artikel

Een ‘Park op poten’ vol technische details

bouwbreed

Een ‘Park op poten’ vol technische details

Een park op poten. Dat is de nieuwe Paleisbrug in Den Bosch. De 250 meter lange, 10 meter brede spoorwegovergang is voorwaar geen simpel gevalletje. De brug herbergt onder meer 32 bakken met volwaardige bomen, de daarbij behorende irrigatie- en drainagesystemen, vloerverwarming, een geavanceerd verlichtingsplan en diagonale liften voor mindervaliden.

De brug verbindt de Bossche binnenstad met het Paleiskwartier. Mels Crouwel van Benthem Crouwel Architects wilde een brug waar mensen met plezier overheen lopen. Het is een verblijfsgebied geworden waar voetgangers, fietsers en rolstoelers zich overdag en ’s avonds veilig kunnen bewegen. De weervaste stalen brug heeft een unieke vormgeving, een bijzonder beplantingsplan, uitgekiende verlichting en slimme details. De vloerverwarming is nodig omdat weervast staal niet mag worden gestrooid met zout. De warmte voor het lage-temperatuurverwarmingssysteem (ltv) wordt geleverd door Essent met een temperatuur van 52 graden Celsius. In de techniekruimte wordt die warmte overgedragen via een warmtewisselaar en vervolgens naar brugdek en trappen geleid. De aanleg van het leidingsysteem op het brugdek volgens het Tichelmann-principe voorkomt dat één waterstroom de volledige 250 meter heen en terug moet overbruggen, waarbij het zou kunnen bevriezen. Doordat het ltv-systeem en de diverse andere kabels en leidingen door dezelfde kabelgoten worden gevoerd, blijft ook het irrigatie- en drainagewater boven de 0 graden.

 

Irrigeren

Het irrigatiewater wordt opgepompt uit twee grondbronnen (grondwater), in een bronpompsysteem geschikt gemaakt om het groen mee te irrigeren. De aanvoer vindt plaats via hetzelfde landhoofd als het verwarmingswater; de drainage en hemelwaterafvoer via de pijlers van de brug. Bij de afvoer worden hemelwater en vuil water gescheiden in twee aparte systemen. De irrigatie van de planten geschiedt grotendeels automatisch en ook de bodemgesteldheid wordt met sensoren op afstand bewaakt.

De verlichting wordt centraal aangestuurd via Dali. De brug heeft een bijzonder verlichtingsplan met lichtmasten tot 6 meter hoog, zo uitgekiend dat het licht opnieuw kan worden ingeregeld naarmate de bomen groeien, of afhankelijk van de hoeveelheid loof in verschillende jaargetijden. De gehele brug wordt uitgelicht met energiezuinige leds. Passanten kunnen gebruik maken van een Wifi-netwerk.

Het was volgens adviseur Michael van der Ploeg van Grontmij, dat verantwoordelijk was voor het constructief-, bouwkundig- en techniekontwerp, alsmede het ontwerp van de diagonale liften, nog best een uitdaging om alle leidingen en kabels zó in de constructie te verwerken dat het krimpen en uitzetten van de stalen brug geen problemen opleverde. “De leidingen zijn uitgevoerd met meerdere compensatoren achter elkaar. En omdat deze leidingen onder het brugdek in een gesloten omgeving zitten, is deze mantelbuis ook weer voorzien van compensatoren. De kabels zijn aangelegd met aan weerszijden van elke dilatatie een lus. Zo kunnen ze een beetje schuiven. Een eenvoudige oplossing – met daardoor een kleine kans op falen.”

 

Diagonale buitenlift

De grootste ontwerpuitdaging zat volgens Van der Ploeg echter in de diagonale buitenliften. Met name omdat er in Europa nog maar een handjevol van dit soort liften is gerealiseerd. Er is nog geen geharmoniseerde regelgeving, zodat Grontmij zelf het constructiedossier met risico-inventarisatie voor de ontwerpfase moest opbouwen en goedgekeurd krijgen. De aannemer heeft dit voor het uitvoeringsontwerp moeten aanvullen. Bij het ontwerp van de diagonale liften is lering getrokken uit de ervaring met de diagonale lift toegepast bij de Millennium Bridge in London.

De kunst bij een buitenlift is om hem te beschermen tegen weersinvloeden, en dan met name temperatuur, vervuiling en vocht. “Je kijkt dus met name naar de corrosiebestendigheid en de mate waarin vervuiling kan toetreden tot de componenten. We hebben bijvoorbeeld kleine ribbenbuiskacheltjes toegepast om te zorgen dat temperatuur niet onder het vriespunt daalt.” Dit kon niet met de ltv, omdat er dan een ltv-monteur zonder lifttechnische kennis in de liftschacht zou moet werken, wat niet veilig is.

Een ander punt bij een diagonale lift, is het openen van de deuren. Liftdeuren worden aangestuurd vanuit de liftkooi. De buitenste deuren, die aan de schacht zijn bevestigd, worden meegetrokken wanneer de kooideuren open gaan. Normaal beweegt een lift volledig verticaal en is de afstand tussen de deuren dus altijd exact gelijk. Bij een diagonale lift, waar de kooi de schachtdeuren steeds dichter nadert, is het ineens een uitdaging om te zorgen dat hij op precies de juiste plek halt houdt.

“Zo zijn er allerlei deelaspecten aan de installatie net iets anders dan bij een volledig verticaal bewegende lift. En als je denkt in termen van bedrijfszekerheid, neemt de kans op falen toe bij alles wat eenmalig wordt gemaakt. Je moet dus zorgen dat een gezelschap van terzakekundigen al dit soort afwijkingen bekijkt, risico’s benoemt en daarbij passende beheersmaatregelen.”

 

projectgegevens

Opdrachtgever: Gemeente Den Bosch

Architect: Benthem Crouwel Architects

Adviseur bouwkundig/installaties: Grontmij

Adviseur techniek tbv groenvoorziening: Cobra Boomadvisering

Aannemer:Mobilis

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels