenderned, Tenders Electronic Daily (TED), heeft sinds half januari een vertaalmachine. Iedere aankondiging wordt op verzoek automatisch gratis vertaald in één van de 24 talen binnen de EEG.

Onwerkbaar instrument

Niet alles gaat van een leien dakje. Zo is kort geleden de Electronic Single Procurement Document (ESPD) gepubliceerd. Dat is het model eigen verklaring zoals die van toepassing is bij Europese aanbestedingen. Volgens velen een onwerkbaar instrument: te groot, te complex, met nog te veel onderdelen die niet helder zijn uitgewerkt. De ESPD is helaas nog niet digitaal in te vullen. Het moet worden geprint, ingevuld, gescand en ingestuurd.

Subjectieve criteria

Toch is er een grote kanttekening te plaatsen bij digitalisering. Want het aanbesteden ontwikkelt zich in een richting die steeds meer gewicht geeft aan subjectieve elementen. De verplichting om emvi te gebruiken en de populariteit van Best Value Procurement hebben gevolgen voor de procedure. Als er gebruik wordt gemaakt van subjectieve criteria als een interview kan dat niet achter de pc. Je kunt nu eenmaal je sleutelfunctionaris niet uploaden naar Tenderned. Dat nadeel geldt ook voor marktplaatsen waar diensten worden ingehuurd. De persoon zelf is dan niet in beeld, alleen zijn of haar cv en uurtarief.

De voordelen van digitaal aanbesteden zitten grotendeels in een efficiënter proces, minder papiergebruik en (in potentie) meer transparantie. Maar het leent zich niet voor alle soorten producten of procedures. Zolang aanbesteders zich dat bewust zijn, kan ook digitaal aanbesteden uitstekend worden toegepast. Nu nog een fijne app voor op de mobiele device en het vakgebied is helemaal bij de tijd.

Drs. Ing. J.N. (Jaap) de Koning, Witteveen+Bos

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels