artikel

Streven naar minder verzuim kleinbedrijf

bouwbreed

Streven naar minder verzuim kleinbedrijf

In de afgelopen week berichtten de media dat de loondoorbetaling in het tweede ziektejaar voor kleine werkgevers binnenkort verleden tijd zou zijn. Minister Asscher liet echter weten dat hij pas volgend voorjaar met een uitgewerkt voorstel komt. Dan is dit wel het moment om de problematiek van het tweede ziektejaar nog eens goed in ogenschouw te nemen.

De verplichting om het loon van de zieke werknemer gedurende twee jaar door te betalen, is nauwelijks tien jaar oud. Rond de eeuwwisseling voerden de toenmalige kabinetten verschillende regelgeving in om het ziekteverzuim te verminderen. De teneur was om de werkgever en werknemer samen, ook financieel, verantwoordelijk te maken voor het verzuim. Daarnaast gaf de Wet verbetering poortwachter een procedure om deze verantwoordelijkheid in te vullen. De maatregelen, samen met de voortdurende inspanning om het werk gezonder en veiliger te maken, hebben in deze periode in Nederland geleid tot een aanzienlijke daling van het verzuim.

Vorig jaar bedroeg het verzuim in de bouwnijverheid 5,9 procent. Het verzuim is meer dan twee keer zo hoog onder bouwplaats- als onder UTA-personeel. Sinds 2006 neemt het verzuim weer langzaam toe, hoewel de meldingsfrequentie afneemt. Werknemers melden zich dus minder vaak ziek, maar als ze ziek zijn verzuimen ze langer. Uit de cijfers blijkt ook dat ziekteverzuim een probleem is voor kleine bouwbedrijven. Het percentage verzuim in kleine ondernemingen is maar liefst drieënhalf keer zo hoog als in de grote bouwbedrijven. Weliswaar is er in kleine bedrijven meer uitvoerend bouwplaatspersoneel werkzaam, maar dit vormt niet de belangrijkste reden voor het grote verschil. De meldingsfrequentie verschilt niet sterk tussen grote en kleine bouwbedrijven. Het hoge verzuimcijfer wordt vooral verklaard door de langere verzuimduur in kleine ondernemingen.

Het verzuim in het tweede ziektejaar bedraagt voor de gehele bedrijfstak minder dan 20 procent van het totale verzuim. In kleine ondernemingen is het aandeel van het tweede ziektejaar groter. En omdat het totale verzuim in kleine ondernemingen zo veel hoger is, drukt ook het tweede ziektejaar veel zwaarder op de kleine ondernemingen.

Tilhulpmiddelen

De aanzienlijke verschillen tussen grote en kleine bedrijven vragen om een verklaring. De eerste verklaring is dat er in grote ondernemingen meer wordt gedaan aan preventie van arbeidsgebonden verzuim. Het gebruik van tilhulpmiddelen, de organisatie van het werk en de fysieke belasting is hier beter geregeld.

In de tweede plaats verloopt de verzuimbegeleiding vaak beter. Niet iedereen weet zieke werknemers even goed aan te spreken en te motiveren tot werkhervatting. Dit is, met andere woorden, een zaak van professioneel sociaal beleid. Een derde verklaring is, dat grote ondernemingen over meer mogelijkheden beschikken om reïntegrerende werknemers tijdelijk te herplaatsen.

De vraag die zich aandient is, of we de hogere verzuimcijfers en de terechte constatering dat kleine bedrijven zwaarder gebukt gaan onder de kosten van het tweede ziektejaar, moeten zien als een fact of life. Zijn de omstandigheden waaronder kleine bedrijven opereren iets onveranderlijks, kunnen zij de verantwoordelijkheid niet waarmaken en moet de samenleving hen compenseren? Of moeten we streven naar meer preventie, goede verzuimbegeleiding en betere reïntegratie in het kleinbedrijf?

De plannen van de minister zijn nog niet in alle facetten uitgewerkt. Maar als er een collectieve verzekering komt bij het UWV, lijkt het niet echt waarschijnlijk dat de oorzaken van het hoge verzuim in kleine ondernemingen worden weggenomen. Tenzij, in analogie met het buitenland, de verzekeraar een duidelijke rol krijgt om te streven naar preventie en verkorting van verzuim.

De hoge kosten van het tweede ziektejaar zijn een probleem voor het kleinbedrijf. Maar de minister moet niet alleen een oplossing bieden voor de kosten van het verzuim, maar vooral streven naar minder verzuim.

Jan Warning, directeur Arbouw 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels