artikel

Steden als motor van economische groei

bouwbreed

Steden kunnen de motor zijn van economische groei. Stadsbestuurders moeten alleen niet denken dat zij op eigen kracht de economie kunnen stimuleren. Samenwerken met andere steden in hun netwerk is een vereiste. Een gezamenlijke agenda zal dat stimuleren: de European Urban Agenda. Nederland is de motor.

Opvallend is de grootste stedelijke concentratie die zich uitstrekt van Londen tot aan Milaan. Een gebied dat Franse wetenschappers aanduiden als de Blue Banana. ‘Blue’ vanwege de kleur van het Franse Instituut en ‘Banana’ vanwege de vorm. Dit is het gebied met de grootste concentratie van mensen wereldwijd. Maar dat ook van grote economische betekenis door een bijzonder stedennetwerk. Hier zit de economische groeipotentie van Europa. De grote steden van ons land maken daar deel vanuit.

Zoals organisaties als de OESO al vaker hebben aangegeven, moet Europa dit potentieel voor groei meer aandacht geven. Europa heeft weliswaar een goede uitgangspositie, maar loopt het risico dat de rest van de wereld haar hard voorbij gaat.

Benutten

Waarom zijn steden en steden-etwerken belangrijk voor economische groei? Die groei gaat terug op de kracht van agglomeratie. Mensen en bedrijven in steden zijn productiever dankzij agglomeratievoordelen. In de economische literatuur worden zij getypeerd als ‘ sharing, matching and learning ’.

De kracht van de stad zit in de betere ‘matching’ van mensen en bedrijven. Het voordeel van ‘sharing’ komt doordat een concentratie van leveranciers een grotere markt voor afnemers oplevert. En steden zijn concentraties van kennis en interacties. Mensen hebben face-to-face contact nodig voor kennisuitwisseling en dat bieden steden bij uitstek. De best opgeleiden werken en wonen in de stad en bieden daarmee een goede basis voor innovatie en groei. Historisch gezien bestaat Europa uit een netwerk van steden, veelal prachtig met veel cultuur en historie. Goede voorzieningen en culturele instellingen dragen bewijsbaar bij aan een sterke economische positie.

De kunst is nu om die uitgangspositie goed te benutten. Economische groei zit in steden. En daar zit de innovatie-kracht die cruciaal is voor economische groei. Overigens is er geen rechte lijn tussen de grootte van een stad en die van de economische potentie: er is sprake van differentiatie, waarbij de lokale kracht en specialisatie samen met het stedelijk netwerk het verschil maken.

De European Urban Agenda die nu wordt ingevuld, zal impulsen geven aan de gewenste economische groei en tegelijkertijd aan adequate antwoorden op sociale en milieukwesties. Groeien grote steden meer dan kleine? Is het wenselijk dat Europese steden ook het groeipad van Aziatische en Amerikaanse steden volgen? Concentratie van mensen levert immers ook nadelen op. Vele partners zijn inmiddels actief en enthousiast aan de slag met een Europese Urban Agenda. Het gaat daarbij vaak om publiek-privatesamenwerking.

Er is een indrukwekkende en stimulerende eensgezindheid om dit tot stand te brengen. Nederland is hierbij actief. Voor ons land is een dergelijke agenda ook belangrijk vanwege het Nederlands voorzitterschap van de Europese Commissie in de eerste helft van 2016. Dan zal – in Amsterdam – de agenda gepresenteerd worden.

Prof.dr. Oedzge Atzema, Rijksuniversiteit Utrecht

Drs. Robbert Coops, Winkelman Van Hessen

Drs. Mark Frequin, Ministerie van BZK

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels