artikel

Minute meals

bouwbreed

Minute meals

Op internet circuleren spectaculaire time-lapse video’s waarin Chinezen in ontstellend korte perioden ontstellend grote gebouwen realiseren: in 19 dagen een 57 verdiepingen tellende wolkenkrabber bijvoorbeeld.

Voor ons tobbers in het oude Europa, waar we ontwerp- en bouwprocessen eerder in jaren dan in weken of dagen uitdrukken, spreekt het zeer tot de verbeelding wat men in het land van de draak met de nodige prefabricage en vooral ook veel mens- en machinekracht voor elkaar krijgt.

In de open mond van verbazing rijzen echter al snel protesten annex excuses: “Ja, hoor eens: geen inspraak, niet eindeloos afstemmen, pas de modifications, een leger van goedkope mannetjes …. Zo kunnen wij het ook!”

Zo snel als de Chinezen kunnen wij het bij lange na nog niet, maar ook hier gaat het inmiddels allemaal wel steeds sneller. Het tempo van ontwerp- en uitvoeringsprocessen is de laatste tijd enorm opgevoerd. Op ons eigen bureau speelt recent een aantal projecten met een doorlooptijd van zes à acht maanden van eerste schets tot ingebruikname.

Niet alleen Red Bull geeft vleugels: in beste geval ontstaat bij die versnelde processen een momentum dat alle betrokkenen, van opdrachtgever tot gebruikers, ontwerpers en bouwers stimuleert tot een ‘flow’ waarin zij elkaar goed ‘verstaan’, kleine onderlinge verschillen gemakkelijk overbruggen en in een hechte samenwerking tot bijzondere resultaten komen.

Maar dat is lang niet altijd zo. Met de snelheid verdwijnt ook de ruimte voor variatie, voortschrijdend inzicht en verfijning. Bovendien kan niet iedereen voortdurend zo snel schakelen. Dit heeft vaak te maken met de organisatiestructuur en inhoudelijke betrokkenheid van participanten; zo hebben de architect en aannemer veelal een full-time team op een project zitten, maar werkt men in een groot deel van de adviessector bij voorkeur met meerdere specialisten op hetzelfde moment aan een groot aantal projecten tegelijk. Dit leidt tot fragmentatie die een goed afgestemd, integraal ontwerp binnen een uiterst korte tijd behoorlijk in de weg kan staan. Ook de overlap tussen technische uitwerking en detaillering enerzijds en de vroegtijdige start van inkoop en uitvoering anderzijds zet de kwaliteit onder druk.

De drastische, simultane inkorting van zowel voorbereiding- als uitvoeringstijd is veelal vragen om chaos. Een snelle efficiënte uitvoering met lage faalkosten kan in het overgrote deel van de gevallen alleen met een zorgvuldige voorbereiding in de ontwerp- en bouwvoorbereidingsfase. Wellicht zijn dan Chinese bouwsnelheden te benaderen, maar met een West-Europese duurzaamheid en kwaliteit.

Ronald Schleurholts, directeur-architect Cepezed, Delft

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels