artikel

Blog: Geen grip op bouwprojecten

bouwbreed Premium

Blog: Geen grip op bouwprojecten

De grip op grote projecten is nog altijd ver te zoeken. Lessen lijken niet geleerd is de balans precies tien jaar na het verschijnen van het rapport van de commissie Duivesteijn over wat allemaal misliep bij megalomane projecten als de HSL-Zuid en Betuweroute.

De grip op grote projecten is nog altijd ver te zoeken. Lessen lijken niet geleerd is de balans precies tien jaar na het verschijnen van het rapport van de commissie Duivesteijn over wat allemaal misliep bij megalomane projecten als de HSL-Zuid en Betuweroute.

Budgetoverschrijdingen zijn nog altijd aan de orde van de dag, getuige de A15 Maasvlakte-Vaanplein, Coentunnels, Rijksmuseum, A4 Schiedam en Noord-Zuidlijn. Ruim 86 procent van de projecten wordt bewust en/of onbewust te optimistisch geraamd en dat is nog steeds zo. Lichtpuntje is dat besluiten voor nieuwe bouwopdrachten wel beter worden afgewogen. Waarom is het toch zo lastig om lessen te leren?

Oud-voorzitter en PvdA-senator Adri Duivesteijn is weinig optimistisch over het lerend vermogen van de Tweede Kamer en voorspelt precies dezelfde conclusies over gebrek aan grip bij de nieuwe commissie over de Fyra. Ik weet zeker dat hij gelijk heeft, maar tegen die tijd belooft iedereen weer plechtig beterschap en gaat over tot de orde van de dag.

De belastingbetaler is in eerste instantie de dupe bij overschrijdingen en tegenvallers, al wordt bij moderne dbfm-contracten ook een deel van de rekening bij de bouwers gelegd. Het is de vraag of die beter grip hebben op onbeheersbare risico’s, maar die kunnen in tegenstelling tot het Rijk wel failliet gaan.

Ook bij de HSL en Betuweroute draaide de belastingbetaler op voor de miljarden extra aan kosten en dat zal bij de Noord-Zuidlijn en Fyra niet anders gaan. Misschien is 250 miljoen extra voor de A15 MaVa niet eens zoveel afgezet tegen de verdubbeling van de kosten van de HSL-Zuid (7,2 miljard) en het budget van de Betuweroute dat opklom van 1 tot 5 miljard euro.

De Tweede Kamer heeft in de afgelopen tien jaar haar greep op grote projecten nauwelijks verbeterd. De bouw speelt nauwelijks een rol in politiek Den Haag, maar dat heeft ook alles te maken met de vele wisselingen onder woordvoerders en de incidentenpolitiek waardoor de rol van ‘geheugen’ en het controlerend lichaam is ondergesneeuwd. Als Kamerleden geen probleem zien, is het geen issue. Dat is toch triest voor een sector die door oud-premier Kok ooit de “ruggegraat” van de Nederlandse economie werd genoemd.

Grote projecten worden nog altijd nauwelijks gevolgd en de Tweede Kamer hobbelt structureel achter de feiten aan. Reflectie en controle hebben in de Kamer te veel plaatsgemaakt voor de waan van de dag. De trieste balans na tien jaar is dat nieuwe valkuilen klaarliggen en we er opnieuw in zullen stappen.

Opvallende resultaten op basis van de verhoren:

“Ambtenaren vonden politici maar lastig”

“Ministerie negeerde kritische adviezen en hield informatie achter”

“Dualisme ver te zoeken bij besluitvorming Betuwelijn”

“Deskundigen en ambtenaren buiten spel bij herijking Betuweroute”

”Private financiering Betuwelijn vooral lessen voor de toekomst”

“kabinet drukte HSL door”

“Oud-ministers wassen handen in onschuld”

“Gesjoemel met aanbestedingsprocedure HSL”

“Aanbesteding HSL-Zuid: waren er nu wel of geen geheime onderhandelingen?”

“Netelenbos is zich van geen kwaad bewust”

“Lid Rekenkamer pleit voor eigen controlebureau Tweede Kamer”​


Ingrid Koenen, journalist Cobouw 

Reageer op dit artikel