artikel

Free form nightmare

bouwbreed

Free form nightmare

Sinds twintig jaar kunnen ontwerpers gebouwen een ‘vrije vorm’ (geometrisch niet te bepalen) geven, als ware het kauwgum. De eerst explosie was Guggenheim in Bilbao. Er zijn veel vrijevormgebouwen gerealiseerd, prominente gebouwen. De architect heeft een rol als spin in het web.

Als initiatiefnemer is hij tevens de bewaker van het 3D-model en daar is budget voor. Maar in gewonere gebouwen is het de vraag wie het 3D-ontwerp bepaalt, wie functioneert als bewaker van het 3D-model, wie zorgt ervoor dat de onderaannemers hun werk in 3D op elkaar kunnen afstemmen en stroomlijnen? Hoe worden de locaties van de afzonderlijke componenten en elementen in de bouw gecoördineerd en ingepast zonder botsingen in de geometrie?

Wat te doen als de architect het niet wil of niet kan, omdat hij ervoor niet betaald wordt, en de hoofdaannemer geen ervaring heeft met 3D-modelleren en uitzetten? Design & build is immers niet gedefinieerd en kan per architect alle kanten uit geïnterpreteerd worden. Het komt nogal eens voor dat de architect achterover leunt en zich alle bijdragen laat toesturen, terwijl hij niet in staat is te coördineren, te integreren en/of goed te keuren. Gevolg: planningen die uitlopen, heftige frustraties en felle meningsverschillen, soms tot in de rechtszaal. 2D-tekeningen kunnen worden gecontroleerd en goedgekeurd. 3D-modellen zijn veel moeilijker te controleren. Dan komt de 3D-specialist aan tafel met de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid die daarbij horen. De kosten zijn navenant. Als geen 3D-partij in het proces functioneert, is het een recept voor een groot ongeluk om het de verschillende aannemers zelf te laten uitzoeken.

Dan gaat de droom over in een nachtmerrie. Nadenken dus voordat de traditionele bouw overgaat naar 3D. Voor vrijevormarchitectuur moeten alle partijen intensief met elkaar willen samenwerken.

Mick Eekhout, directeur Octatube en hoogleraar TU Delft

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels