artikel

Waterenergie nestelt zich tussen de windmolens

bouwbreed

Windparken op zee moeten de ruimte delen met nieuwe technologieën voor energie uit water. Dat staat in de nieuwe gebiedsagenda Noordzee 2050. Volgens Pieter Bergmeijer, onder meer bestuurslid van branchevereniging Energie uit Water (EWA) een onomkeerbare ontwikkeling.

Voor het eerst heeft energietransitie op zee een prominente plek in de visie van het Rijk. Wat is er gebeurd?

“Dat heeft ons ook blij verrast. Die erkenning is echt iets van de laatste anderhalf jaar. In november 2013 is een crossoverontstaan van de topsectoren Energie en Water voor energie uit water, dat heeft erg geholpen.”

Het idee dat windparken op zee de ruimte moeten delen met andere technologieën is hiermee gekiemd. Kan dat nog worden teruggedraaid?

“Dat denk ik niet. Dit is het resultaat van een bottom-up proces binnen het ministerie. Ook op topniveau is echter al aangegeven: hier willen we mee verder. De Tweede Kamer zal ook akkoord gaan, ook omdat er steun is door het Energieakkoord.”

Betekent dit dat binnen afzienbare tijd de zee vol ligt met getijdenturbines?

“Nee, de technologie is nog niet genoeg ontwikkeld om de ruige condities van open zee te weerstaan. De ontwikkeling van idee naar volwassen technologie duurt zo’n 15 jaar. We zijn nu 5 jaar onderweg, dus ik verwacht dat we nog 5 tot 10 jaar nodig hebben. We moeten nu vooral tegen zo laag mogelijke kosten zoveel mogelijk leren, zo goed mogelijk die leercurve door. Dat kan het beste eerst in beschutte condities. De transitie van de Afsluitdijk naar energiedijk, de Oosterschelde, de getijdestromen bij de Waddeneilanden en de Brouwersdam. Het zijn stepping stonesvoor opschaling naar open zee.”

Wat doet de gebiedsagenda Noordzee 2050 voor de waterenergie-branche?

“Dit is de bevestiging die we nodig hebben, een zogenoemde ‘licence to operate’. Het Rijk zorgt voor een uitnodigingsbeleid, faciliteert marktpartijen, onder meer met experimenteerruimte zodat we de technologie ook op volle zee kunnen testen. Rijkswaterstaat probeert een goede thuismarkt te creëren. Die houding van het Rijk is nieuw.”

Wat is veranderd bij het Rijk?

“Tot nu toe werd het beleid gevoerd om tegen zo laag mogelijke kosten zoveel mogelijk duurzame energie te realiseren. Je ziet nu aandacht ontstaan voor de potentie van het bedrijfsleven om nieuwe markten te ontginnen. Het Rijk laat nu onderzoeken wat dit voor de BV Nederland kan betekenen. Het zien dat het actief een rol moet spelen om Nederlandse partijen te faciliteren. Die gouden driehoek van samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen is essentieel voor de ontwikkeling van nieuwe technologie. Je ziet dat geleerd is van de fouten die bij windenergie zijn gemaakt.”

Welke fouten zijn gemaakt in het beleid voor windenergie?

“De overheid heeft een tijd lang geen industriebeleid gevoerd. Met elk nieuw kabinet veranderden de subsidieregels van subsidie per kilowatt, naar kilowattuur naar geen subsidie. Daar maak je het bedrijfsleven en de bancaire sector helemaal gek mee. Dodelijk, deze transitie draait om het vervangen van fossiele energie door kapitaal en bij onzekerheid stapt een bank er niet in. Organisaties willen een heldere industriepolitiek gedragen door een maatschappelijk energiebeleid, waarbij overheid en bedrijfsleven weten wat ze van elkaar kunnen verwachten.”

Zijn windenergie en getijdencentrales concurrenten van elkaar?

“Nee, windenergie heeft zo’n 10 jaar voorsprong in ontwikkeling. Bovendien, we hebben alle opties nodig als we willen overschakelen op duurzame energie. Er is meer dat ons bindt dan dat ons scheidt. We hebben veel gemeenschappelijke problemen: De aangroei op de installaties onder water, corrosie, de logistiek, hoe zorg je voor plaatsing en onderhoud? Daarin moeten we vooral van elkaar willen leren.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels