artikel

‘Betekenis Bosco Verticale gaat verder dan die bomen’

bouwbreed

Volgens het ontwerp gebruikt Bosco Verticale zo’n 20 procent minder energie dan vergelijkbare luxe woontorens. Voor definitieve conclusies over de energieprestatie van het extreem groene gebouw in Milaan is het volgens installatie-adviseur Deerns nog te vroeg.

Het woongebouw in Milaan, beplant met duizend bomen, is inmiddels bijna een jaar bewoond. Het kreeg al snel de Best tall buildings awardtoegekend. Daarna volgden andere internationale bouw- en architectuurprijzen. Het idee van architectenbureau Boeri Studio was om de stad niet alleen te verrijken met een paar honderd woningen maar tegelijkertijd ruim een hectare bos toe te voegen. Dat bevindt zich op de balkons van de 110 meter en 76 meter hoge torens. Het verticale bos moet bijdragen aan de lokale ecologie maar vooral het stadsklimaat verbeteren. Op warme zomerdagen heeft Milaan veel last van fijnstof, smog en warmte-accumulatie. De bomen en struiken op de balkons moeten bovendien een positief effect hebben op het klimaat in de woningen omdat ze fungeren als een soort natuurlijke zonwering.

              

Toch is bij de dimensionering van de installaties volgens Giuseppe Dibari van Deerns geen rekening gehouden met de bomen en struiken. Daarvoor was het concept te extreem en te experimenteel. Dibari is directeur duurzaamheid bij het Milanese kantoor van het adviesbureau op het gebied van installatietechniek en bouwfysica. In die hoedanigheid is hij al lang betrokken bij Porte Nuova, de herontwikkeling van een oud industriegebied tegen het centrum van Milaan tot een gebied met kantoren, winkels, woningen, horeca en een bioscoop. Bosco Verticale is één van de plannen daarbinnen.

Dibari: “We hebben de installaties ontworpen met in ons achterhoofd het idee dat de bomen door ziekte, extreme droogte of harde wind op een bepaald moment zouden kunnen sneuvelen. In dat geval wil je niet opgescheept zitten met te krap gedimensioneerde installaties die ‘s zomers onvoldoende kunnen koelen. Het gaat per slot van rekening om dure flats en appartementen in de top van de markt. Als je zo’n woning koopt wil je onder alle omstandigheden verzekerd zijn van comfort.” De woningen zijn uitgerust met lagetemperatuurvloerverwarming en -koeling. Voor de dagen met extreem weer is in elke flat een fancoil unit geplaatst.

De energiehuishouding van Bosco Verticale staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een integraal systeem dat Deerns ontwierp voor heel Porte Nuova. Een speciaal energie-centrum stemt alle behoeften binnen het nieuwe stadsdeel slim op elkaar af. Een warmteoverschot overdag in de kantoren wordt ingezet om de woningen te verwarmen of WKO-bronnen te laden. Zo worden er veel meer slimme combinaties gemaakt.

Waterproblemen

De situatie in het voormalige industriegebied is volgens Dibari bijzonder, omdat met het wegtrekken van de fabrieken een einde kwam aan grootschalige grondwateronttrekking. Daardoor kreeg de binnenstad van Milaan de laatste jaren te kampen met waterproblemen. “We mogen dus niet in een gesloten systeem water en warmte oppompen en weer teruginjecteren in de bodem. We moeten het retourwater een stuk verderop injecteren en de gemeente eist dat we water voor een deel op het oppervlaktewater lozen zodat het naar zee wordt afgevoerd. Maar dat water mag natuurlijk niet te warm zijn, want dat heeft negatieve gevolgen voor de locale ecologie.

Het complexe integrale energiesysteem van Porte Nuova moet volgens Dibari nog steeds worden ingeregeld. Temeer omdat er nog steeds nieuwe gebouwen op worden aangesloten. Bosco Verticale is ook nog maar voor de helft bewoond. Appartementen in d it topsegment hebben nou eenmaal even tijd nodig voordat ze allemaal verkocht zijn. Het betekent dat de bewoners van de individuele woningen meer moeten koelen of verwarmen dan wanneer hun buren mee zouden doen. Dibari: “Dat maakt het lastig om nu al gefundeerde uitspraken te doen over het energiegebruik. Volgens het ontwerp zou het 20 procent zuiniger moeten zijn dan vergelijkbare nieuwe gebouwen. Maar het duurt zeker tot eind 2016 voordat we echt betrouwbare uitspraken kunnen doen. Het allerbelangrijkste is volgens mij dat Bosco Verticale een gebouw is waar de mensen van houden. Dat geldt trouwens voor Porte Nuova in zijn geheel. Het gebied bruist, trekt veel mensen en geeft een voormalige zwarte plek op de kaart van Milaan een enorme impuls. Dat levert waarschijnlijk een veel belangrijkere bijdrage aan de duurzaamheid dan alle technische voorzieningen bij elkaar. Daarnaast heeft de bouw ervan een boost gegeven aan de duurzaamheidscertificering in heel Italië. Ontwikkelaar Hines is een Amerikaans bedrijf en koos daarom voor certificering volgens Leed. Daar sleepte het de op-een-na hoogste notering in de wacht: gold. De betekenis van Bosco Verticalegaat veel verder dan die bomen.”

ECOBOUW:

Giuseppe Dibari spreekt samen met architect Gianandrea Barreca over Bosco Verticale op het congres Ecobouw. Dat vindt volgende week woensdag (23 september) plaats in de Lichtfabriek in Haarlem. Andere sprekers zijn architect Ron Bakker van the Edge, bestuursvoorzitter Daan Sperling van TBI, EZ-directeur Meindert Smallenbroek, directeur Hein Tiedema van OVG en hoogleraar en duurzaam ondernemer Ad van Wijk. Daarnaast zijn er talloze themasessies. Kosteloos inschrijven kan op: www.ecobouw.net

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels