artikel

Na de koepel nu een kathedraal van ijs

bouwbreed Premium

De ankers zitten al in de grond, de ballonnen, netten, pompen en ander materiaal zijn per schip onderweg. In het Finse Juuka barst direct na de kerst de bouw los van het grootste ijsbouwwerk ooit: de Sagrada Familia in Ice.

Met de bouw hoopt een team van docenten en studenten van de TU Eindhoven zijn eigen wereldrecord voor ijsconstructies te verbreken. Dat dateert nog maar van begin dit jaar toen in het zelfde Finse plaatsje een koepel werd neergezet met een hoogte van 14 en overspanning van 30 meter. Daarvoor stond het record meer dan tien jaar op naam van een team Japanners dat een koepel met een diameter van 25 meter realiseerde. Dat gebeurde met grote massieve blokken van geperste sneeuw, eigenlijk net zoals Eskimo’s een iglo bouwen, maar dan veel groter.

Pykrete Dome

De koepel van de TU Eindhoven was veel ranker geconstrueerd. Die bestond uit ijs gewapend met houtvezels. Dit zogeheten pykrete is drie keer zo sterk als gewoon ijs en zeker twintig keer zo taai. De studenten van de TU spoten het mengsel op een reusachtige ballon die aanvankelijk met pompen op druk werd gehouden. Nadat de ijswand dik genoeg was en op eigen benen kon staan werd de ballon aan de binnenkant verwijderd.

Hetzelfde constructieprincipe wordt nu weer aangehouden. Wat de Spaanse architect Gaudí tijdens zijn leven niet lukte, moeten de Eindhovenaren in vier weken zien klaar te spelen. Ze willen de Sagrada Familia in schaal 1 op 5 realiseren.

Vijf torens

De hoofdtoren krijgt een hoogte van 37,5 meter en moet de nieuwe recordhouder worden als grootste ijsconstructie ooit. Daarnaast komen nog vier torens die met 26,5 en 22 meter hoogte ook bepaald niet kinderachtig zijn. Het schip van de kerk krijgt een hoogte van 18 meter.

De ballonnen voor de torens zijn een paar weken terug door studenten gesneden en verlijmd. Dat gebeurde bij Polyned in Steenwijk. Het Finse Scantarp leverde het pvc-gecoate polyesterdoek dat bestand is tot temperaturen van -50 graden Celsius.

Veel complexer nog van vorm zijn de touwen die inmiddels per zeecontainer onderweg zijn naar Finland. Ze zijn verknoopt tot de vertakkende boomvormige kolommen die het schip van de kerk gaan dragen. Ze worden opgehangen aan draden die worden gespannen tussen de vijf torens, eigenlijk net als de draadmodellen die Gaudí gebruikte om de ideale vormen en kettinglijnen te realiseren. Door er water op te vernevelen ontstaan kolommen van ijs gewapend met een kern van touw.

Serieus bouwwerk

Initiator Arno Pronk praat vrij laconiek over het project, maar dat laat onverlet dat het om een serieus bouwwerk gaat met een complexe bouwwijze en logistiek. “Het is ook zeker geen grap of rariteit. Pas je spuitbeton toe in plaats van ijs met vezels, dan krijg je plotseling een bouwwerk dat decennialang meekan. We passen een techniek toe waarmee veel meer kan.”

Tientallen studenten en vrijwilligers reizen komende weken af naar Juuka. Ook vanuit Finland dragen bedrijven en vrijwilligers een steentje bij. Toen begin dit jaar na lang wachten de vorst inviel, sprong de plaatselijke brandweer bij met extra sneeuwkanonnen en hoogwerkers. Zodoende kon in een paar dagen tijd snel de vereiste ijsdikte worden bereikt van 25 centimeter. Van de grootste toren voor de Sagrada moet de dikte van de wand onderin zeker 2 meter bedragen. Op 37,5 meter hoogte is een dikte van 30 centimeter genoeg.

De Eindhovense masterstudenten rekenden de constructie door volgens de Eurocode. Niet met pykrete maar met gewoon ijs, zodat er een ruime veiligheidsmarge overblijft. Voor de oplevering zal het gebouw ook aan eenvoudige belastingproeven moeten worden blootgesteld. Die zijn noodzakelijk voor de bouwvergunning voor tijdelijke bouwwerken die wordt aangevraagd.


Reageer op dit artikel