artikel

Arbitragebeding apart regelen

bouwbreed

Arbitragebeding apart regelen

De in de bouwpraktijk gebruikte algemene voorwaarden (w.o. UAV/AVA/DNR) bevatten veelal een arbitragebeding op grond waarvan geschillen niet bij de overheidsrechter maar in arbitrage moeten worden beslecht. Tot de inwerkingtreding van de Wet modernisering arbitragerecht op 1 januari jl. bestond onduidelijkheid of dergelijke arbitragebedingen toelaatbaar zijn in contracten met consumenten.

Er is (lagere) rechtspraak voorhanden waarin is geoordeeld dat arbitrageclausules in consumentenovereenkomsten niet zijn toegestaan omdat die oneerlijk zijn als bedoeld in de Europese Richtlijn betreffende oneerlijke bedingen en onredelijk bezwarend in de zin van onze wet. In die rechtspraak is meegewogen dat consumenten door arbitragebedingen worden afgehouden van de overheidsrechter, zonder dat zij zich daarvan bij het sluiten van de overeenkomst bewust zijn geweest of daarover is onderhandeld. Verder spelen (vermeende) nadelen voor consumenten een rol, waaronder hoge(re) kosten en een tekortschietende waarborging van de onafhankelijkheid van arbiters. De Hoge Raad heeft deze lijn in zijn arrest van 2012 weliswaar genuanceerd door te bepalen dat arbitragebedingen niet zonder meer maar onder specifieke omstandigheden wel onaanvaardbaar zouden kunnen zijn, een eenduidig oordeel over de (on)toelaatbaarheid werd niet gegeven.

Met de gewijzigde arbitragewetgeving komt een einde aan deze onduidelijkheid. Sinds de invoering van de wet is het arbitraal beding op de zogenaamde ‘zwarte lijst’ van onredelijke bezwarende bedingen voor algemene voorwaarden geplaatst. Consumenten kunnen als gevolg hiervan een arbitragebeding vernietigen. Dat leidt ertoe dat ondernemers niet (meer) kunnen vertrouwen op het arbitragebeding in de door hen gebruikte algemene voorwaarden met consumenten. Arbitrage dient expliciet te worden geregeld in een apart te sluiten arbitrageovereenkomst, waardoor de consument wordt gedwongen een bewuste(re) keuze te maken. Daarnaast kan door ondernemers aan vernietiging van een arbitragebeding worden ontkomen door de consument na het inroepen van het beding gedurende een termijn van ten minste een maand de mogelijkheid te bieden om alsnog voor beslechting door de gewone rechter te kiezen, in plaats van arbitrage.

De wetgever heeft met de plaatsing van arbitragebedingen op de zwarte lijst onder meer beoogd het vertrouwen van de consument in arbitrage te vergroten. Of consumenten hiermee daadwerkelijk gebaat zijn, moet worden bezien. Beslechting van bouwgeschillen vereist immers vaak specifieke deskundigheid, die niet altijd bij rechtbanken aanwezig is. Aldus ligt hierom al een taak voor ondernemers weggelegd om arbitragebedingen zodanig vorm te geven dat ze de juridische toets doorstaan.

Marc Houweling, Lexence Advocaten & Notarissen

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels