artikel

Een farce, of toch een best leerzame verkiezing?

bouwbreed Premium

Een farce, of toch een best leerzame verkiezing?

Lezers van Cobouw verkozen het gemeentehuis van Hardenberg tot ‘Lelijkste Bouwwerk van Nederland’. De competitie werd over het algemeen enthousiast ontvangen. Al was er ook kritiek. Is rangschikken op lelijkheid wel zo’n goed idee? En wat kun je als bouwprofessional nou met de uitslag van zo’n verkiezing?

“Een farce. Volslagen onzinnig, zonder enige nuance.” Zo reageerde museumdirecteur Ralph Keuning in De Stentor op de verkiezing van het ‘Lelijkste Bouwwerk van Nederland’. ‘Zijn’ Museum de Fundatie eindigde op de tweede plaats. Waarom een vakblad als Cobouw met zo’n “volstrekt geesteloze verkiezing” op de proppen kwam, is hem een raadsel.

Keuning was lang niet de enige. Architect en oud-redacteur van het Architectuurjaarboek Kees van der Hoeven sprak in de Volkskrant van een “slecht selectiesysteem”. “Er zitten hier hele goede prijswinnende gebouwen tussen.”

Branimir Medic, een van de architecten van het gemeentehuis, vindt het prima dat het publiek zich uitspreekt over het werk van architecten. De vraag of een gebouw mooi of lelijk is vindt hij echter “minder interessant”. “Architectuur is veel te complex om alleen maar getoetst te worden op het onmogelijke criterium lelijkheid.” Hij kreeg steun van hoofdredacteur Harm Tilman van vakblad De Architect. “Het mag natuurlijk, maar enige onderbouwing en voorkennis zouden prettig zijn”, schreef hij eerder deze week in zijn blog. “De lelijkerds van vandaag zijn immers, zo leert de ervaring, de allermooisten van morgen en overmorgen. Het is dan ook zaak daar vooral zorgvuldig mee om te gaan.”

De meeste betrokken bouwprofessionals reageren echter positief. Wethouder Douwe Prinsse van de gemeente Hardenberg, verantwoordelijk voor de bouw van het ‘lelijke’ gemeentehuis, nam de prijs maar wat graag in ontvangst. “We wilden een duurzaam en opvallend gebouw. Nou, dat is gelukt.” Prinsse begreep al in een vroeg stadium van het bouwproces dat het ontwerp van de Architekten Cie wellicht niet door iedereen mooi gevonden zou worden. “Toch hebben we doorgezet. We wilden geen gemeentehuis waar er al dertig van zijn. Daar zij we volgens mij redelijk in geslaagd.” En lelijk? “Ach, dat is zoiets persoonlijks. Het is een fijn gebouw om in te werken. En erg mooi van binnen. Dat is ook wat waard.”

Ook architect Medic is stiekem wel blij met prijs. Al is het maar omdat hij boven aan een lijstje is geëindigd waar ook ‘topbureaus’ als Rem Koolhaas en Bierman Henket architecten in staan. “Wat dat zegt? Dat alleen goede architecten risico durven te nemen en iets uitdagends ontwerpen. En dat het ontzettend moeilijk is de grens tussen mooi en lelijk vast te stellen.”

Terugkijkend is ook De Architect-hoofdredacteur Tilman voorzichtig positief over de verkiezing. “Al zou je hopen dat je iets uit de uitslag kunt distilleren.” Bij de verkiezing van het Beste Gebouw van het Jaar, een verkiezing van architectenbranchevereniging BNA, is dat volgens Tilman wel het geval. “Daarvan kun je zeggen: dit vinden we goed. We gaan deze kant op. Dat is met de lelijkste gebouwen wat lastiger. Al is het maar omdat ze zo verschillend zijn.” Of valt er voor bouwprofessionals misschien toch iets te leren van de uitslag? “Misschien wel dat de publieke opinie aan het veranderen is. Mensen vinden dit soort opvallende gebouwen blijkbaar niet meer mooi.”

Voor Medic is de verkiezing in ieder geval geen reden om het werk voortaan anders aan te pakken. Hij heeft namelijk ervaring met dit soort prijzen. In 2010 werd ‘zijn’ Stadshaard in Enschede door lezers van NRC Handelsblad verkozen tot het lelijkste gebouw van Nederland. “Later dat jaar werd het gebouw door dezelfde krant genoemd als meest interessante gebouw van het jaar.”

Chocolaatjes

Opdrachtgever de gemeente Hardenberg is blij met de titel ‘Lelijkste Bouwwerk van Nederland’. Het gemeentebestuur heeft speciaal voor de gelegenheid chocolaatjes laten maken met een foto van het gemeentehuis erop. Iedereen die het gemeentehuis dinsdag bezocht, mocht een chocolaatje pakken.

Reageer op dit artikel