artikel

2015: jaar van passie en een nieuwe koers

bouwbreed

2015: jaar van passie en een nieuwe koers

Het jaar 2014 werd vooraf gezien als het jaar van de transitie: op naar betere tijden, betere winstmarges, minder gedoe, minder duiken en vol jaar met de nieuwe Aanbestedingswet. We moeten de hoopvolle verwachtingen maar een jaartje doorschuiven en zetten nu voor 2015 alsnog in op betere tijden, betere winstmarges, minder gedoe, minder duiken en in afwachting van alweer een nieuwe Aanbestedingswet (april 2016).

De Aanbestedingswet heeft veel overhoop gehaald, maar het beeld blijft diffuus, vooral het midden- en kleinbedrijf blijkt helemaal niet te profiteren, maar staat juist op achterstand door fors hogere tenderkosten. Opdrachtgevers zijn en masse overgestapt op het hanteren van kwaliteitscriteria, maar vooral omdat het ‘moet’ en niet omdat het zo handig is om innovatieve of duurzame projecten te krijgen.

Tegelijkertijd deed de helft van alle gemeenten afgelopen jaar een openbare aanbesteding, maar worden alle andere opdrachten onderhands vergeven. Hoe dat precies gaat, is een ‘black box’ en vooralsnog blijft in het midden of dat nu juist positief of negatief uitpakt. Vriendjespolitiek en machtsspelletjes liggen op de loer, maar het is ook mogelijk goede prestaties relatief eenvoudig te belonen met extra opdrachten.

Geen rooie cent

De negatieve spiraal van prijsduiken, prijsvechten en doormodderen is in 2014 niet doorbroken. Afgelopen jaar is geen rooie cent verdiend, is de zure constatering van de Stichting Marktwerking Installatietechniek. Dat geldt niet alleen voor de installatiesector, maar voor de gehele bouwsector. Markante projecten als de Markthal, Rotterdam CS, A10-Oost en het Mauritshuis zijn afgelopen jaar opgeleverd, maar de bouwsector weet daar het imago niet mee op te vijzelen en strijkt niet met de eer.

Bij aanbestedingen wordt nog steeds absurd laag ingeschreven, maar het gemor erover zwelt aan. De perikelen rond de A15 MaVa en Coentunnel houden de gemoederen bezig en schudden velen wakker. Meerdere bestuursvoorzitters willen af van hoge risico’s en mega-projecten. Dat begint met inschrijven tegen reële prijzen, zodat ruimte ontstaat voor samenwerking, vertrouwen en cocreatie. Laat 2015 het jaar zijn waarbij die doorbraak wordt geforceerd en de spiraal omkeert. Waarbij met nieuw elan de passie voor het vak wordt hervonden en de bouw een nieuwe koers kiest: Vooruit! 

Ter inspiratie: 5 bouwquotes

Cees Brandsen, hoofdingenieur-directeur Rijkswaterstaat: “Het ontbreekt de markt vooral aan lef en zelfrespect. We zien de marktontwikkelingen, maar kunnen weinig anders doen dan de bouwers ermee confronteren. De praktijk doorbreken ligt bij de markt.”

Henri Witteveen, directeur pps BAM: “Kwaliteitscriteria hebben een enorme boost gegeven aan systems engineering, onderhoud, veiligheid en duurzaamheid, maar het effect is inmiddels weggeëbd. We zijn te goed geworden: alle inschrijvers behalen topscores en de prijs geeft uiteindelijk alsnog weer de doorslag. Het is misschien goed voor de belastingbetaler, maar als systeem op termijn onhoudbaar.”

Jaap Uijlenbroek, directeur-generaal Rijksvastgoedbedrijf: “De sector heeft het zwaar voor de kiezen gekregen en veel bedrijven zijn over de kop gegaan. Maar tegelijk moet de bouw beseffen dat de oplossing van binnenuit moet komen. Verwacht niet dat de oplossing van buitenaf op een presenteerblaadje wordt aangereikt. Oude tijden zullen niet herleven.”

Marten Kingma, directeur BKS Schagen: “Bouwprojecten in Nederland zijn de afgelopen jaren misschien een maatje te groot geworden. Met een Coentunnel, A15MAVA en de SAA-projecten worden enorme risico’s genomen, waarbij ook de gevolgen van het misgrijpen bij zo’n project enorm zijn.”

Richard Mooiman, projectmanager provincie sluis Stavoren: “Problemen genoeg, maar het uitgangspunt was steeds om de planning te halen en het project centraal te stellen. Dus gingen we samen aan tafel om knopen door te hakken en werkbare oplossingen te bedenken. Dat klinkt logisch, maar juist dat gaat bij heel wat projecten mis. De kop in het zand steken en problemen negeren, komt veel vaker voor, maar vroeg of laat komt die boemerang keihard terug.”

Voor nog meer verrassende citaten en nieuwe inzichten: download gratis bimmedia.nl/uitdebouwput

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels