artikel

Verzet tegen het onbekende remt innovatie

bouwbreed

Verzet tegen het onbekende remt innovatie

Zelfs betonpuin wordt in nieuw beton nauwelijks toegepast. Het verdwijnt vooral onder snelwegen. Maar wat als er geen weg meer wordt aangelegd? Drie vertegenwoordigers uit de industrie over de toekomst van sloopmateriaal.

Max de Vries, Directeur vereniging BRBS Recycling: Zie menggranulaat niet over het hoofd

Ondanks decennia oude ambities komt slechts twee procent van al het betongranulaat terecht in nieuw beton. Dat kan beter, vindt Max de Vries. “En menggranulaat mag zeker niet vergeten worden.” 

De Vries: “Met menggranulaat (mengsel beton en metselwerkpuin – red.) zijn ook al werken gemaakt. De eerste CUR-aanbeveling over de toepassing daarvan dateert reeds uit 1984. Bij de Theo Pouw Groep in Utrecht en bij Attero in de Wilp zijn in de jaren negentig van de vorige eeuw betonnen vloeren en afscheidingen gemaakt uit beton met menggranulaat.”

Toch gaat het niet snel genoeg, vindt De Vries. Hij wijst op nog een ander probleem. “Ik snap dat de betonindustrie het liefst beton in beton wil hebben. Maar met menggranulaat kun je een groter volume toepassen. Bovendien: als we al het beton uit het puin willen halen, houden wij het metselwerk over. Qua sterkte is dat niet voldoende voor de wegenbouw en creëren we een onbalans in de keten van hoogwaardig hergebruik.”

De roep om recyclingpuin op een hoogwaardige manier te hergebruiken bestaat al jaren. Verzet hield duurzame doorbraken tegen. Een kentering lijkt gaande. Meer en meer betonproducenten lijken zich ervan bewust dat recyclen van ‘afvalbeton’ ergens goed voor is. De Vries: “Tot voor kort gebruikten zij hun eigen afgekeurde beton niet eens en werd dat gewoon gestort om vervolgens weer met “maagdelijke” materialen aan het werk te gaan. Wat dat betreft: als betonleveranciers eerst hun eigen afval hergebruiken, heeft onze missie als recyclingindustrie al veel bereikt.”

Er zit een kleine dip in de hoeveelheid puin dat jaarlijks vrij komt. Nu is dat ongeveer 18 miljoen ton per jaar terwijl dat in het topjaar 2008 21 miljoen ton was. “In de crisis werd er minder gesloopt. Desondanks is er een klein puinoverschot. Dat is echter een tijdelijk probleem”, denkt De Vries. Toch waarschuwt hij dat de noodzaak om andere wegen voor granulaat te vinden toeneemt, omdat het grootste toepassingsgebied, de fundatiemarkt, stil aan verzadigd raakt . “Wat je nu ziet gebeuren is dat onze producten van topkwaliteit worden gebruikt voor ophogingen en geluidswallen. Dat is eeuwig jammer.”

Theo Pouw, directeur-eigenaar Pouw Recycling: ‘Betontechnoloog is gewend om met primaire grondstoffen te rekenen’

Theo Pouw is nuchter over zijn breek- en wasfabriek van puin en vervuilde grond: “Op iedere hoek van de straat zijn recyclelaars. We doen niets exclusiefs. We doen het alleen al jaren.”

Beton maak je met zand en grind. Pouw (64) kan het allebei leveren en maakt ook zelf betonproducten van zijn ‘tweedehands’ bouwstoffen. Het zijn het gebroken, gewassen en geklasseerde alternatief van riviergrind en zand. Elk jaar verwerkt Pouw, die een bedrijf van vierhonderd man draaiende houdt, 1,2 miljoen ton recyclingspuin en 1 miljoen ton secundair zand.

“Het gaat naar omstandigheden best goed”, zegt Pouw. De afzet van granulaat blijft weliswaar iets achter, in deze moeilijke markt overeind blijven is op zichzelf al een prestatie. De grindprijs daalt al jaren en laat grind nou net een van de belangrijkste tegenpolen zijn van recyclewaar.

Gelukkig worden er nog voldoende wegen aangelegd. Ook daar kan granulaat prima onder. “Downcycling? Dat is een opvatting van anderen. Ik zie niet in wat er mis mee is. Sterker nog, met de toepassing van recyclinggranulaat als fundering wordt tenminste een even groot volume aan primaire grondstoffen uitgespaard en kan daardoor de toplaag – asfalt of beton – centimeters dunner gedimensioneerd worden. Hoezo laagwaardig!?”

Toch vindt ook Pouw dat meer granulaat zou moeten worden toegepast in beton. “Maar het is niet anders. Als betonproducenten massaal overstappen op puingranulaat, snijden ze zichzelf in de vingers. Bovendien zijn betontechnologen gewend om te rekenen met primaire grondstoffen.” Afgeven op de conversatieve bouwindustrie wil Pouw echter niet. Liever zoekt hij de samenwerking.

Troep in beton. Fouten. Verontreiniging. Het zijn veelgehoorde bezwaren. Pouw nuanceert ze. “Natuurlijk moet je zorgvuldig zijn, maar op meerdere plekken is bewezen dat grootschalige toepassing van granulaat kan.”

Wordt het ooit nog wat met granulaat in beton? “De tijd zal het ons moeten leren.” Pouw wil het meemaken. Hij loopt tegen zijn pensioenleeftijd aan, maar aan stoppen denkt hij niet. “Dat doe ik, als ik echt niet meer kan.”

Zijn bedrijf krijgt hoe dan ook een tweede leven. “Mijn zoon Alexander zal het overnemen.”

Wim Beelen, CEO Beelen Groep: ‘Wij gaan zelf duurzaam beton maken’

Wim Beelen wil al langer beton maken met puin. Constant liep hij echter tegen muren aan. Daarom gaat hij het zelf doen. “Weer een andere tak van sport? Het is geen hogere wiskunde.”   

Nog even geduld en u kunt Beelen beton kopen. Dit jaar nog misschien. Hoeveel betoncentrales we kunnen verwachten? “In de gebieden waar wij het meest actief zijn willen we een totaalpakket aan bieden. Dat zijn Utrecht, Rotterdam en Amsterdam. In elke stad een centrale? Dat zou zo maar eens kunnen, maar zo ver zijn we nog lang niet.”

Nieuwe gebouwen maken van sloopafval. Dat is de ambitie van Beelen. De man die veel van zijn dromen waarmaakte, tempert echter te hoge verwachtingen. “We moeten niet doordraven. Wat ik wil kan niet altijd. Wij begrijpen dat de betonjongens ook gewoon hun werk doen. We willen beginnen met producten. Daarna willen we mortel gaan maken.”

Al langer zocht Beelen partners in de betonwereld om mee op te trekken. Hij liep echter tegen muren aan.

“Een betonbedrijf verdient niet aan de mixer of aan het transport, die verdient aan de grondstoffen grind en zand. De grote leveranciers hebben dat zelf in handen. Een partij als Mebin kan dus hooguit een beetje overstappen op granulaat. Anders gooit het zijn eigen verdienmodel op straat en moet het zijn groeves gaan sluiten. De komende jaren gaat dat niet gebeuren. Zij hebben toch een prima deal als ze 100 hectare grond kochten en daar elk jaar 5 miljoen ton grind en zand uit kunnen halen en verkopen voor 6 euro per ton. Dan verdien je 30 miljoen per jaar. En zolang er geen afzet is voor granulaat, gaat niemand daar miljoenen in investeren.”

Beelen neemt partijen zoals Mebin niets kwalijk. “Het zijn fantastische bedrijven, maar ze hebben een nadeel: ze gaan niet hun eigen positie zwakker maken.” En dus gaat Beelen nu zelf ‘duurzaam’ beton maken. Noodgedwongen? “Vechten tegen iets waar je niet tegen kunt vechten heeft geen nut. Daarom volg ik mijn eigen visie. We maken zelf beton. Duurzaam, niet duurder. Dat is gewoon een kwestie van simpel en helder nadenken. ”

Helemaal stoppen met zand en grind winnen, is volgens Beelen niet nodig. “Ik kan ook niet overzien in welke producten je granulaat allemaal kunt toepassen. Lastig, lastig zeggen de wijze betonheren. Dat geloof ik niet. Maar misschien denken wij weer iets te makkelijk.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels