artikel

Bouw niet gebaat bij hogere prijzen

bouwbreed

Bouw niet gebaat bij hogere prijzen

Het laten stijgen van de bouwprijzen betekent niet de redding van bouwers. Dan wordt er namelijk nog harder op de rem getrapt. De maatschappij heeft er alle behoefte aan dat de bouwsector een economisch gezonde, professionele sector is, die een actieve bijdrage levert aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, en daadwerkelijk inspeelt op de behoeften van de gebruikers.

Dat kan alleen als opdrachtgevers en opdrachtnemers willen vernieuwen op het gebied van leiderschap, ketensamenwerking en levensduurdenken. 

Koude kermis

Het lijkt er op dat de economische situatie in ons land weer een beetje uit het dal omhoog krabbelt, en dat is natuurlijk een gunstig teken voor de bouw. De grootste fout die we nu met elkaar kunnen maken, is te denken dat we de geleden schade van de afgelopen jaren (en die is inderdaad fors!) weer goed kunnen maken met het laten stijgen van de bouwprijzen. Wellicht een begrijpelijke reactie, maar je komt als bouwer van een koude kermis thuis. De opdrachtgevers in het publieke domein zijn namelijk nog jaren bezig om de bezuinigingen op te vangen die door de economische crisis en het daaruit voortvloeiende regeringsbeleid zijn afgedwongen. Hogere bouwprijzen zullen de bouwproductie juist flink afremmen.

Bouwkosten naar beneden

Beperk ik mij tot de woningcorporatiesector, dan is grootschalige productie in nieuwbouw, renovatie en onderhoud niet langer mogelijk als wij de oude vertrouwde aanbestedingswerkwijzen blijven hanteren. Er is domweg gewoon veel minder investeringsruimte (denk aan de verhuurdersheffing bijvoorbeeld). Gaan de bouwprijzen omhoog, dan wordt er nog harder geremd. De behoefte aan woningverbetering en verduurzaming van het bezit in met name de stedelijke gebieden is echter onverminderd groot. De opgave van de corporatiebestuurders en de Bouwers moet juist gericht zijn om de bouwkosten juist verder naar beneden te krijgen, en wel zodanig dat de corporatie een acceptabel rendement behaalt en de bouwer een gezonde boterham verdient. En dat kan. Maar dan moeten we de oude gedragspatronen en werkwijzen radicaal durven los te laten.

Continuïteit

Het gaat om het neerzetten van nieuwe businesscases die uitgaan van het life-cycle perspectief, meer standaardisering en vroegtijdig contact zoeken met marktpartijen, aanbesteden op beloofde prestaties en werkwijzen, en vooral ook durven overlaten als opdrachtgever. Ook zullen we verbintenissen met de bouwers over langere perioden moeten aangaan, geen hit-en-rungedrag per project, maar clusters van projecten en programma’s aanbesteden. Daarmee creëer je meerdere jaren continuiteit en bouwvolumes voor de bouwers.

De op deze wijze vergrote zekerheid voor de bouwers moeten zij wel teruggeven in de vorm van slimmer en sneller bouwen met betere kwaliteit tegen aanzienlijk gereduceerde bouwkosten. Industrialisatie van het bouwproces, echte ketensamenwerking en vooral ook een verandering in houding en gedrag in de interne organisaties zijn dan essentieel. Het vraagt van opdrachtgevers en opdrachtnemers in de bouw een open houding naar elkaar, gelijkwaardigheid en wederzijds respect.

Utopie? Dagdromerij?

Vallen en opstaan

Kijk naar de aanpak van het project de Stroomversnelling. Zes woningcorporaties en vier bouwers, actief ondersteund door Platform31 zijn nu een jaar op weg om op grootschalige wijze energienotaloos en comfortverhogend sociale huurwoningen te renoveren. Met veel steun en inzet van minister Blok, die met zijn ambtenaren hard heeft gewerkt om de noodzakelijke wetgevingswijzigingen met succes door te voeren. Het proces van de Stroomversnelling is er een van vallen en opstaan.

De gestelde ambities zijn niet waar te maken op de oude manier van werken. Ik merk in mijn eigen organisatie en vooral ook bij mijzelf dat we af en toe wel even moeten slikken, dat we de vertrouwde patronen los moeten laten en dat dat best spannend is. Ook de collega’s in de bouw moeten forse slagen maken in hun eigen organisatie in denken en doen om aan de gestelde doelen te voldoen. Maar we doen het omdat we geloven dat het kan.

En als minister Blok het aandurft om de woningcorporaties wat minder rabiaat te behandelen als het gaat om hun (noodzakelijke) inzet in de stedelijke herstructureringsgebieden, wordt Nederland wereldkampioen vernieuwing in de bouw.

Bert Keijts, bestuurslid Vernieuwing Bouw en bestuursvoorzitter woningcorporatie Portaal

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels