artikel

Blog: Sorry Alphen aan den Rijn

bouwbreed

“Het blijft bizar: een woning hoort je te beschermen en per definitie niet ongezond te zijn, zoals voedsel en kleding.” Zo reageerde Fred van der Burgh van Forest Design op de discussie die Cobouw voerde over de noodzaak van gezondheidsnormen in het Bouwbesluit. Open deur toch?

Voor niets gaat alleen de zon op. Dat weet iedereen die in de bouw werkt. Niets is vanzelfsprekend. Hooguit dat het de mooiste sector is van allemaal. Want wie wil er nou niet meebouwen aan dijken die mensenlevens redden, torens met uitzicht op oceanen of energieleverende woonboerderijen in de Achterhoek?

Maar een gezonde woning kopen, is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt, aldus bouwbioloog Beate Bouwman. Zij waarschuwt voor een toekomst met energiezuinige woningen die ongezond zijn. Voor huizen die je de adem ontnemen. Omdat het Bouwbesluit zo productgericht is opgebouwd, dat de woning als eindresultaat niet veel meer is dan een bonte verzameling prestatie-eisen. En de focus op energiebesparing is nu wel heel erg groot.

De dikke ik

Als de overheid het niet doet, pakt de markt de handschoen wel op, reageerde Jan Willem van de Groep op het feit dat Blok geen nieuwe gezondheidseisen wil. “Van welke planeet kom jij?”, reageerde een oplettende wethouder op Twitter. Dat soort teksten moet de sector toch pijn doen?

Gefragmenteerd. Duizend puzzelstukjes van duizend andere puzzels. Het is de bouw ten voeten uit. Iedere vakman levert vakwerk, maar zodra het aankomt op samenwerken met andere bloedgroepen, sneuvelen ambities. En dat is zo zonde. Doodzonde.

Het is ook een cultuurding. Bouwers zijn geen praters, dat zijn werkers. Bouwers moet je niet opzadelen met een ander. Die moet je hun eigen gang laten gaan. En de architect? Die heeft toch geen verstand van bouwen? Laat hem lekker zweverig zijn. En de opdrachtgever? Die laat de markt lekker aanmodderen. Niet zijn verantwoordelijkheid.

Managementslogans

Ketensamenwerking heet het populaire antwoord op alles wat er mis gaat in de sector. Ik geloof er helemaal niet in. Alleen dat woord al. Het doet denken aan ‘participatiemaatschappij’. Prachtig hoor dit soort initiatieven, maar het zijn doorgaans van bovenaf opgelegde, marketingachtige managementslogans. Dacht u nou echt dat de stukadoor bij u op de hoek van de straat weet wat ketensamenwerking inhoudt?

Ik maak een bruggetje. Alphen aan den Rijn. Ongeval. Met een kraan. Hoe kon het gebeuren? Dan ga je als journalist bellen. En dan hoor je, niet specifiek gericht op deze kwestie: “Gemeenten vragen nauwelijks om veiligheidsplannen.”

Begrijpt u wat hier staat? Als Ajax komt voetballen dan rukt het hele politiekorps uit en als bouwers, misschien best gevaarlijke toeren uithalen, rust de wethouder op zijn lauweren. Hoe komt dat? “Omdat ze ervan uit gaan dat het wel goed zit met de veiligheid. Dat is toch vanzelfsprekend?”

Dag in dag uit schrijft Cobouw over veilig en gezond werken. De ene bobo na de andere roept dan hoe belangrijk dit soort zaken wel niet zijn. Maar als het misgaat… geven ze niet thuis. Dan wordt er direct gezegd: het zijn incidenten en we moeten de feiten afwachten. Inclusief al die belangenbehartigers in de bouw die de toon zouden moeten zetten. Al loopt het imago van de bouw wederom een deuk op.

Zeg ik daarom nooit dat ik werk voor een bouwkrant? Op feestjes vertel ik altijd trots dat ik schrijf over de toekomst van Nederland. Over de prachtige dijken, de voor iedereen belangrijke infrastructuur, de huizen waar we in wonen.

Moed

Bouwers zouden ook trotser moeten zijn. Minder verdedigend, willen gaan voor het mooie spel. Ze zouden topkwaliteit moeten willen leveren. Dat kan alleen als zaken als gezondheid en veiligheid voorop staan.

Bouwen is mensenwerk, maar vereist ook moed. Moed om de lat hoger te leggen. Moed om het werk te weigeren, als hem de randvoorwaarden niet aanstaan. Moed om tegen de ontwerper, leverancier of onderaannemer te durven zeggen: als je zo doorgaat, werk ik nooit meer met je samen. Moed om te zeggen: ik sta voor het eindproduct, al ben ik nog zo afhankelijk van anderen.

Ik snap het wel hoor: al die belangen. En al dat geld. En we weten nog niet eens wie er fouten hebben gemaakt. Daarom zeg ik het maar: Sorry Alphen aan den Rijn.

 

Thomas van Belzen is onderzoeksjournalist en politiek verslaggever van Cobouw. 

Wilt u reageren op deze blog? Mail dan naar t.v.belzen@cobouw.nl of reageer via Twitter@ThomasvanBelzen 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels