artikel

Kraanongeluk: meerdere scenario’s aansprakelijkheid

bouwbreed

Kraanongeluk: meerdere scenario’s aansprakelijkheid

Dat bij de renovatiewerkzaamheden aan de Koningin Julianabrug iets fout is gegaan, is wel duidelijk. Waardoor het incident heeft kunnen gebeuren, is nog onbekend en wordt onderzocht. Een antwoord op die vraag is van belang, omdat de schade ontstaan door het incident voor rekening moet komen van de schadeveroorzakende partij(en), althans de verzekeraar(s).

Opdrachtgeefster gemeente Alphen aan den Rijn heeft een (voor de hand liggend) schot voor de boeg genomen door de bouwcombinatie belast met de uitvoering van het werk aansprakelijk te stellen voor schade. Daarnaast heeft zij op de voet van het aan het werk ten grondslag liggende engineering & construct-contract en de daarop van toepassing zijnde UAV-GC 2005 de bouwcombinatie gesommeerd te voldoen aan haar vrijwaringsplicht tegen  aanspraken van derden. Dit brengt met zich mee dat de bouwcombinatie schadevergoedingsverplichtingen van de gemeente jegens derden (bijvoorbeeld omwonenden, binnenvaart et cetera) moet overnemen.

Met de aansprakelijkstelling van de gemeente is het juridische getouwtrek begonnen rondom de vraag door wie de fout heeft kunnen ontstaan en welke partij(en) de schade moet(en) dragen.

In de media valt te lezen dat de bouwcombinanten naar elkaar wijzen en dat aansprakelijkheid daarbinnen én vervolgens naar een onderaannemer is doorgelegd. De aannemer-combinant houdt de combinant belast met het leveren van het brugdek verantwoordelijk, die op haar beurt meent dat het kraanbedrijf aan wie zij het plaatsen van de brug in onderaanneming had uitbesteed aansprakelijk is. Uit dát deel van de opdracht zou het voorval zijn ontstaan, aldus de brugdekleverancier.

Een aannemer is onder de UAV-GC 2005 veelal gerechtigd onderdelen van het werk door onderaannemers, zogeheten zelfstandige hulppersonen, te laten verrichten. Niettemin blijft een aannemer voor die onderdelen in beginsel ten volle verantwoordelijk jegens de opdrachtgever.

Mocht bij het werk in Alphen aan den Rijn sprake zijn geweest van een fout van de onderaannemer – hetgeen vooralsnog niet lijkt te zijn vastgesteld –, dan zou dit betekenen dat de gemeente de bouwcombinatie als haar contractpartij onverkort aansprakelijk kan houden voor de schade. Binnen de combinatie zal in dat geval aansprakelijkheid worden afgewenteld op de verantwoordelijke combinant, die op haar beurt de schade zal verhalen op de schadeveroorzakende onderaannemer. Bij een dergelijke regresvordering zal de omstandigheid dat door die onderaannemer werd gewerkt vanaf drijvende pontons overigens nog tot bijzondere verhaalsmogelijkheden kunnen leiden.

Onrechtmatige daa

Kan de gemeente de onderaannemer van de bouwcombinatie ook direct aanspreken, mocht die hebben gefaald? Het antwoord daarop is in beginsel ‘nee’. Hoewel de onderaannemer in het algemeen wel rekening heeft te houden met de belangen van de gemeente – ook terwijl zij daar geen contractuele relatie mee heeft –, zou een tekortkoming van de onderaannemer jegens de bouwcombinatie niet direct een onrechtmatige daad (aansprakelijkheid) van de onderaannemer jegens de gemeente opleveren. Voor het aannemen van een onrechtmatige daad van een onderaannemer jegens een opdrachtgever moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden die ertoe leiden dat de onderaannemer ook jegens de gemeente onzorgvuldig zou hebben gehandeld.

Over het aansprakelijkheidsvraagstuk, laat staan daarmee verbonden verzekeringsrechtelijke aspecten, is in deze kwestie het laatste woord nog niet gezegd. Naast voornoemde aansprakelijkheidsscenario’s in de rechtsrelatie opdrachtgever-(onder)aannemer zijn er meer, waaronder die van gedupeerden die de schadeveroorzaker(s) rechtstreeks zouden kunnen aanspreken uit hoofde van onrechtmatige daad. Daarnaast zijn scenario’s denkbaar van gedeelde aansprakelijkheid, bijvoorbeeld ingeval zou komen vast te staan dat de fout mede is te wijten aan (falend toezicht door) de gemeente of tekortschieten van de opsteller van de vraagspecificatie. Kortom: complexe materie, waarover veel partijen, en met name verzekeraars, zich zullen buigen met als startpunt (discussie over) de vraag waardoor de schade is ontstaan.

Marc Houweling en Ellen Loeffen

Lexence advocaten & notarissen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels