artikel

Stedenbouw ter discussie

bouwbreed

In de bouwkolom staan alle rollen ter discussie.

Hebben wij in de toekomst nog aannemers? Is er behoefte aan architecten? Welk nut heeft een projectmanager? Maar waarom stellen wij ons dit soort vragen niet over stedenbouwkundigen? Stedenbouw staat namelijk ter discussie – misschien meer nog dan al die andere disciplines. De Nederlandse stedenbouw kent een lange traditie met veel internationaal aanzien.

Deze berusting is meteen ook de grootste bedreiging. Op nationaal niveau is de rol van stedenbouwkundige immers al volledig gemarginaliseerd. Ik ken de cijfers niet exact, maar als ik kijk naar de kaalslag onder bureaus, dan ben ik blij dat ik architect ben, waar het er de afgelopen jaren slechts ‘dramatisch’ aan toe ging. Maar als er geen stedenbouwkundigen meer zijn, wie gaat zich dan nog bekommeren om samenhang? Terechte vraag. Maar moeten wij ons niet een nog veel substantiëlere vraag stellen: gaat het eigenlijk nog om samenhang? Samenhang bedenk je van tevoren en dan bewaak je daarop.

Dit is dan ook de bijdrage van stedenbouw aan duurzaamheid: visuele ‘samenhang’ als garantie voor een leefomgeving waar mensen zich aan hechten. Maar dat argument is flinterdun, er is geen enkele bewijsvoering voor het effect, en de mechanismen ademen naoorlogs paternalisme. Waarom verschuift stedenbouw niet van ‘samenhang’ naar ‘verband’. Voor een duurzame stad en ruimtegebruik is het verband tussen verschillende functies essentieel. Met de traditionele functiescheiding voor maximale ‘samenhang’ haal je het dan niet meer. Plannen die het verband beïnvloeden gaan niet alleen over visuele effecten, maar over echte ruimte, kwaliteit en ontwikkeling. Het is maar een tipje van de sluier die nu nog ligt over de maatschappelijke relevantie van stedenbouw. Ik zou die sluier oplichten. Door stedenbouw volledig ter discussie te stellen.

Reimar von Meding, directielid-architect partner van KAW te Groningen, Rotterdam, Eindhoven en Barcelona

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels