artikel

Stop rondpompen geld; geef een huurafslag

bouwbreed

Stop rondpompen geld; geef een huurafslag

In het nieuwe belastingstelsel zou het probleem van de voor sommigen onbetaalbare huur opgelost kunnen worden. Woningen krijgen een huurprijs die een marktconform rendement mogelijk maakt. Aan de hand van een inkomenstoets wordt een afslag op de huur betaald om te komen tot een betaalbare huur voor verschillende doelgroepen.

Woningcorporaties worstelen met hun rol. Ze hebben een groot aandeel in de woningvoorraad en zijn daarmee verantwoordelijk voor het huisvesten van vele huishoudens in Nederland. Dat zijn veel meer huishoudens dan de zogenaamde primaire doelgroep. Die situatie is in de loop der decennia zo gegroeid. Corporaties zorgen voor betaalbare woningen voor brede doelgroepen. En in dat laatste zit ‘m de kneep. Onder leiding van Aedes en de politiek (Woonakkoord) zijn marktconforme huren de norm geworden. Zonder dat we overigens weten wat marktconform is, want van een echte markt is geen sprake. Het adagium is: corporaties zijn voor de ‘beschikbaarheid’ van huurwoningen. De betaalbaarheid van het wonen wordt overgelaten aan de politiek. Corporaties zouden niet aan inkomenssteun moeten doen. Voor de primaire doelgroep is daar de huurtoeslag voor.

In deze gedachtegang wordt echter voorbijgegaan aan het feit dat corporaties al decennia deel uitmaken van een systeem waarbij de kosten van wonen worden gedrukt. Dat gebeurt o.a. door lage huren in rekening te brengen. Als corporaties daar niet meer voor verantwoordelijk zijn, wat is dan nog het verschil met beleggers? Waarom houden we dan geen uitverkoop?

Blijkbaar zijn we nu op een keerpunt beland. Van alle kanten is er nu aandacht voor betaalbaarheid van het huren. Zowel de politiek als Aedes roepen corporaties op huurverhogingen te matigen. Een groot aantal corporaties is daar al toe overgegaan. Passend toewijzen staat nadrukkelijk op de politieke agenda.

Een zeer legitieme en begrijpbare actie, maar daarom niet minder inconsistent met het recent uitgedragen beleid. Bij zoveel opportunisme is het niet vreemd dat een toekomstvaste visie op wonen en de rol van corporaties niet tot stand komt. We lopen vast in regelgeving over de inrichting van de corporaties.

Een stap verder

Nu doet zich een gelegenheid voor om daar wel duidelijk richting aan te geven. Dat kan als we de recente opvattingen over de rol van corporaties bij betaalbaarheid koppelen aan de discussie over de vernieuwing van het belastingstelsel. Laten we daarbij een stap verder gaan dan alleen het matigen van huurverhogingen. Corporaties zijn er voor het betaalbaar houden van huurwoningen voor verschillende doelgroepen. Stop het rondpompen van geld; corporaties worden geheel verantwoordelijk voor betaalbare huren. Verhuurderheffing en huurtoeslag kunnen verdwijnen. Woningen krijgen een huurprijs die een marktconform rendement mogelijk maakt. Aan de hand van een inkomenstoets wordt een afslag op de huur bepaald om te komen tot een betaalbare huur voor verschillende doelgroepen. Huren bij een corporatie wordt zo maatwerk. Dat maakt woningcorporaties maatschappelijk relevant.

Als we in deze richting gaan denken en werken, verbetert ook de woningmarkt gelijktijdig. Die gaat zich ontwikkelen in de richting van meer marktconformiteit. Alleen de huishoudens die het echt nodig hebben, krijgen huurafslag. Door regelmatig inkomens te toetsen wordt scheefhuren voorkomen.

In dit model zijn de middelen van corporaties primair bestemd voor het in stand en betaalbaar houden van de huidige woningvoorraad. De gemiddelde huurprijs in de voorraad ligt immers ruim onder 600 euro per maand. Het ontwikkelen van een volwaardig middensegment, voor huurders die geen huurafslag nodig hebben, zal van nieuwe toetreders moeten komen. Die zullen er bij een ‘genormaliseerde’ woningmarkt ook zijn. Daar kan ook het ‘dure’ deel van de woningvoorraad bij corporaties voor worden ingezet.

Deze stap kan niet in één keer worden gemaakt. Maar door nu in deze richting te gaan denken en werken bieden we perspectief voor woningmarkt én corporaties. We maken zo ook een einde aan een kostbaar en inefficiënt systeem waarin onnodig geld via heffingen en toeslagen wordt rondgepompt.

Ad Zopfi, directeur-bestuurder Wasschenaarsche Bouwstichting

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels