artikel

Parkeergarage tussen dijk en duin ingeperst

bouwbreed

Parkeergarage tussen dijk en duin ingeperst

De kustwerken bij Katwijk zijn bijna gereed. Sinds 2013 is daar 2,5 miljoen kuub zand opgespoten om de kuststrook over 1,5 kilometer ongeveer 100 meter te verbreden. In het duin bevindt zich een nieuw dijk-in-duin en een 30 meter brede parkeergarage, tussen dijk en boulevard geperst en verscholen onder het duinzand. Ook is het uitwateringskanaal verlengd. Een technisch hoogstandje? “Nee. Het gaat vooral om goed samenwerken.”

Er wordt nog gewerkt aan het Duinplein bij restaurant De Zwaan, maar voor de rest is het werk wel bijna gereed. De parkeergarage is geopend, de strandpaviljoens zijn per 1 maart alweer een jaar in gebruik en de Katwijkers wandelen over het duin alsof ze hun leven lang nog niet anders hebben gedaan. Toch is de verandering immens.

Waar het strand vroeger recht aan de boulevard lag en De Zwaan zicht bood op zee, ligt er nu een ruim 100 meter breed natuurlijk glooiend duinlandschap, dat Katwijk beschermt tegen hoog water. De kust van Katwijk, onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma 2, voldoet zo weer aan de wettelijke normen voor veiligheid. Maar dat duin ontneemt de boulevardbewoners wel het directe zicht op branding en zee. Vanaf de begane grond dan, want dankzij de dijk-in-duinconstructie, is het kustwerk op het laagste punt ‘slechts’ 7,75 meter boven NAP en ligt de waterlijn op 120 meter vanaf de boulevard. Een volledig zandig duin van dezelfde breedte had op het laagste punt wel 10 meter hoog moeten worden.

Kruin

De dijk-in-duin kan het achterland de komende vijftig jaar tegen hoog water beschermen en is al voorbereid op de verhoging die dan nodig is als de zeespiegel zich ontwikkelt zoals nu verwacht. “Het talud van de dijk aan de zeezijde is 1 op 3 en aan landzijde is dit 1 op 2. Het dijktafelniveau is nu NAP +7,5 meter“, vertelt ontwerpleider waterkering Martijn Onderwater van Arcadis. “De kruin van de dijk is met een breedte van 10 meter relatief breed. Over vijftig jaar hoeven ze alleen de kruin eraf te halen, de dijk te verhogen, de kruin er weer op te zetten en het geheel weer af te dekken met zand. Er blijft dan een dijk met een kruinbreedte van 5 meter over en deze kan dan nog eens vijftig jaar mee.”

Net als bij Noordwijk is het zand niet alleen decoratief, maar vervult het ook een rol in de bescherming tegen de zee. Bij storm zal het zand van het duin afslaan door golven en op de vooroever terechtkomen. Golven zullen door dit zand worden geremd, zodat die met minder kracht op de dijk aankomen. De dijk is opgebouwd uit zand, geotextiel, een splitlaag en 30 centimeter hoge basaltonzuilen; volgens de berekeningen genoeg om de restkracht van de golven te weerstaan.

De parkeergarage ligt los van de dijk. En alle partijen die aan het project hebben gewerkt, vinden dat de meest wenselijke optie. Terwijl het Katwijkse kustwerk een technisch vervolg is op dat in Noordwijk en Scheveningen, houdt het hier op. Een parkeergarage in een dijk klinkt als een logische vervolgstap en is technisch ook mogelijk, maar moet je niet willen, vindt men. Want hoe garandeer je dan de veiligheid? Wat als er dertig auto’s tegelijk ontploffen op een dag met storm en springtij? Hoe verdeel je de verantwoordelijkheden rond het onderhoud? En hoe construeer je een bouwwerk voor twee verschillende levensduren?

De parkeergarage met zijn 500 meter lengte heeft twee toegangen voor auto’s.

Ze liggen dus los – maar wel krap op elkaar, op een afstand van slechts enkele centimeters. Dit vereist een ongebruikelijke nauwkeurigheid van het ontwerp van het zandige deel van de waterkering. “Terwijl wij gewend zijn om te denken in nauwkeurigheid van orde grootte 10 meter, moesten we nu dus ontwerpen op de meter”, licht Onderwater toe. “Best spannend. Want het blijft toch zand…”

Wisselende belasting

En zand kan zich verplaatsen. Hoewel de ervaringen in Noordwijk leren dat het dat in de praktijk vrij langzaam doet, moet je bij het ontwerp van je parkeergarage rekening houden met een wisselende belasting van zand. En hoewel deze garageconstructie weinig toeters en bellen kent, was de inpassing een uitdaging. Zowel in de hoogte als breedte was de speling maar enkele decimeters. Aan de onderzijde kon aannemerscombinatie Ballast Nedam – Rohde Nielsen niet te diep graven, in verband met de archeologische waarde en aan de Boulevardzijde liggen nog de Duitse verdedigingswerken uit de Tweede Wereldoorlog. Ook aan de bovenzijde mag het dak niet uitsteken, dit in combinatie met de constructieve eisen, de eisen van de brandweer (vier brandende auto’s, in plaats van drie), de wens om slechts één rij kolommen te hebben in het midden en het feit dat het duin golft, waardoor de vijf reguliere opgangen en de vier nooduitgangen elk op een andere hoogte moesten uitkomen. “Ik heb net zo lang met m’n kont gewiebeld tot de parkeergarage ertussen paste”, verklaart ontwerpleider parkeergarage Jurgen Herbschleb van Royal HaskoningDHV. “En dan zijn de details nog uitgewerkt door de aannemer. Want dit is typisch een werk waarbij je de aannemer nodig hebt om het ontwerp rond te krijgen.” 

Het Kustwerk is 1,5 kilometer lang; de parkeergarage 500 meter. Er zijn vijf reguliere uitgangen (de halve bollen met glazen gevels), waarvan er drie zijn voorzien van toiletten en vier nooduitgangen. Illustraties: Hoogheemraadschap Rijnland 

Projectgegevens

Opdrachtgevers: Rijkswaterstaat, Provincie Zuid-Holland, Hoogheemraadschap Rijnland, Gemeente Katwijk

Aanbesteding en contractmanagement: WB de Ruimte

Ontwerp waterkering: Arcadis

Ontwerp parkeergarage: Royal HaskoningDHV

Ontwerp duinlandschap: Okra

Engineering: Ballast Nedam 

Aanneemcombinatie: Ballast Nedam Rohde Nielsen

Prefab betonmontage: DWM

Installateur: De Bosman Bedrijven

Afbouw: Metadecor en Ballast Nedam Bouwborg

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels