artikel

Perverse prikkels en Sinterklaas

bouwbreed

Perverse prikkels en Sinterklaas

De sinterklaastijd is van oudsher een periode waarin we blij worden gemaakt met surprises. Als het gaat om surprises als gevolg van perverse prikkels zijn we daar veelal minder blij mee. Volgens Wikipedia is sprake van een perverse prikkel “als een neveneffect van een maatregel is, dat personen worden verleid tot gedrag dat door de insteller van de maatregel als ongewenst wordt beschouwd”.

Perverse prikkels zijn overal om ons heen. Denk maar aan de bonuscultuur bij de banken, de armoedeval in het sociaal stelsel of het afrekensysteem bij onderwijsinstellingen per afgestudeerde. Ook in het aanbesteden zitten, meestal onbedoeld, soms perverse prikkels ingebouwd met ongewenste neveneffecten tot gevolg. Neem bijvoorbeeld de meerwerkdiscussies bij raamovereenkomsten.

In de uitvoeringsfase van raamcontracten is er een groot verschil waarneembaar tussen raamcontracten die zijn gegund op de laagste prijs en die waarbij kwaliteit de doorslaggevende factor was. Aanbestedingsprocedures van raamcontracten waarbij de tarieven een significante rol spelen, leiden veelal tot strategisch lage inschrijvingen. Inschrijvers willen name lijk niet het risico lopen om jarenlang de kans op het werk te missen. Dit speelt te meer omdat er nog geen concrete prestatie hoeft te worden geleverd voor de opgegeven prijs binnen de raamovereenkomst. Als het raamcontract vervolgens eenmaal is gesloten, zal de opdrachtnemer vaak proberen de (te) lage contracttarieven zo min mogelijk toe te passen of zichtbaar te laten zijn. Dit kan bijvoorbeeld door alleen lumb sum aan te bieden in de subcontracten. Een gevolg kan ook zijn dat de opdrachtnemer zoveel mogelijk meerwerk in rekening wil brengen. Allemaal niet fraai, maar wel menselijk.

Selecteer als aanbestedende partij daarom op kwaliteit bij de raamcontracten. Door de tarieven niet of slechts gering (bijvoorbeeld maximaal 15 procent) te laten meewegen bij de gunning, voorkom je later allerlei ongewenst gedrag.

Laten we het deze week vooral houden bij leuke surprises.

Vicky van Egmond, economisch-juridisch beleidsmedewerker NLingenieurs
Reageer op de column via redactie@cobouw.nl of op Twitter via @CobouwNL  

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels