artikel

Voer selectie architect uit als sollicitatie

bouwbreed

Voer selectie architect uit als sollicitatie

Het selecteren van een architect is al jaren onderwerp van discussie. Architecten klagen over hoge transactiekosten, oneigenlijke criteria en onredelijke verwachtingen. Opdrachtgevers wijzen op de verplichte aanbestedingsregelgeving als oorzaak voor de problemen. Recent boog zelfs de Tweede Kamer zich over de kwestie en zijn vragen gesteld aan de minister. De vraag is of we op de juiste manier selecteren.

Architecten hebben een punt; ook cijfers laten zien dat de huidige manier van (Europees) selecteren van architecten niet doelmatig en efficiënt is. Er zijn talloze voorbeelden van procedures waarbij aan de inschrijvers een ontwerp wordt gevraagd als onderdeel van de inschrijving. Dan kan het voorkomen dat tientallen architecten – voor geen of een zeer lage vergoeding – een ontwerp maken. De totale kosten staan soms in geen enkele verhouding tot het honorarium dat de winnaar tegemoet kan zien.

Daarnaast worden regelmatig selectieciteria gehanteerd die geen enkele ruimte laten voor nieuwkomers of zo hoog zijn dat een groot deel van de inschrijvers er niet aan kan voldoen.

Het probleem zit vaak in de verwachting van de opdrachtgever dat de inschrijver moet tonen wat hij kan. Dat wordt vertaald in de wens alvast een (schets-)ontwerp te leveren, meestal op basis van een programma van eisen. Dat is niet logisch. Zonder de mogelijkheid tot communicatie, louter op basis van een schriftelijk stuk, moet iedere architect een ontwerp leveren. Hoe goed kan dat zijn, anders dan een mooi plaatje? Het is louter gebaseerd op de interpretatie van de inschrijver van de vraagstelling. Waarom gaat het niet om de vraag hoé het ontwerp tot stand moet komen, samen met de klant?

Maar laten we eens kijken wat de vraag eigenlijk is. We zoeken feitelijk een persoon die – tijdelijk – een rol vervult in een project. Je kunt dan ook een sollicitatieprocedure starten voor een tijdelijke medewerker. En die selecteer je normaliter via een advertentie, met daarin een profiel, een salarisindicatie en de vraag om een motivatie en een CV. Na selectie daarop volgen gesprekken, waarna de keus wordt gemaakt. We vragen niet om een offerte of een schriftelijk voorstel over de wijze waarop de kandidaat zijn functie gaat invullen. En we selecteren uiteraard niet op prijs!

Procedure

Voelt u hem aankomen? Eigenlijk zit er weinig verschil tussen het inhuren van een architect voor een klus op tijdelijke basis en een sollicitatie voor een nieuwe, tijdelijke medewerker. En toch voeren we de procedures geheel verschillend uit.

Laten we de selectieprocedure vormgeven als een sollicitatie. We maken via een advertentie bekend wat de opdracht betreft en we stellen een bandbreedte vast voor het honorarium. We vragen ervaring met onze opgave, eventueel via de opgave van referentieprojecten (die niet heel recent hoeven zijn).

Dit vormt de eerste zeef, daaruit halen we vijf kandidaten. Die moeten vervolgens een plan van aanpak maken en een presentatie geven over de manier waarop ze de opgave denken aan te pakken. Er wordt expliciet dus géén ontwerp gevraagd. Overleg met de opdrachtgever kunnen we faciliteren. Op basis van de resultaten selecteren we drie kandidaten, met wie we voorbeeldprojecten bezoeken. Samen met een definitieve presentatie wordt een keuze gemaakt uit de ‘sollicitanten’. Op deze manier blijven de kosten beperkt, worden geen nutteloze ontwerpen gemaakt en krijgen inschrijvers voldoende kans zich te onderscheiden.

En mag het ook op deze manier? Er zijn inmiddels voldoende voorbeelden van selecties die probleemloos op deze manier zijn uitgevoerd, met tevreden opdrachtgevers én inschrijvers.

Drs.ing. Jaap de Koning, Witteveen+Bos 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels