artikel

Veilig Nederland

bouwbreed

Veilig Nederland

Wanneer een constructie instort, gaan alle alarmbellen rinkelen. In een ontwikkeld land als Nederland zou dit niet mogen gebeuren. Toch weten we ook dat 100 procent veiligheid niet bestaat. Daarom besloot ik zes jaar geleden een promotieonderzoek te starten naar constructieve veiligheid, wat leidde tot de volgende ontdekkingen.

In de eerste plaats zag ik allerlei definities van constructieve veiligheid langskomen. Ik besloot daarom constructieve veiligheid te beschouwen als de afwezigheid van onacceptabel risico door het falen van een (deel van een) constructie. Bij risico wordt meestal gedacht aan de kans op persoonlijk gevaar, maar het kan ook bestaan uit de kans op grote schade.

In de tweede plaats bleek, op basis van onderzoek naar meer dan 700 (bijna) schadegevallen in Nederland, dat het risico om te overlijden door bezwijken van een constructie heel klein is. Als een woonhuis eenmaal is opgeleverd, overlijdt er gemiddeld minder dan één bewoner per jaar door constructief falen. Tijdens bouwactiviteiten overlijden er gemiddeld echter circa vijf personen per jaar door constructief falen. Vergeleken met jaarlijks circa 650 verkeersslachtoffers is dit niet veel, maar elk slachtoffer door constructief falen is er één teveel. Daarnaast zijn de geschatte faalkosten van meer dan 10% onacceptabel; constructieve veiligheid moet dus verbeteren.

Verder ontdekte ik dat 80-85 procent van de constructieve faalgevallen in het bouwproces wordt veroorzaakt en; ongeveer even vaak in het ontwerp als in de uitvoering. Het blijkt dat communicatie en samenwerking tussen partijen onderling, risicomanagement, controle, kennisinfrastructuur, allocatie van verantwoordelijkheden en veiligheidscultuur het verschil maken tussen een veilig en een onveilig project. Verbeteringsmogelijkheden zijn meestal bekend, maar worden geregeld niet toegepast.

Mijn zoektocht van zes jaar heeft veel inzicht opgeleverd; inzichten die ik op 11 juni mag verdedigen. Er blijven echter nog diverse vragen staan. Wat is nou eigenlijk goede communicatie en samenwerking en hoe kun je dat bereiken? Hoe kun je op een goede manier risicomanagement toepassen van zowel product als proces? De komende jaren ga ik, hopelijk samen met u, op zoek naar het antwoord op deze vragen. Op zoek naar een constructief veiliger Nederland!

Karel Terwel, docent en onderzoeker

Constructief Ontwerpen en Constructieve Veiligheid, Civiele Techniek, Delft

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels