artikel

Ambities realiseren direct met gebruikers

bouwbreed Premium

Ambities realiseren direct met gebruikers

Een zo groot en rendabel mogelijk aanbod in stedelijk programma realiseren, dat was de afgelopen decennia leidend. In Deventer doen ze dat anders, zowel in het Havenkwartier als in andere delen van de stad. De stad maakt de slag van aanbodgericht ontwikkelen naar vraaggericht ontwikkelen. Direct met de eindgebruikers zaken doen dus.

De gemeente Deventer wil, met name in de schil rondom de binnenstad, inspelen op de vraag van een doelgroep die tot nu weinig aan bod kwam in de stad. Die doelgroep is op zoek naar levendigheid, vrijheid en plekken met een rauw karakter. Dat is het Havenkwartier: een onalledaags en robuust woon- en werkgebied met ruime mogelijkheden voor eigengereide en creatieve bewoners en ondernemers. Resultaat is een gevarieerd en organisch gegroeid gebied, dat karakter en kleur krijgt door de directe invloed van de eindgebruikers.

Het ontwikkelingsplan Ruimte voor Ideeën, opgesteld door de gemeente Deventer in samenwerking met onder andere het Rotterdamse bureau We Love The City en UrbanMind, beschrijft ambities en strategie voor het Havenkwartier, maar zonder eindbeeld of planning. Uitgangspunt is de rol van de eindgebruikers en geleidelijkheid. Ontwikkelaars komen er niet of nauwelijks aan te pas. Deze ontwikkelstrategie is niet nieuw: het karakteristieke beeld van oudere havengebieden zoals het Havenkwartier is ontstaan door continue transformatie en door pragmatische plaatsing van silo’s, loodsen, transportbanden en kranen. Daar was geen ontwikkelaar, stedenbouwkundige of planoloog bij. Het beeld was nooit een doel op zich, maar de boeiende resultante van de ontwikkeling en de functies.

Prullenmand

Overigens bestond voor het Havenkwartier in eerste instantie (2004) een ‘aanbodgericht’ plan, gemaakt door gemeente en drie ontwikkelaars, gebaseerd op een stedelijk wensbeeld en een vooral financieel gestuurd programma. Maar met een duidelijke ‘mismatch’ tussen vraag en aanbod. Uiteindelijk was er geen draagvlak voor dit plan, en eindigde het in de prullenmand.

Door het Havenkwartier te ontwikkelen met eindgebruikers, ontstaat er een sterke wisselwerking tussen nieuwe functies en gemeentelijke ambities. Ontwikkelaars bouwen in eerste instantie voor rendement, en zijn niet per se op zoek naar een eindgebruiker die bijdraagt. Die bijdrage is voor de kwaliteit van het gebied echter wel cruciaal. Bewoners die zelf invloed hebben op hun omgeving investeren bovendien meer in de kwaliteit daarvan dan een commerciële partij ooit zou doen.

Gemengde doeleinden

Het Havenkwartier verandert op dit moment daadwerkelijk stap voor stap in een levendige stadswijk met bedrijvigheid, horeca, kunst, cultuur en wonen. Tientallen bewoners bouwden eigenzinnige droomhuizen. Creatieve bedrijven trekken in de bestaande loodsen. De gemeente schept alleen voorwaarden en zorgt dat veranderingen op gang komen, bijvoorbeeld door initiatiefnemers en grondeigenaren met elkaar te verbinden, door het initiatief te nemen bij aanjaagprojecten zoals de inrichting van de openbare ruimte, en door de bestuurlijke en planologische kaders op orde te hebben. Het Havenkwartier heeft grotendeels de bestemming ‘gemengde doeleinden’, waarbinnen verschillende functies mogelijk zijn. Op voorhand ligt niet vast waar functies precies komen.

Het belang van de gemeente is het realiseren van de ambities en het op gang houden van de ontwikkeling. De kansen, maar ook de risico’s liggen bij de eindgebruikers. De kracht zit in spontane creatie, de regie in gezamenlijke ambities. Karakter bouw je niet in één dag, karakter moet groeien. Voortbouwen op het bestaande, versterken wat succesvol is, vervangen van slechte onderdelen en ‘oliën’ van vastgeroeste functies. Dit continue gesleutel trekt een bont gezelschap van ondernemers, bewoners en bezoekers en maakt het Havenkwartier spannend en gevarieerd.



Dennis Laing en Jan Pieter Romijn, resp projectmanager en stedenbouwkundige van de gemeente Deventer. 

Ontwikkelaar Vincent Taapken licht morgen de kracht van de ontwikkelaar in de huidige bouwprocessen toe. 

Reageren op dit artikel? Dat kan via redactie@cobouw.nl of op Twitter via @CobouwNL

NATIONAAL BOUWDEBAT

Op maandag 9 februari, de eerste dag van de Week van de Bouw, wordt op initiatief van Cobouw en Jaarbeurs het tweede Nationaal Bouwdebat gehouden. Zes debaters buigen zich over drie stellingen:

-Ontwikkelaars zijn overbodig,

-Emvi is dood, leve de laagste prijs 

-We moeten stoppen met nieuwbouw.

Vooruitlopend op het debat kiezen opinieleiders in Cobouw positie vóór of juist tégen een van de drie stellingen. 

Reageer op dit artikel