artikel

Het feest begint pas na de aanbesteding

bouwbreed Premium

Het feest begint pas na de aanbesteding

De order is binnen, en dan? Vaak wordt een projectmanager aangesteld om de klus te klaren. Het zou goed zijn om op dit moment het gewenste eindresultaat te bepalen en de betrokken partijen zelf te laten bepalen hoe zij dat resultaat denken te behalen.

Meer en meer valt te lezen dat er in de bouw te weinig wordt geïnnoveerd, met het bijbehorende risico dat de sector achterop begint te raken. Er zijn wel voorbeelden van bouwpartners die samen innovatieve producten willen ontwikkelen en in samenwerkingsverbanden (ketenintegratie) bij willen dragen aan innovatief en duurzaam ontwikkelen en realiseren. Dit gaat vaak via de route van launching customership. Dit kan alleen inhoud krijgen als alle betrokkenen daarvoor voldoende zijn toegerust. Dit is helaas maar beperkt het geval; na de gunning stopt het ineens met de innovaties en wordt weer teruggegrepen naar de bekende methodieken en technieken. Helaas een slechte vorm van business as usual, waardoor goed bedoelde initiatieven alsnog niet tot de gewenste resultaten leiden.

Het programma Inkoop Innovatie Urgent van het ministerie van Economische Zaken is een stimulans om meer innovaties uit de markt te halen en brengt overheid en bedrijfsleven bij elkaar. We kunnen ons afvragen in hoeverre dit inmiddels gelukt is. Kijken we naar Europese aanbestedingen, dan worden hierin veelal verregaande procesbeschrijvingen gegeven van hoe het project aangepakt dient te worden. Daarmee wordt de innovatie er dan weer prompt uitgestreken.

Begrijp me goed, het is te prijzen dat de overheid er werk van maakt om meer innovatieve producten, diensten en processen af te nemen en diverse programma’s heeft om innovaties en samenwerkingsverbanden te stimuleren. Het probleem bij al deze goed bedoelde initiatieven is echter dat men vaak op landelijk, regionaal en lokaal niveau nog onderschat wat er echt moet gebeuren om daadwerkelijk innovatie te laten gedijen.

Ik meldde het al eerder: als er al geïnnoveerd wordt, dan stopt de innovatie vaak bij de adviezen c.q. tot aan de gunning van het aanbesteden. Hierdoor wordt er in mijn optiek te veel waarde gehecht aan het behalen van de eindstreep van de gunning. Daar waar het feest pas echt zou kunnen beginnen en de overheid zich op zou kunnen stellen en gedragen als een ware launching customer, wordt echter vaak een projectmanager verantwoordelijk gesteld, die op basis van de gunning het project binnen de kaders verder brengt. Dit is dan weer projectmanagement 1.0, terwijl we juist 2.0 wilden hebben.

De innovatieve lijn moet dus worden doorgezet door ook het projectmanagement innovatief aan te pakken. Dit kan geschieden door ‘slechts’ het gewenste eindresultaat als norm te stellen en de betrokken partijen zelf aan te laten geven hoe zij dat resultaat denken te behalen. Op die manier zal iedere betrokken specialist zijn kennis optimaal inbrengen. Dat maakt de weg vrij voor innovatieve werkwijzen en effectieve samenwerkingen die leiden tot de beste oplossingen voor de opdrachtgever. Dus niet het voorschrijven van het vervoermiddel en de route, maar de eindbestemming, aankomsttijd en het maximale aantal kilometers. Gegarandeerd dat het doel beter wordt bereikt, en op een manier die de opdrachtgever vooraf zelf niet had kunnen bedenken.

Deze aanpak wordt gelukkig inmiddels bij meer en meer projecten succesvol toegepast als nieuwe methode van procesmanagement. Uit ervaring weet ik dat deze projecten niet alleen innovatieve oplossingen hebben opgeleverd. Zij zijn ook gerealiseerd binnen de beschikbare tijd en budget, en hebben de opdrachtgever zelfs méér gebracht dan waar hij om heeft gevraagd. Als deze methode wordt toegepast bij projecten waar sprake is van een launching customer, wordt het hele project pas echt innovatief aangepakt.

Franc Kleissen, Kleissen en Partners

Reageer op dit artikel