artikel

Zekerheid over plicht corporaties blijft nog uit

bouwbreed

Zekerheid over plicht corporaties blijft nog uit

Zijn woningcorporaties aanbestedingsplichtig? Hierover wordt verschillend gedacht. Over één ding is men het eens: het laatste woord is aan de rechter. Recent oordeelde een voorzieningenrechter over een aantal aspecten. Helaas leidt dit nog niet tot een volledig oordeel over deze vraag.

Mijns inziens zijn woningcorporaties aanbestedingsplichtig. Zij voldoen immers aan de voorwaarden van een ‘publiekrechtelijke instelling’ in de zin van de Aanbestedingswet 2012.

De discussie betreft doorgaans de vraag of woningcorporaties afhankelijk zijn van de overheid. Dat is het geval indien sprake is van meer dan 50 procent overheidsfinanciering en/of benoeming van bestuursleden door de overheid en/of het beheer onderworpen is aan overheidstoezicht. Algemeen aanvaard is dat niet wordt voldaan aan de eerste twee criteria.

Ik meen dat wel aan het toezichtcriterium wordt voldaan. Hierop ga ik in dit artikel niet uitvoerig in.

Recent kwam de vraag aan de orde of de woningcorporatie een aanbestedende dienst is. Stichting Woonbedrijf SWS.HHVL (hierna Woonbedrijf) houdt een aanbestedingsprocedure voor de realisatie van een studentenflat. In de aanbestedingsstukken neemt zij op dat zij geen aanbestedende dienst is, maar een private aanbesteder. Als onderdeel van het gunningscriterium emvi wordt een plan van aanpak voorgeschreven. Partij x krijgt voor haar plan van aanpak een lage beoordeling en eindigt als vijfde.

Private aanbesteder

Deze partij start een kortgedingprocedure tijdens welke partijen het oneens zijn over het beoordelingskader. Volgens x is Woonbedrijf aanbestedingsplichtig en is de Aanbestedingswet 2012 hier van toepassing. Woonbedrijf is het daar niet mee eens.

De voorzieningenrechter geeft Woonbedrijf gelijk en oordeelt dat het zich als private aanbesteder mocht manifesteren. Tijdens de zitting maakt partij x enige opmerkingen over de aanbestedingsplicht van woningcorporaties. De voorzieningenrechter oordeelt dat die opmerkingen onvoldoende weerleggen dat Woonbedrijf in dit geval als private aanbesteder mocht opereren.

De stelling dat geen sprake is van overheidsfinanciering of van benoeming bestuursleden door de overheid, acht de rechter onvoldoende weerlegd. Evenmin is komen vast te staan dat sprake is van voor meer dan 50 procent gesubsidieerd werk. De voorzieningenrechter wijst ook op de regeling van de overheid van 28 juni 2011, waarin de plicht voor woningcorporaties om boven het drempelbedrag Europees aan te besteden, is komen te vervallen. De aanbestedingsplicht voor maatschappelijk vastgoed is nog steeds van kracht. De voorzieningenrechter oordeelt echter dat deze studentenflat geen ‘maatschappelijk vastgoed’ is. Daarmee is Woonbedrijf in casu niet aanbestedingsplichtig.

De vraag of woningcorporaties aanbestedingsplichtig zijn, is dus niet beantwoord. De overweging van de voorzieningenrechter dat geen sprake is van overheidsfinanciering en benoeming bestuur door de overheid, is goed te volgen. Het belangrijkste criterium op basis waarvan naar mijn oordeel dat woningcorporaties aanbestedingsplichtig zijn – het toezichtscriterium – komt echter helemaal niet aan de orde in deze uitspraak. De rechter heeft zich niet uitgesproken over de vraag of het beheer van Woonbedrijf onderworpen is aan overheidstoezicht. Daarmee is er nog steeds geen uitsluitsel over de vraag of woningcorporaties aanbestedingsplichtig zijn.

In de nieuwe Woningwet (per 1 juli) wordt het toezicht op woningcorporaties verder aangescherpt. Dat brengt de aanbestedingsplicht voor woningcorporaties nog dichterbij. De pogingen van de politiek om de aanbestedingsplicht voor woningcorporaties te voorkomen, zijn mijns inziens tevergeefs. Uiteindelijk beslist de Europese rechter. Deze zal woningcorporaties juridisch toetsen aan het begrip ‘publiekrechtelijke instelling’ en zich niet laten leiden door politieke sentimenten in Nederland. Die toets leidt naar verwachting tot een bevestiging van de aanbestedingsplicht voor woningcorporaties.

Mr. A.A. Rassa, De Kempenaer Advocaten

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels