artikel

Nauwkeurigheid van BIM is geen schijn

bouwbreed

Nauwkeurigheid van BIM is geen schijn

De invoering van BIM gaat gepaard met dezelfde misverstanden als het ontwerpen met de computer twintig jaar terug. Alsof werken met de computer foutloos zou gaan.

Twintig jaar geleden ging een van ons (Smeulders) naar de Welstand voor vooroverleg. De architect was een voorloper op het vlak van computergebruik. Hij had geen tekenschotten meer en schetste vanaf de start op de computer. De architect had geplotte tekeningen bij zich. Het had waren schetsen, maar ze hadden rechte lijnen, haakse hoeken en maatlijnen als een bestekstekening. Geen bibberlijntjes en open hoeken.

De eerste tien minuten moesten we de Welstand sussen: we hadden ze niet geschoffeerd door bestekstekeningen te laten zien. Het waren echt de eerste ontwerpschetsen. Alleen het werken met computer en plotter leidde tot een ander beeld dan ze gewend waren. In twintig jaar kan de perceptie wat wat is radicaal veranderen.

De implementatie van BIM gaat gepaard met dezelfde misverstanden als het ontwerpen met de computer twintig jaar terug. Weer denken mensen dat werken met een computer foutloos gaat en dat goede afspraken maken over wat je doet niet nodig is. En weer zijn er mensen die er eigenlijk bang voor zijn en dus redenen verzinnen waarom het slecht is om over te stappen.

De werkelijkheid is natuurlijk dat werken met nieuwe hulpmiddelen vraagt om nieuwe afspraken. In hun artikel in Cobouwvan 25 maart geven Van Leeuwen c.s. van SAB Vereniging het advies om vooral niet te bimmen in de schetsfase en tijdens het voorlopig ontwerp. Dat is koudwatervrees en onverstandig. Natuurlijk moet je afspreken hoe je je modellen opbouwt en welke detaillering je wanneer wilt hanteren, maar door juist in de eerste ontwerpstadia te bimmen, breng je vanaf het begin in beeld of de geschetste ruimtelijke oplossing past binnen de installatietechnische en constructieve mogelijkheden. Onze ervaring is dat juist ingewikkelde ontwerpen heel lastig zijn om te zetten van een 2D voorlopig ontwerp in een sluitend BIM, en dan alleen met veel herontwerpen.

Het misverstand dat Van Leeuwen c.s. introduceren is dat al in het vroegste ontwerpstadium “…het programma wil weten van welk materiaal, hoe dik en met welk glas…” een raam moet worden gemodelleerd. Door in een vroeg ontwerpstadium alleen het ruimtebeslag te modelleren, worden detailleringskeuzes naar het stadium verwezen waar ze thuis horen. Je moet dan wel werken met de juiste software en je moet die software dan wel zo inrichten, dat je zelf per fase de mate van detaillering kan bepalen. De ontwerper houdt zo de regie over zijn eigen ontwerpproces. Dat is niet anders dan vroeger: ook met schetsrol en potlood kunnen details getekend of gesuggereerd worden, die thuishoren in het definitief ontwerp. Het is niet het visualisatie-instrument dat dwingt tot keuzes in een (te) vroeg stadium.

We zijn het eens met Van Leeuwen c.s. dat je een BIM niet aan het begin moet volstoppen met van alles en nog wat, alleen omdat het kan. Stop juist zo min mogelijk informatie in een gebouwmodel. Maar maak in plaats daarvan een goede object-identificatiestructuur in het model. En gebruik diezelfde structuur in het bestek, in de energiesimulatiesoftware, in de begroting, de planning en overal waar je informatie opslaat over dat gebouw. Dat leidt tot minder werk in plaats van de gevreesde vermeerdering. En de betrouwbaarheid van de gegevens neemt toe.

Wij werken aan een programma van eisen dat van de eerste ontwerpwerkzaamheden aan een BIM wordt gekoppeld. Op die manier geven we sturing aan het ontwerpproces vanaf het begin en voorkomen we dat de helft van het ontwerpwerk na het voorlopig ontwerp weer opnieuw gedaan moet worden.

Ons advies is dus juist: BIM vanaf het begin, maar blijf je verstand gebruiken. Hanteer een helder BIM-protocol waarin is vastgelegd hoe je met elkaar communiceert. Pas dan wordt bimmen echt virtueel bouwen en helpt het ons verder. Bimmen is dus niet waarheidsgetrouw modelleren en alle gegevens overtypen, maar verstandig informatie koppelen met het 3D gebouwmodel.

Tom Smeulders, Bloeii Advies & Ontwikkeling. Bloeii maakt al jaren gebruik van BIM en ziet als gevolg daarvan bouwfouten en bouwkosten gestaag teruglopen.

Bruno Bartelds, Het BIM Instituut. Werkt aan de verbetering van het bouwproces door de ondersteuning van opdrachtgevers en aannemers op het vlak van BIM.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels