artikel

Brabantse wallen zijn groen

bouwbreed Premium 137

Brabantse wallen zijn groen

De man die de kruisraket naar Hoogerheide haalde, wil nu geschiedenis schrijven met een groengetint centrumplan. Een interview met Hans de Waal.

Op de tafel van de wethouder Ruimtelijke Ordening van Woensdrecht ligt een brok steen. Het is een stukje van het viaduct dat jarenlang als litteken van de stad kon worden beschouwd. Een viaduct als stenen muur op de Brabantse Wal. Tussen centrum en natuur. Wieler- en golffanaat Hans de Waal (Algemeen Belang Zuidwesthoek) is blij dat alleen de metershoge voet van het kunstwerk er nog is. Het herinnert aan de oude tijd. Het is nu een zwaar element voor veldritrijders.

Het neerhalen van het viaduct op de Brabantse Wal smaakt naar meer. Nu is het tijd om nieuwe woningen te bouwen, winkels naar het centrum te halen evenals de natuur. Fase twee komt in november voor de gemeenteraad. 
Het heeft wat voeten in de aarde. Het centrum van Hoogerheide is, net zoals in vele Nederlandse steden, “een rommeltje”. Met de plaatselijke ontwikkelaar Bernard de Nijs, de brandweer, Albert Heijn, Aldi en de lokale woningcorporatie heeft hij nu een soort deal gesloten. Het wielerdorp, waar Adrie van der Poel ooit woonde, stevent af op een transformatie van vele miljoenen. 

Meer wonen, een grotere concentratie van winkels in het centrum, meer landschap. Dat is kort samengevat het achterliggende verhaal. Op zijn kamer licht De Waal de plannen bevlogen toe met behulp van allerlei tekeningen en kaarten. “Hier komen luxe appartementen, met daken die trapsgewijs de zichtlijnen van de Brabantse Wal volgen, daar gaat de brandweer naartoe, hier komt Albert Heijn.”

Verzet

Zijn enthousiasme is aanstekelijk. Toch is nog niet iedereen te spreken over de plannen. Er is verzet. Net zoals toen er een hap werd gehaald uit de Brabantse Wal in ruil voor een nieuwe verbindingsweg. De Waal: “Bomen kunnen nou eenmaal niet in de lucht blijven staan.” Dit keer zijn de tegenstanders niet zo blij met de luxe appartementen die je als skybox kunt zien, met uitzicht op het natuurgebied. Er is angst voor blinde muren. “Bouw er een toren in de vorm van een scherpe naald”, betoogde een natuurorganisatie al. “Een wankel verhaal”, vindt de wethouder. “Er ligt klapzand, dus dan moet je dieper funderen en dat is duurder. We hebben het plan al wel iets aangepast.”   
Financieel zien de plannen er goed uit, volgens De Waal. Eigenlijk wilde hij er nog iets aan verdienen, maar dat gaat waarschijnlijk niet lukken. “Het was de bedoeling de weg die we aanlegden van 1,1 miljoen, terug te verdienen. Door extra investeringen gaat dit niet lukken.”

Kunstmatige heuvel

De wethouder haalt een rapport tevoorschijn. Het is een brief van de provincie Noord-Brabant. Als een boekenschrijver die uit eigen werk voordraagt, leest hij twee passages hardop voor. “Dit is een uitzonderlijke gelegenheid die men één keer in de geschiedenis van Hoogerheide gestalte kan geven.” 

En. “De realisatie van een kunstmatige heuvel op de Brabantse Wal, met hierop bebouwing, is gedurfd en zien wij als een 21ste eeuws antwoord op het verschijnsel dat we kennen op vele nabijgelegen historische landgoederen.”
Hij legt de brief weg. Ontroering. 

Wat er gebeurde toen hij de brief kreeg? “Nou, toen liep ik met een big smile naar mijn collega’s. Waar die emotie vandaan komt? Jaren zijn we hiermee bezig geweest. Veel problemen hebben we overwonnen. Albert Heijn hoefde niet per se te verhuizen. En de brandweer wilde al helemaal niet weg. Let wel, dit is de voorreactie van de provincie. Dat is ontzettend belangrijk. Dan weten we dat we straks in juli sterk staan bij de wijziging van het bestemmingsplan.”

Wil hij Hoogerheide weer veranderen, zoals begin jaren tachtig? Nee. Hij wil zijn gemeente toekomstbestendig maken. “Laatst was de Koning hier voor een bezoek aan ons toekomstige talentenopleidingscentrum bij het Wielercollege. Sommige mensen zeggen zelfs dat wij dat project voor een Europese prijs in moeten dienen. Maar dat hoeft van mij allemaal niet.”  

Hans de Waal (60), is oud-marinier, zoon van een leraar en voormalig voorstander van de kruisraket. De oprichting van de Woensdrechtse Volkspartij zorgde begin jaren tachtig zelfs voor een ‘coup’ in zijn gemeente. Met een wipzetel zette De Waal indirect de deur open voor Amerikaanse investeringen in bunkers en opslagplaatsen voor kruisraketten. Ze werden uiteindelijk nooit gebruikt, maar het haast heroïsche verhaal markeert nog altijd de geschiedenis van de gemeente in Zuidwest-Brabant. 

“Het heeft ervoor gezorgd dat de luchtmachtbasis hier nog steeds van serieuze betekenis is”, spreekt De Waal anno 2016. “En wat dacht je van de werkgelegenheid? Het onderhoud van de F16’s vindt hier nog altijd plaats en ook de JSF komt hier naartoe.” 

Om maar aan te geven. De Waal heeft historisch besef. Wederom staat hij aan de vooravond van een uniek project. Waarschijnlijk schrijft hij weer geschiedenis. “In 2018 moeten we in het centrum boodschappen kunnen doen. En in 2020 willen we helemaal klaar zijn. Mijn drijfveer? Ik wil over tien jaar tegen mijn kleinkinderen zeggen: kijk, dit heeft opa samen met heel veel partijen toch maar mooi voor elkaar gekregen.” 


Als de dag van gisteren

Toeval of niet. Als Cobouw met Hans de Waal door de straten van Hoogerheide loopt, komen we Luc de Nijs tegen. Hij is de zoon van de ontwikkelaar (De Nijs–Soffers) die het stadscentrum meehelpt ontwikkelen en nu zelf verantwoordelijk is voor de bouwtak. De Nijs komt naar buiten gesneld als hij de wethouder voor zijn busje ziet poseren voor een foto. De twee groeten elkaar en desgevraagd begint Luc te vertellen over de geschiedenis van het bedrijf van zijn vader. De Nijs en Soffers. Twee bedrijven die op een dag besluiten te fuseren. Soffers speelt tegenwoordig geen rol van betekenis meer, maar de naam bleef wel bewaard. De Waal herinnert zich de fusie nog als de dag van gisteren en maakt een grap. Daarna kan een foto van hun twee natuurlijk niet uitblijven. 

Reageer op dit artikel