artikel

Innovatiemiljoenen uit schikking bouwfraude-affaire verdampt

bouwbreed Premium

Innovatiemiljoenen uit schikking bouwfraude-affaire verdampt

De tiende verjaardag (29 april 2015) van de schikking van de bouwfraude is geen feestje. De sector kampt met een bittere economische crisis en beroerde marges. Allang is vergeten dat ruim 45 miljoen euro beschikbaar was voor innovatie.

Het geld is verdampt en nieuw geld voor innovatie is er nauwelijks. De sector heeft in de nasleep van de bouwfraude de kans laten liggen om een paar sprongen voorwaarts te maken. Het totaal startbudget voor PSIBouw was 45 miljoen euro voor vier jaar, waarvan de sector 21,5 miljoen euro op tafel legde via de schikking en het Rijk de rest financieerde.

Sinds die tijd probeerden achtereenvolgens PSIBouw, Regieraad Bouw I en II, Vernieuwingsplatform Bouw en Vernieuwing Bouw de sector in beweging te krijgen, maar de concrete resultaten zijn ronduit beperkt te noemen ondanks de extra miljoenenimpuls. De pogingen bleven steken in goedbedoelde praatclubjes, maar het ontbreekt aan tastbare stappen om faalkosten in te perken, de keten te vernieuwen of het imago te verbeteren. Een stapel rapporten – waaronder de Durf-reeks – en een paar stoffige digitale archieven zijn de enige tastbare restanten. Bovendien werd de wegverbreding A2 Amsterdam-Utrecht twee jaar eerder opgeleverd.

Directeur Henk van de Horst van PSIBouw verzuchtte in 2005 al te vrezen voor een papieren tijger: “De groep mensen die nu meedoet, is al bekeerd. Ik wil de groep bereiken die achterover leunt in zijn stoel, maar precies weet wat er in de praktijk aan schort.” De goede wil bleef beperkt tot een paar koplopers. Het overgrote deel van de sector wachtte af, had al snel de handen vol met overleven of had simpelweg geen interesse om een nieuwe koers in te slaan.

Nu moet de Bouwcampus nieuw elan brengen, maar zijn de ‘schikkingsmiljoenen’ al lang en breed op. Lichtpuntje is dat de slepende crisis mogelijk een betere aanjager is voor de nog altijd noodzakelijke vernieuwing. De ambitie is “het verbinden van organisaties en individuen uit de ‘gouden driehoek’ bij de uitdagingen van complexe kennis- en innovatievragen én het steeds verder vergroten van de kring van dragende partijen. Bij voorkeur aan de hand van concrete projecten als VONK, de stuwen in de Maas”, licht voorzitter Jan Hendrik Dronkers van de Bouwcampus toe. Hij laat desgevraagd weten dat de transformatie van de hele bouwketen nu eenmaal veel tijd en energie kost, maar dat de afgelopen tien jaar al flink wat stappen zijn gezet. Rijkswaterstaat werkt momenteel zelf aan een nieuwe Marktvisie om de verhoudingen met de bouw verder te normaliseren.

Martin van Pernis, voorzitter van Vernieuwing Bouw, analyseerde begin dit jaar bij zijn afscheid, dat de bouw onvoldoende innoveert: “Het ligt niet zozeer aan de innovaties zelf, die zijn er zat, het probleem is inziens dat innovaties nauwelijks terugkomen in bouwprojecten.” Belangrijke sleutels liggen dan ook bij opdrachtgevers en de aanbestedingsregels die relatief weinig ruimte toelaten voor innovatie. Opdrachtgevers staan namelijk zelden te juichen bij een nieuw soort asfalt of een slimmere tracévariant en de markt begint pas met renoveren als een probleem moet worden opgelost.

Mick Eekhout deed er onlangs nog een schepje bovenop in een interview met deze krant: “Iedereen is met zijn eigen gebiedje bezig en probeert angstvallig zijn mensen aan het werk te houden. Niemand kijkt naar het grote geheel.” De emeritus-hoogleraar van de TU-Delft pleit voor een tanktank over de bouwagenda van 2040. De Bouwcampus heeft inmiddels toegezegd mee te willen denken.

Top 5 Innovatieremmers

– Projectmanagers zien innovaties als risicovol

– Innovaties moeten in 1 project worden terugverdiend

– Intellectueel eigendom wordt slecht beloond

– Aanbestedingen laten weinig ruimte

– Mindset – Innovaties alleen als er een probleem moet worden opgelost

Top 5 Kansen

– Beleid om 5 procent budget innovatief te besteden

– Niet de oplossing maar het probleem aan de markt geven

– Meer trots zijn op innovaties

– Samenwerking met andere disciplines, bv. creatieve sector

– Geef jeugd de ruimte

Bron: Innovatietafel

Lees verder: Bouw liet kans op innovatie schieten

Reageer op dit artikel