artikel

Sturen van projecten op tijd en geld zinloos

bouwbreed

Sturen van projecten op tijd en geld zinloos

Projecten met veel onzekerheden zijn amper te budgetteren. Door de focus op tijd en geld zijn we blind voor de scheppende krachten en drijfveren die de voortgang in een project bepalen.

Superlatieven schieten ons tekort over het nieuwe Rijksmuseum, één van de meest spraakmakende bouwprojecten van het afgelopen decennium. Ruim een jaar geleden opende het vernieuwde Rijksmuseum zijn deuren. Op de eerste verjaardag mag het een cadeau uitpakken van liefst 2.780.903 bezoekers in één jaar tijd. De nationale schaamte tijdens het bouwproject heeft plaatsgemaakt voor collectieve trots.

Onze collectieve schaamte kwam voort uit een machteloos toezien, terwijl het project in tijd en geld volledig uit de hand loopt. Nu we achteraf weten dat het bouwproject desondanks tot een geweldig succes heeft geleid, is het de moeite waard om je af te vragen of we met z’n allen wel goed hebben opgelet tijdens de bouw. Met andere woorden, of onze schaamte terecht was.

Toen de commissie-Veerman in 2009 het dramatische verloop van de aanleg van de Noord-Zuidlijn onderzocht, kwam die onder meer tot het inzicht dat een project met zoveel onzekerheden amper te budgetteren valt. Deze lessen bleken bij de bouw van metrolijnen in Rome, Keulen en Madrid ook al geleerd.

De leden van de commissie-Deetman hebben dit rapport waarschijnlijk niet gelezen, toen zij zich verdiepten in het verloop van de verbouwing van het Stedelijk Museum. In het in november 2013 gepubliceerde evaluatierapport bevelen zij aan om vanaf de start van een project strak te sturen op een realistische planning.

Zouden de commissieleden werkelijk denken dat betrokkenen bij het project dit niet wisten? Dit inzicht staat immers met koeienletters vermeld in ieder traditioneel geschrift over projectmanagement. Die gedachte dat er een causaal verband bestaat tussen het hebben van een realistisch plan en een succesvol project is geen wetenschap, maar een collectief denkbeeld. Een denkbeeld dat valt onder de categorie wensdenken.

Als dat iedereen denkt dat realistische plannen de basis vormen voor succesvolle projecten, gaat er iets grondig mis. Dan gaan we denken dat het niet goed gaat als de doorlooptijd langer wordt en de bouwkosten hoger.

Het vervallen in collectieve schaamte is te voorkomen als we beter kijken naar de betekenis die een bouwproject heeft. Door de focus op tijd en geld zijn we blind voor de scheppende krachten en drijfveren die de voortgang in een project bepalen. Documentairemaakster Oeke Hoogendijk heeft inzichtelijk gemaakt wat er in de werkelijkheid van een bouwproject gebeurt. Betrokkenheid, inzet, teleurstelling, trots. Trots die er tijdens het bouwproject al was. Niet de goedkope trots nu we zeker weten dat het museum een succes is.

Het succes van het Rijksmuseum laat zien dat het sec aansturen van bouwprojecten op tijd en geld te overwinnen is.

Roelof van der Weg, projectmanagementspecialist bij p2

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels