artikel

Opinie: ‘Loomen’ en 
verduurzamen kwaliteitsborging

bouwbreed

Opinie: ‘Loomen’ en 
verduurzamen kwaliteitsborging

Duurzaamheid is geprofessionaliseerd en dat is een goede zaak. Op veel continenten wordt snelheid gemaakt met verduurzaming. Maar menselijk gedrag lijkt moeilijk te keren en vraagt om een positieve verranderingsstrategie.

Om echte stappen te kunnen zetten op het gebied van duurzaamheid moeten ketens over de hele wereld in beweging komen. Certificeren en standaardiseren zijn daarbij nuttige middelen. Bedrijven willen wel stappen zetten, maar willen dat het concreet wordt gemaakt en dat sectorbreed wordt gewerkt om geen nadelen te hebben wat betreft productiekosten.

Duurzaamheid kent heel veel aspecten. Maak je het te simpel, dan communiceert het leuk maar is het milieueffect gering en veel pogingen om te verduurzamen worden tekort gedaan. Wordt het te complex, dan wordt het duur en bureaucratisch. Ik werk mee aan de ontwikkeling van een wereldwijd keurmerk voor verantwoorde herkomst voor de betonketen. Een grote uitdaging is om het keurmerk bruikbaar te krijgen voor kleine ondernemingen in hun lokale context.

Ketens in beweging

Inspirerend is dat, mede door het succes van FSC, BREEAM en LEED, op veel continenten snelheid wordt gemaakt met verduurzaming en dat ketens in beweging komen. Ook in Zuid-Amerika zet men grote stappen, maar Azië lijkt minder in beweging. Terwijl de schaal waarop daar wordt gebouwd, juist zo groot is. Alleen in Jakarta wordt al meer dan drie keer zoveel cement gebruikt als in heel Nederland. Door de verschillende systemen, die in taalgebruik erg op elkaar lijken, is er steeds meer eenduidigheid over wat wij bedoelen met duurzaamheid en verantwoorde herkomst en dat helpt ketens in beweging te brengen. Ook het wereldwijde effect van beleid van overheden moet niet worden onderschat. Duurzaamheid als gunningscriterium met de CO 2 Prestatieladder, duurzaam inkoopbeleid van de overheid, maar ook duurzaam inkoop beleid in Nederland en Engeland zijn voorbeelden die de wereldwijde industrie kent.

Effect op gedrag

Waar ik mij over verbaas is hoe weinig effect rampen hebben op gedrag. In New Orleans zijn de woningen weer opgebouwd als voor orkaan Katrina en nog steeds kwetsbaar. Een enkeling gooit het roer om en bouwt een huis in de vorm van een betonnen koepel op palen. Echter, sinds 1722 zijn er al overstromingen in combinatie met orkanen geregistreerd en elke twintig jaar is het goed mis.

Waarschuwen voor mogelijke toekomstige rampen heeft dus waarschijnlijk een nog veel kleiner effect op het gedrag van mensen. Effectief is dan toch professioneel en gestructureerd langetermijnbeleid. In Istanbul zijn het niet de burgers die de stad aardbevingbestendig maken, het is daar vooral overheidsbeleid (en helaas ook verkiezingsretoriek). In New Orleans heeft dat beleid gefaald en zijn de plannen half uitgevoerd of tussentijds gestopt.

Iedereen kent de zaken die effect hebben op onze gebouwde omgeving: vergrijzing, dreigende stijgende van energiekosten, materiaalschaarste, versnelde veranderingen in gebruikerswensen, functieveranderingen gedurende de levensduur, aardbevingen in het Noorden, grotere kans op overstromingen bij de rivieren en op korte termijn de bouw- en faalkosten, financierbaarheid, etc. Voorkomen dat dergelijke veranderingen nieuwe crises of zelfs rampen veroorzaken, is lastig?

Ik geloof veel meer in een positieve veranderingsstrategie. Krachtig is de Loom-hype. Elkaar creatief inspireren en motiveren om armbandjes te maken van kleurrijke elastiekjes, heeft een veel groter effect op gedrag. Bij de bouwmarkt waren de sorteerbakjes voor schroeven gelijk uitverkocht. Willen wij snel verduurzamen, dan moeten wij het nog veel leuker en inspirerender maken. Een bijdrage leveren aan verbetering geeft veel meer energie dan klagen en zorgen maken over de toekomst. 


Stefan van Uffelen is coördinator bij World Business Council for Sustainable Development en oud-directeur van Dutch Green Building Council.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels