artikel

Waarom is paleis van de koning niet aanbesteed?

bouwbreed

Waarom is paleis van de koning niet aanbesteed?

Koning Willem-Alexander werkt momenteel vanuit de achtertuin van zijn woning Villa Eikenhorst in Wassenaar. Hij heeft daartoe voor 400.000 euro een ‘noodgebouw’ laten bouwen met een hal, vergaderzaal en spreekkamers.

Reden voor het tijdelijke onderkomen is de verbouwing van Huis Ten Bosch. Het voormalige woon- en werkpaleis ondergaat de komende jaren een ingrijpende renovatie. Het is de bedoeling dat de koning er vanaf 2017 gaat wonen. Een ander tijdelijk onderkomen voor de koning bleek lastig te vinden. Het Paleis op de Dam, dat een paar jaar geleden nog een grote opknapbeurt kreeg, is te ver weg. Te ver weg van wat, vroeg ik mij af.

De totale uitgaven voor de renovatie van Huis ten Bosch zijn begroot op 59 miljoen euro. Dat is ruim boven de drempel waarbij zich een verplichting ontrolt om de opdracht Europees aan te besteden. Die ligt voor werken namelijk op 5.186.000 euro.

En aangezien Huis ten Bosch rijksmonument is en eigendom van de overheid – die stelt het paleis ter beschikking aan de koning als werk- en woonpaleis – is zonneklaar dat deze mooie opdracht aan de markt vergeven moet worden via een aanbesteding. Toch gebeurt dat niet. De opdracht is een-op-een gegund aan een specifieke aannemer. Ik moet dan toch niet willekeurig denken aan George Orwell: ‘All animals are equal, but some animals are more equal than others’ .

Waarom wordt de opdracht niet aanbesteed? Het Rijksvastgoedbedrijf zegt daar het volgende over:

“Bij besluit van 17 juli 2014 … zijn opdrachten voor diensten, leveringen en werken in het kader van ontwerp, bouw, inrichting en onderhoud van woon- en werkverblijven van leden van het Koninklijk Huis geheim verklaard in de zin van de Aanbestedingswet. Dit geeft het Rijksvastgoedbedrijf de wettelijke mogelijkheid om met de vereiste terughoudendheid een vertrouwde marktpartij in te schakelen ter uitvoering van deze buitengewoon gevoelige opdrachten. Om de veiligheid van de Staat te borgen wordt informatie met betrekking tot de gecontracteerde aannemers niet openbaar gemaakt.

Om de veiligheid van de Koning en zijn familie te kunnen waarborgen is het van belang om inbreuk op het veiligheidsregime van de verblijven waar zij wonen en werken tot een minimum te beperken.

[…] Dat betekent dat plattegronden, bestekken, documenten over beveiligingsinstallaties en andere gevoelige informatie aangaande bouwkundige, installatietechnische en inrichtingsaspecten niet openbaar worden gemaakt.”

In verband met de veiligheid van de koning kan de opdracht niet aanbesteed worden. Daarbij wordt een relatie gelegd tussen aanbesteden en het openbaar maken van een bestek. Maar die relatie hoeft er niet te zijn. Er is ook nog zoiets als een meervoudig onderhandse aanbesteding.

Ik begrijp het goed dat de Aanbestedingswet de mogelijkheid heeft gecreëerd om bepaalde opdrachten geheim te laten blijven. Ik denk dan aan bijvoorbeeld defensieopdrachten. Het lukt mij echter niet om in te zien waarom in dit geval de mogelijkheid tot geheimhouding voor de verbouwing van Huis ten Bosch wordt toegepast en de opdracht een-op-een wordt gegund. Er had gekozen kunnen worden voor de meervoudig onderhandse aanbesteding, waarbij de genodigden geheimhouding van het bestek garanderen.

Die geheimhouding kan worden bewerkstelligd via contractering. Het lijkt mij dat het Rijksvastgoedbedrijf daarvoor de bepaling kan gebruiken die hij ook heeft gebruikt in de relatie met de aannemer die nu het werk uitvoert. Die bepaling biedt namelijk kennelijk voldoende waarborgen voor geheimhouding. Gebruik die bepaling bij een meervoudig onderhandse aanbesteding en de geheimhouding is gewaarborgd, maar evenzeer het principe dat publiek geld op de meest doelmatige wijze moet worden besteed.

Floris Koster, advocaat Poelmann van den Broek NV 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels