artikel

Revolutie in verlichting

bouwbreed

Revolutie in verlichting

Gloeilampen, gasontladingslampen en spaarlampen zijn binnen enkele jaren verleden tijd, verwacht Philips Lighting. Omdat aansturing en beheer van led-verlichtingssystemen veel efficiënter is, zullen ook gebouwen er massaal op overgaan.

Op de Zuidas in Amsterdam gaat eind dit jaar een kantoorgebouw open met een revolutionair intelligent verlichtingssysteem. De led-armaturen worden niet aangesloten op het lichtnet, maar op het (laagstroom) datasysteem van het gebouw. Dankzij 30.000 sensoren en zenders in de armaturen functioneert de verlichting als een transportmiddel voor het verzenden van data. Daarmee kunnen werknemers van Deloitte/AKD die er straks kantoor houden, zelf verlichting en temperatuur op hun werkplek regelen. Simpel, via een app op de eigen smartphone. De facilitymanager van gebouw The Edge ontvangt real time informatie over gebruik van de ruimtes. Daarmee zijn verlichting, airconditioning en verwarming per ruimte aan te sturen. Ook is eenvoudig centraal te zien of een ruimte wel of niet moet worden schoongemaakt. Het zal leiden tot lagere beheerskosten, minder energieverbruik en een lagere CO 2-uitstoot.

Philips en ontwikkelaar OVG Real Estate ontwierpen het systeem op maat voor de klant. “Dit gaan we de komende jaren veel meer zien, het is absoluut de toekomst van het gebouwbeheer”, gelooft Frank van der Vloed (Philips Lighting). “En het is zeer grootschalig toepasbaar.”

Hij voorziet dat geïntegreerde leds de hele beleving van gebouwen zullen gaan veranderen. Philips Lighting experimenteert momenteel met enkele supermarkten om winkelinformatie via een grid van led-lichtbronnen door te geven aan het winkelende publiek. Iemand die met zijn winkelmandje langs een schap loopt kan aanbiedingen doorgestuurd krijgen via een speciale app. In wisselwerking met de geïntegreerde leds kan de app de winkelbezoeker naar alle ingrediënten op zijn boodschappenlijstje leiden.

In musea kunnen geïntegreerde leds registreren voor welk schilderij een bezoeker staat. Via het beheerssysteem kan de individuele bezoeker zo informatie ontvangen over het betreffende schilderij. Het gebeurt al in museum Boerhave in Leiden.

Pay per lux

Wie nog aanhikt tegen de investering, kan ook licht inkopen in plaats van lampen. Met architect Thomas Rau heeft Philips daartoe een proef gestart. Bij ‘pay per lux’ betaalt de gebruiker alleen de verbruikte hoeveelheid licht, de producent blijft eigenaar van de verlichtingsinstallatie. De leds zijn in de proef bij Rau verbonden met slimme energiemeters die inzicht geven in het verbruik per ruimte. Van der Vloed: “De jaarlijkse kosten betaal je terug uit de energiebesparing.” Voordeel is dat de gebruiker optimaal gebruikmaakt van innovaties voor verdere reductie van energieverbruik. Na afloop van de contractperiode neemt Philips de verlichtingsproducten terug en hergebruikt de grondstoffen in het productieproces. Dat systeem voorkomt onnodig afval en stimuleert verdere innovatie van het product. Omdat digitale verlichting per lichtbron exact is te volgen, is het ook veel eenvoudiger een lamp te hergebruiken. Een lamp die twintig jaar mee kan, kan nog tien jaar elders worden ingezet als de klant het contract niet verlengt.

Exact inzicht in elke lichtbron komt ook van pas bij de grootschalige vervanging van straatverlichting. Die gaat gemiddeld 25 jaar mee, jaarlijks wordt dus ‘slechts’ 4 procent vervangen. Hiervoor heeft Philips het lighting services-systeem bedacht. Dat zorgt ervoor dat een lichtbron altijd wordt vervangen door het nieuwste en meest zuinige system. Digitale straatverlichting maakt het ook mogelijk om bijvoorbeeld bij een evenement bepaalde plaatsen in een stad extra te verlichten.

In de ziekenhuiswereld zorgt led ook voor een omwenteling. Daar werkt Philips onder meer met op afstand regelbare led-lichtplafonds. Energiegevend dynamisch daglicht en rustgevende avondhemels dragen bij aan sneller herstel van patiënten. Klinisch onderzoek heeft uitgewezen dat de behandeling effectiever verloopt, als de artsen de patiënt verlichting op maat kunnen geven.

Omdat de prijs van led-verlichting (nu 25 maal die van een gloeilamp) blijft dalen is de verwachting dat de consumentmarkt de komende jaren ook ‘om’ gaat. Een Nederlands huishouden heeft gemiddeld veertig lichtpunten, dus ook hier zijn besparingen te boeken met zuinig led-licht. Zelfs de spaarlamp zal op termijn verdwijnen. Van der Vloed: “Met digitale leds kun je vanaf je smartphone voor thuiskomst je huis verlichten, maar ook de lamp in je huis een andere kleur geven bij een feestje. De opmars van led is niet te stoppen.”

Parkeergarages VS

Philips is in de Amerikaanse hoofdstad Washington begonnen met vervanging van 13.000 lampen in 25 parkeergarages. Het Eindhovense conern betaalt het verlichtingssysteem, ov-bedrijf Washington Metropolitan Area Transit Authority (WMATA) betaalt voor de dienst.De nieuwe armaturen met ingebouwde draadloze sensoren zijn gevoelig voor daglicht en beweging. Daardoor branden ze alleen wanneer dat nodig is. Het elektriciteitsverbruik van de parkeergarages neemt hierdoor met 68 procent af. WMATA betaalt de rekening uit de geschatte jaarlijkse besparing van 2 miljoen dollar.         

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels