artikel

Column: Heeft vakopleiding nog toekomst?

bouwbreed

Column: Heeft vakopleiding nog toekomst?

Het kan niemand zijn ontgaan: de crisis heeft de bouw en infra genadeloos hard geraakt. Duizenden bedrijven gingen failliet en tienduizenden werknemers raakten hun baan kwijt. Dat op zich is al erg genoeg, maar het effect op langere termijn is misschien nog wel ingrijpender. Want bedrijven vervullen tegelijkertijd een belangrijke rol in het opleiden van toekomstige vakmensen.

Door de afname van de bouwproductie en werkgelegenheid, is ook de vraag naar leerlingen in de vakopleidingen afgenomen. De meeste leerlingen volgen de bbl-leerweg, wat neerkomt op werkend leren. Deze leerling-werknemers zijn extra kwetsbaar gebleken in de crisis doordat de beschikbare leerwerkplekken bij bedrijven opdroogden. Het aantal leerlingen halveerde. Het gevolg is dat bouwafdelingen te weinig leerlingen overhouden om kwalitatief goed onderwijs te kunnen geven.

Loonkosten stijgen 

Inmiddels ligt er een grote, uitgestelde woningbouwopgave en stokt de aanwas van jonge vakmensen, terwijl de vraag naar arbeid toeneemt. Bedrijven lossen dit nu op door gebruik te maken van zzp’ers, maar die zullen hun tarieven verhogen als de vraag hoog blijft. Een alternatief is eerder ontslagen werknemers opnieuw in dienst te nemen. Zij zijn ervaren en kennen het bedrijf, het nadeel is dat zij relatief duur zijn. Linksom of rechtsom: de loonkosten van alle typen arbeidskrachten zullen stijgen.



Vraag neemt verder af 

Aannemers zullen op zoek gaan naar alternatieven. Zo’n alternatief is het gebruik van prefabricage. Bij grootschalig gebruik is dit goedkoper dan de inzet van mankracht. De 3D-printer zal deze ontwikkeling versnellen én goedkoper maken. De vraag naar arbeid zal, ondanks de grote verwachte bouwproductie, verder afnemen en dus ook de vraag naar leerling-werknemers.



De toch al geslonken bouwopleidingen zullen binnen het bekostigd onderwijs niet meer rendabel zijn, waardoor bouwafdelingen steeds vaker hun poorten zullen moeten sluiten. Rest de vraag wie de zzp’er, uw en mijn timmerman, in de toekomst gaat opleiden? 

Anna de Boer is tot 1 augustus in dienst van het kenniscentrum voor de bouw en infra Fundeon. Daarna gaat zij verder als onderzoeker onder de naam Annalyse.

Reageren op deze column? Dat kan via redactie@cobouw.nl of via Twitter op @CobouwNL

Cobouw verschijnt de komende vijf weken in zomertenue. De krant komt een keer per week, op donderdag, op de mat. Evenals vorig jaar bedacht de redactie een aantal actuele thema’s. Deze week is dat Arbeid en Scholing. Het thema wordt uitgediept op speciale pagina’s en op de rubriekspagina’s economie, politiek en techniek laten columnisten hun licht over het onderwerp schijnen. Vandaag een voorproefje van Anna de Boer.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels