artikel

Blog: Don Quichot in Deventer dromenland

bouwbreed

Blog: Don Quichot in Deventer dromenland

Eric Kemperman deed en durfde waarvoor hij besteld was: een luis in de pels zijn voor de corporatiebestuurder uit Deventer die zichzelf de onderkoning van de volkshuisvesting van Nederland waande.

Daar lag hij. Op de bank, naar het plafond starend. Eric Kemperman had na de zomer van 2009 weer een heftige vergadering bij woningcorporatie Rentree achter de rug. Hij was sinds januari 2008 commissaris, en de laatste maanden lag hij in de clinch met Rinie Teuben, de directeur-bestuurder van Rentree, die al jaren door de Deventer corporatie en de gemeente op handen werd gedragen.

Hij kon zomaar een uur omhoog kijken. Piekeren. Zag hij het nou verkeerd? Hij wilde er niet mee te koop lopen, maar hij, midden veertig, had toch al veel gezien als financiële man. Bij grote, complexe bouwprojecten als de HSL en de Tweede Maasvlakte zat hij in de stuurkamer. En hij mocht de boel op orde brengen bij corporatie PWS Rotterdam na de fraude. Hij was zelfs genomineerd geweest voor controller of the year.

Had hij iets gemist? Hij voelde zich alleen, geïsoleerd. Een Don Quichot. 

Rentree was een innovatieve, spannende corporatie met 6.400 woningen en grootste plannen. Teuben een man met visie en een enorme drive en dossierkennis. Maar wat deze man wilde, zou de corporatie te gronde brengen. Hij wilde betalen aan het verdiepen van de Amstellaan, een oude provinciale weg bij het centrum van Deventer, die als een spook uit het verleden door de Rivierenbuurt raasde. Overkluizen werd het plan. Met woningen erop. Een Zuidas in de hanzestad.

Maar wie ging dat betalen? Rentree toch niet? Het Waarborgfonds wilde dat niet. De regels waren aangescherpt en minister Van de Laan liet uit Den Haag een andere wind waaien. Die van: schoenmaker, blijf bij je leest. Het moest weer gaan draaien om sociale woningbouw. Teuben zei dat het waarborgfonds het niet snapte en hij nog even met ze moest praten en anders zou hij het geld wel ergens anders vandaan halen. Grootspraak. 

De bouwplannen die Teuben in zijn hoofd had, kostten gewoon te veel geld. En de risico’s – kon Teuben die wel goed inschatten? Rentree’s organisatie was er in ieder geval niet op ingericht. Ja, je kunt wel een projectleider inhuren, maar dan kun je niet gelijk een infraproject doen. Dat kon hij maar niet aan Teubens verstand brengen. 

Wat Teuben ook goedpraatte: de bedrijfskosten die maar bleven stijgen en het oplopende personeelsverloop. Werk in uitvoering, zei Teuben dan. Ja ja. Het waren allemaal tekenen dat de organisatie niet in control was.

Vechten, strijden; waarom deed hij het eigenlijk nog? Waarom waren de andere commissarissen zo mak? Het moest stoppen, hij moest aan zichzelf denken en aan zijn gezin. En aan de sector. Niet wéér een corporatie op de voorpagina. 

Hij staarde nog steeds naar het plafond.

Hij zat bij Teuben in de auto. Teuben aan het stuur, hij met de landkaart. Richting het ravijn. Teuben reed door.  Stop. Teuben reed door. Stop! Teuben bleef rijden. Is het dan gek dat hij het stuur overneemt en op de rem trapt? Nee toch. 

Dat je niet op de stoel van de bestuurder mag gaan zitten – het heiligdom – zo is hij niet gebakken. Doe waarvoor je bent besteld. Dat is een luis in de pels zijn. Zeuren. Drammen desnoods. Het gaat nogal ergens over.

Ja, dat moet je wel durven. Als je dat niet kan, moet je een ander beroep zoeken. Als applausmachine aan de kant zitten. Zo simpel is het.

Hij had Teuben nog gezegd: waarom klikt het niet tussen ons? Een ijskoude blik kreeg hij terug. Wat een minachting had deze man voor zijn toezichthouders. Teuben waande zich de onderkoning van de Nederlandse volkshuisvesting. Niemand die hem van de troon ging stoten.

Nu lag hij hier. Hij en het plafond. 

Projectenlijst

Was hij té lastig? Hij hield ervan lastige vragen te stellen over de begroting. De hobby van Eric, werd dan aan de bestuurstafel gezegd. Daar sprak geen waardering uit. Was het gek dat hij vragen bleef stellen over de projectenportefeuille? Dat was toch een black box? En waarom talmde Teuben zo om hem die lijst met projecten te geven wanneer hij daar om vroeg? 

Er moest een onderzoek komen. Extern, en snel. Wat zijn de risico’s? Teuben moest de opdracht zelf maar uitzetten, anders zou dat gezichtsverlies kunnen betekenen voor hem.

Bleek dat Teuben later de opdracht had veranderd. Daar kwam hij gewoon achter omdat hij de accountant toevallig tegenkwam. Het onderzoek ging niet meer over de projectrisico’s en de problematische herfinanciering bij het Waarborgfonds. Teuben had de opdracht veranderd en een andere projectenlijst aan de onderzoekende accountant gegeven. De schellen vielen van zijn ogen. Een donkerrood signaal. Teuben had ontslagen moeten worden. Maar hij kreeg de rest van de toezichthouders niet mee.

Nog zoiets. Teuben had in 2007 een stuk land gekocht. Kosten: ruim 13 miljoen euro. Geen woonbestemming, hoogspanningsleidingen over het veld. Waarom? Dit was geen warme grond waar snel woningen op gebouwd zouden worden. Dit was ijskoud. Permafrost! Daar kwamen nooit woningen op. En was de grond een jaar later niet nog maar 2,1 miljard waard? Ok, de crisis was uitgebroken, maar dan nog. 

Het was vóór zijn tijd. Toch had hij een e-mail gestuurd naar Teuben hierover. De bestuurder reageerde. Vrij vertaald: waar bemoei je je mee? Hij had toch een mandaat?

Leuk. Doe je je best.

Rood mapje

De hobby van Eric maakte de sfeer er niet beter op. Hij wist het. Hij was kritischer dan de rest van de toezichthouders. Dat zat in hem. Drammerigheid.

Hij belde het waarborgfonds gewoon zelf. Hoorde hij dus dat Rentree in het rode mapje zat met probleemcorporaties. Dus toch. Waarom had Teuben niets verteld? 

Pas toen hij stampij ging maken, en de toezichthouders eindelijk op het punt stonden Teuben te schorsen omdat die maar volhardde in traineren, bleek er toch een lijst met projecten te circuleren in de organisatie. Kreeg hij toevallig van de controller. Die projectenlijst bleek nog veel ambitieuzer dan de lijst die hij gezien had. Het ontbrak Teuben aan realiteitszin.

Hij had eindelijk de rest van de toezichthouders zover. Teuben was niet meer te handhaven. Schorsen. Het kwam niet meer goed. Escalatie. Ontslag. 

De gang naar het ministerie. Of het ministerie een extern toezichthouder aan wilde stellen? Zelf vertrok hij bij Rentree. Hij was er klaar mee. Geen directe verantwoordelijkheid meer in de volkshuisvesting. Bracht hem ongeluk.

Dat Teuben al eerder lastig was, hoorde hij een dag nadat Teuben was ontslagen. Belde de vorige voorzitter van de raad van toezicht hem op thuis. Compliment dat hij Teuben eindelijk aanpakte. Dat had de oud-voorzitter ook moeten doen. Er waren genoeg botsingen.

Hij kreeg er een rare smaak van in zijn mond. Dus dat betekende dat zijn collega’s in de raad van toezicht al langer wisten dat Teuben niet te hanteren was. Waarom hadden ze dat hem niet verteld?

Opstaan. Doorgaan.

Zonnekoning

Het wordt hem steeds duidelijker. Laat hij het woord nu maar noemen: Teuben had alle kenmerken van een zonnekoning. Elk jaar moest de man het podium op. Zijn visie over de bühne brengen. En elk jaar schreef hij een manifest. Was dat niet voorbehouden aan de grote denkers?

In Deventer wordt Kemperman nog met de nek aangekeken. De projecten die De stad op moesten tillen, gingen niet door. Mede door hem. Het zij zo. Sommigen verslikken zich in een boot, anderen in een infraproject. Hij heeft Rentree en Nederland behoed voor een nieuwe volkshuisvestingsramp. In Deventer dromenland geloofde hij niet. Het werd te gek. 

Marc Doodeman volgt voor Cobouw de verhoren van de Volg hem op twitter

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels