artikel

Social media stap op weg naar veiliger werk

bouwbreed

Social media stap op weg naar veiliger werk

Dat de impact van social media op alle terreinen van het dagelijks leven toeneemt, is geen nieuws. Ook op het gebied van gezond en veilig werken in de bouw hebben de toepassingen een weg gevonden, constateert Jan Warning.

Elke werknemer heeft tegenwoordig op zijn smartphone wel een camera. Dus als je een onveilige situatie ziet, wat is er dan makkelijker dan een foto nemen en naar de uitvoerder lopen. Bij een toolboxmeeting hoeft de uitvoerder geen verhaal meer te houden. Het volstaat een foto te tonen op het scherm en aan de groep te vragen wat hier niet goed is.

Dat werknemers ook films van gevaarlijke situaties op internet zetten, was mij nog niet bekend. Tot ik vorige week werd geattendeerd op een filmpje op de website van FNV Bouw. Onder de kop ‘Levensgevaarlijk werken op de bouwplaats…’ kan de bezoeker een filmpje zien van vierenhalve minuut. De film is opgenomen vanuit een torenkraan. De kraanmachinist komt niet in beeld, maar we horen hoe hij communiceert via de portofoon. Terwijl het beeld inzoomt op de lading steigerdelen dat verplaatst wordt, vraagt de machinist waar de vracht moet worden afgeleverd. “Hier”, is het antwoord door de portofoon. De machinist wil meer weten: “Waar hier? Links of rechts van de keet?” “Hier beneden”, is het antwoord.

De film vervolgt met een andere opname die wordt geïntroduceerd met de tekst: “En dan nu zoals het hoort. Een duidelijk verstaanbare vakman.”

Deze scene toont een nieuwe dialoog tussen de machinist en een aanpikker op een ander bouwterrein. De minutieuze serie aanwijzingen hoe de lading moet worden geplaatst, maakt duidelijk dat goede communicatie noodzakelijk is om materiaal veilig over de bouwplaats getransporteerd te krijgen.

Dodelijk ongeval

De kracht van het filmpje is de herkenbaarheid. Zonder omhaal van woorden wordt een situatie neergezet en een stevig statement afgegeven.

Via FNV Bouw kom ik in contact met de maker van het filmpje, een al jaren als zelfstandige werkende kraanmachinist. Hij vertelt dat hij werkt binnen een groepje gewaardeerde collega’s. Deze groep maakt zich ernstige zorgen over de veiligheid in de bedrijfstak. Een collega maakte eens een dodelijk ongeval mee. Zelf is hij onlangs aansprakelijk gesteld voor schade. “Wij zitten hoog, zien alles gebeuren maar kunnen niet direct ingrijpen.”

Over de communicatie tussen de kraanmachinist en de bouwplaats is een afspraak vastgelegd in de arbocatalogus. Hier staat: “Zorg waar mogelijk voor een vaste aanpikker. Aanpikkers moeten ten minste achttien jaar oud zijn en bij voorkeur de opleiding tot aanpikker hebben gevolgd.” Op papier is de bouwplaats veilig. De praktijk is soms anders, laat het filmpje zien.

De vraag is hoe we dit soort uitingen op internet en in de social media moeten waarderen. De maker van het filmpje wil anoniem blijven uit angst voor repercussies. Gaat het om mensen die de vuile was buiten hangen en het beste maar genegeerd kunnen worden? Of wordt hiermee een advies gegeven, waar uiteindelijk iedereen beter van kan worden?

Eerder dit jaar tekenden veertien grote opdrachtgevers en bouwondernemingen de governance cod e ‘Veiligheid in de bouw’. In deze code wordt gepleit voor een no blame -cultuur als het gaat om veiligheid. Ga niet op zoek naar de schuldige van het ongeval en bestraf niet de boodschapper van de misstand. Veel belangrijker is het om de oorzaak van de onveilige situatie op te sporen, en vervolgens maatregelen te treffen teneinde herhaling te voorkomen.

Vanuit de gedachte van de no blame-cultuur is het een goede zaak dat werknemers onveilige situaties signaleren. Om te komen tot een hoger niveau van veiligheid in de bedrijfstak is de kritische blik van werknemers en zelfstandigen welkom. Social media kunnen hierbij een nuttige rol spelen.

Jan Warning, directeur Arbouw

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels