artikel

Blog: Van ‘kippenlijn’ tot ‘knakenpaal’

bouwbreed

Blog: Van ‘kippenlijn’ tot ‘knakenpaal’

De Zwaan, Locomotief, Koopgoot, Haagse Tieten, Poenschoen en Windtunnel; Een bouwwerk is pas echt door het grote publiek omarmd als het een ludieke bijnaam heeft. Zou zo’n geuzennaam kunnen helpen bij de verkoop van woningen, acceptatie van ingrijpende infraprojecten of het behoud van monumenten?

Het nieuwe station van Delft was nog geen dag open of de eerste ‘ Verzin een ludieke bijnaam’-wedstrijd was een feit. Na een weekje stemmen kwamen de lezers van het Algemeen Dagblad tot ‘Contactdoos‘. ‘Bodemloze put’, ‘Spaartunnel’, ‘Aquarium’ en ‘Windtunnel’  vielen af. 

Gebouwen, bruggen, wegen en spoorlijnen, overal geven we een ludieke naam aan. Rotterdammers gelden als onbetwiste kampioenen op dit gebied. De Erasmusbrug heeft al meer dan twintig bijnamen. Er is zelfs een ‘bijnamen-tour‘ door de Maasstad.

Ook elders kunnen ze er wat van. Den Haag heeft de Haagse Tieten en het Strijkijzer, Zwolle Het Ei, Gouda de Stroopwafel, Amsterdam de Poenschoen en BH-brug, Hilversum de Glasbak of Snoepdoos en Groningen d’Olle Grieze

 

Sommige namen komen in meerdere steden voor. Zo zijn vrijgezellen- en zusterflats en Katwijk, Leiden en Hilversum omgedoopt tot Hunkerbunker en staan er Apenrotsen in Amsterdam, Apeldoorn, Groningen, Utrecht en Den Haag. En dan zijn er nog de ‘pikken’ van Peper en Pechtold.

Waarom verzinnen we bijnamen? Natuurlijk, een echte naam is gewoontjes en saai. De Rotterdamse ‘Koopgoot’ heet bijvoorbeeld Beurstraverse. Tja. De ‘Haagse Tieten’ zijn ooit als Castalia opgeleverd. Mwah. En ‘Poenschoen’ is toch veel leuker dan ING House?

Volgens het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed is er echter ook een historische reden voor onze bijnaamzucht. Vroeger waren er geen straatnamen –  die werden pas ingevoerd in 1851 – dus gebruikte men bijnamen om te navigeren. Volgens ‘het internet‘, en dat heeft altijd gelijk, werkt dat nog steeds zo. In een wijk als Leidsche Rijn in Utrecht kent ‘geen mens’ de straatnamen. ‘Iedereen’ navigeert aan de hand van markante gebouwen. Zou het? 

Een bijnaam helpt bouwwerken in ieder geval om een plaats in het collectieve geheugen te veroveren. Zou over de sloop van een belastingkantoor in Den Haag zo veel te doen zijn geweest als we het niet als ‘De Blauwe Aanslag’ kenden? Herinnert iemand zich over twintig jaar het Utrechtse Wentgebouw nog? Vast niet, maar de ‘Ponskaart’ zal velen dan nog wel wat zeggen.

Helpt een leuke of ludieke bijnaam ook bij de verkoop van woningen, acceptatie van ingrijpende infraprojecten of het behoud van monumenten? Betrek je eerder een kantorencomplex dat bekend staat als ‘De Lichtekooi van Spangen‘? Ben je eerder geneigd een woning te kopen die in het ‘Blaakse Bos’ staat? Of – proef op te som – wordt een voormalig kantongerecht in Heerenveen sneller verkocht als het door een journalist van een vakblad  is omgedoopt tot ‘Rechters Rondje‘?

Martjan Kuit, redacteur Economie bij Cobouw

Reageer onder deze blog of via Twitter op @MartjanKuit of @Cobouw

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels