artikel

De architect als dienaar

bouwbreed

De architect als dienaar

Er lijkt geen vakdiscipline waarbinnen de profileringsdrang zo sterk is ontwikkeld als binnen de architectuur. Stammenstrijd, stromingen en afrekenen met het verleden, het hoort erbij, zo lijkt het. Voorvoegsels als ‘post’ en ‘neo’ tref je veelvuldig aan om maar vooral te laten blijken dat wat je doet afwijkt en vernieuwend is. In dergelijke disciplinaire onderonsjes raakt de eindgebruiker al snel buiten beeld.

Sinds het begin van de crisis in 2008 staat de eindgebruiker veel meer centraal. Dit lijkt vooral uit nood geboren: omdat gemeenten en ontwikkelaars grond en vastgoed moeilijk kunnen afzetten, wordt er gekeken naar wat die klant nu eigenlijk wil. Maar wat als de woningmarkt weer omslaat in een aanbiedersmarkt, zoals nu al in de regio’s Amsterdam en Utrecht lijkt te gebeuren? Hoe zorgen we er dan voor dat we voor kwaliteit gaan en de wensen van de klant voldoende in ogenschouw nemen?

Iets ontwerpen naar de wensen van degene die het uiteindelijk moet gebruiken zou verankerd moeten zitten in de beroepseer van architecten. In de praktijk wordt echter niet altijd geluisterd naar het overbekende adagium van Mies van der Rohe: form follows function. Zo zijn er bijvoorbeeld appartementencomplexen waar niet elk appartement een balkon krijgt omdat hierdoor het totale aangezicht van het complex ‘speelser’ aandoet. Of rijwoningen worden zonder dakkapellen uitgevoerd omdat anders afbreuk wordt gedaan aan de (door de architect) gewenste kapvorm.

Voor een belangrijk deel betekent het (her)waardering van bestaande gebouwen en waarden. De rol van de architect is daarmee niet uitgespeeld, maar verandert wel enigszins. Het vraagt namelijk een grotere investering in kennis van (lees: onderzoek!) èn in interactie met de eindgebruiker. Kortom, een meer dienende rol.

Edwin Buitelaar, senior onderzoeker grond- en vastgoedontwikkeling Planbureau voor de Leefomgeving

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels