artikel

‘Zulke installaties kun je niet zo kopen’

bouwbreed

‘Zulke installaties kun je niet zo kopen’

Boskalis en afvalverwerker HVC stappen in een joint venture die de as uit afvalverbrandingsinstallaties gaat wassen. Dankzij een voor dit doel nieuw ontwikkeld procedé ontstaat een schoon, vrij toepasbaar secundair bouwmateriaal.

De bodemwasinstallatie die de komende maanden naast de centrale van HVC in Alkmaar verrijst, moet al vanaf medio 2016 op volle toeren kunnen draaien. Trots melden Joop Jansen van Boskalis Environmental en Jan Peter Born van HVC dat ze de eerste ter wereld zijn met zo’n geavanceerde reinigingsinstallatie voor zogeheten aec-as, ook bekend als avi-as. De afgelopen jaren is er alvast op bescheiden schaal mee geëxperimenteerd.

Voor de geloofwaardigheid van het product is het goed als er wat concurrentie komt

Ze mogen de eerste zijn, maar de enige blijven blijkt niet hun wens. “Dat zou niet goed zijn. We breken een markt open. Als je geen volgers krijgt, kom je niet ver. Voor de geloofwaardigheid van het product is het goed als er wat concurrentie komt.”

Boskalis en HVC spelen in op het voornemen van de overheid om schone bodemas aan te merken als vrij toepasbare bouwstof. Tot nu toe mag aec-as alleen onder strikte voorwaarden worden gebruikt in gww-projecten. Deze fungeren dan, feitelijk, als tijdelijk depot.

De nieuwe installatie gaat de 240.000 ton verbrandingsas reinigen die HVC op jaarbasis overhoudt. De capaciteit is voldoende voor ongeveer 300.000 ton. Gemikt wordt ook op enige aanlevering door branchegenoten.

Greendeal

In Nederland wordt jaarlijks in totaal 1,8 tot 1,9 miljoen ton avi-as geproduceerd. Ruimte genoeg dus voor meer van dergelijke installaties. Dat die er komen, lijkt onvermijdelijk want over vijf jaar moet alle bodemas grondig worden gereinigd. Hierover heeft de avalbranche afspraken gemaakt. Die zijn in 2012 vastgelegd in een zogeheten Greendeal met het ministerie van I&M.

Het reinigingsproces en hoe de werking van onderdelen op elkaar is afgestemd, dat is nou net de kunst

Het lijkt de vertegenwoordigers van Boskalis een HVC wenselijk en ook waarschijnlijk dat minstens enkele concurrenten over een tijdje met vergelijkbare oplossingen komen. Al zal dit zeker niet zomaar gaan. “Zulke installaties kun je niet kant-en-klaar kopen. Onderdelen wel, zoals transportbanden en zeven. Maar het reinigingsproces en hoe de werking van onderdelen op elkaar is afgestemd, dat is nou net de kunst.”

Schone bodemas wil zeggen: zo gereinigd dat het materiaal zonder restricties kan worden gebruikt. Het materiaal valt nu onder een IBC-regime. (isoleren, beheersen en controleren). Het dient te worden omsloten door een pakket zand en aan de bovenzijde te worden afgedekt met folie. Die moet voorkomen dat verontreinigingen door regenwater uitspoelen. Uit controleerbaarheidsoogpunt mikt de overheid bovendien op toepassing in een beperkt aantal locaties. Daarin moet om die reden veel tegelijk, minimaal aaneengesloten 50.000 ton, worden verwerkt. Toen een aantal jaren geleden bleek dat de bescherming tegen de verspreiding van vervuiling ondanks ogenschijnlijke naleving van de voorschriften soms niet afdoende was, werden de eisen verder aangescherpt.

Grote projecten

Aangezien de voorgeschreven inpakmethode duur is, is zij alleen rendabel toe te passen bij grote projecten met een compacte vorm, zoals dijken, geluidswallen en opritten van viaducten. Als in de toekomst ook kleinere projecten zoals fietspaden en lokale wegen in beeld komen, neemt het aantal geschikte bestemmingen flink toe. “Belangrijk is vooral dat de afzet dan gelijkmatiger wordt. Nu is er af en toe een groot project. Dan is ineens veel materiaal nodig, dat je dus allemaal al achter de hand moet hebben.”

We maken de circulaire-economie graag compleet

In het nieuwe proces worden ferro- en non-ferrometalen afgescheiden, plus een kleine (vervuilde) slibfractie, die voorlopig wordt gestort. Het slib is vergeven van stoffen als koperzouten, antimoon, chloride, sulfaat en verbindingen met zware metalen. “We maken de circulaire-economie graag compleet. Reken er daarom maar op dat we, zodra de installatie draait, aan een ontwikkeltraject beginnen om nog wat nuttigs met die slibfractie te doen.”

De winbare hoeveelheid metalen in de verbrandingsas is aanzienlijk: gemiddeld 7,5 procent ijzer en 2,5 procent non-ferrometalen. “Ze brengen goed geld op. Genoeg om de kosten van het volledige proces te betalen, op basis van de gemiddelde metaalprijzen over de laatste tien jaar.” Boskalis is van plan de gereinigde bodemas te verwerken in gww-projecten. De waarde van dit materiaal als secundaire bouwgrondstof komt in principe overeen met de hoeveelheid zand die erdoor kan worden uitgespaard.

W(as)sen

Voor de nieuwe wasinstallatie die de komende maanden in Alkmaar wordt gebouwd, is een gezamenlijke onderneming opgericht: wASH. Tot nu toe vindt bij HVC een klassieke, droge opwerking plaats. Deze staat hoofdzakelijk in het teken van de terugwinning van metalen. “Aan het ontwerp voor de nieuwe installatie kwam veel onderzoek en ontwikkeling te pas. De door de jaren heen opgebouwde grote ervaring van Boskalis Environmental met grondreiniging kwam goed van pas.” De installatie is volgens Joop Jansen en Jan Peter Born uniek. “We kennen geen vergelijkbare op dit gebied. Niet in Nederland, maar ook daarbuiten zijn we die niet tegengekomen. We zien wel wasinstallaties, bijvoorbeeld in België en Duitsland, maar dat zijn andere. Die hebben allemaal als doel de metaalopbrengst te optimaliseren en leveren geen bijdrage aan de milieukwaliteit. Dat was voor ons juist het belangrijkste doel.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels