artikel

Appels, peren of toch gewoon fruit?

bouwbreed

Appels, peren of toch gewoon fruit?

Zzp’ers in de bouw hebben last van de toename van onverzekerde zzp’ers, omdat hun tarieven in concurrentie met hen onder druk komen te staan. Social voorzieningen moeten daarom verplicht geregeld worden, vindt Henk van der Schaft.

Zijn zzp’ers werknemers of ondernemers? Voor beide groepen geldt dat ze moeten voorzien in eigen inkomen, voor nu en later, in goede en slechte tijden. Niet verwonderlijk dat zpp’ers grote belangstelling genieten bij vakbonden én zzp-organisaties. Zo ook bij FNV Bouw. Die organiseert zzp’ers weer zelf, na het vertrek van FNV ZBo uit de FNV in 2012.

Door de financiële en de bouwcrisis is lang niet iedereen blij om als zzp’er in de bouw te werken. In veel gevallen zien we dat bedrijven vaste werknemers inruilen voor goedkopere zzp’ers. Dat gaat ten koste van werkgelegenheid van werknemers en van zzp’ers die bewust als eenpitter in de bouw willen werken.

Over de verschillen tussen werknemers en zzp’ers in de bouw is de laatste tijd veel te doen. De reuring spitst zich toe op de vraag of zzp’ers nu wel of niet verplicht moeten deelnemen aan een pensioenregeling en een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Er worden stevige discussies gevoerd. Traditionele zzp-organisaties stellen vooral dat de zzp’er bewust heeft gekozen voor het ondernemerschap en vrij moet zijn in het maken van keuzes voor voorzieningen. Volgens deze groep regelen zzp’ers het allemaal heel goed zelf. Laten we hen de appels noemen.

FNV Bouw vindt dat zzp’ers verplicht moeten deelnemen aan voorzieningen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid, ter voorkoming van oneerlijke concurrentie. Als een opdrachtgever kan kiezen tussen het inhuren van een duurdere werknemer die vanwege de cao voorzieningen heeft, of een spotgoedkope zzp’er zonder enige voorziening is de keuze wel duidelijk. De zzp’er is daarbij de (gebakken) peer. Hij heeft geen enkele zekerheid: niet op werk, niet op pensioen, niet op een uitkering, niet op loon bij ziekte, niks.

Bovendien blijkt uit onderzoeken dat zzp’ers met een goed tarief die voorzieningen kunnen betalen, het vaak toch niet goed regelen.

Een zzp’er die gedurende vijftien jaar een pensioenuitkering van 1000 euro per maand boven op de AOW wil, moet een bedrag van 180.000 euro bij elkaar sparen. Zonder verplichte pensioenopbouw is dat een illusie.

Onbetaalbaar

Bij de arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) geldt dat de premie vaak onbetaalbaar is. Zzp’ers die een medisch verleden hebben, kunnen vaak helemaal geen aov afsluiten. De keuzemogelijkheden voor het sluiten van aov zouden bij wet moeten worden geregeld. De ‘keuze’ voor een zzp-schap zonder voorzieningen lijdt er wel toe dat de gemeenschap mag bijspringen als het financieel fout gaat.

Ziek worden is eerder iets dat je overkomt dan een ondernemersrisico. Je kunt moeilijk zeggen: eigen schuld, zoek het maar uit. Tegelijk is een individuele verzekering voor ziekte en arbeidsongeschiktheid nauwelijks betaalbaar. Oud worden met een goed inkomen willen we als werknemer of zzp’er allemaal. ‘Echte’ zzp’ers in de bouw hebben last van de toename van onverzekerde zzp’ers, omdat hun tarieven in concurrentie met hen onder druk komen te staan.

Alle appels en peren hebben dus drie redenen om dergelijke voorzieningen goed, en dus verplicht, te regelen. Ten eerste hebben werknemers en zzp’ers recht op een goed inkomen bij arbeidsongeschiktheid en bij het bereiken van de pensioenleeftijd. Ten tweede, de maatschappij moet er niet financieel voor opdraaien als de zzp’er die wel een keuze kan maken, ervoor kiest om voorzieningen niet aan te schaffen.

Tenslotte laat de sector bouw zien dat er sprake is van oneerlijke tarievenconcurrentie tussen werknemers en zzp’ ers door een verschil in voorzieningen. Door het verplicht stellen van voorzieningen voor alle werkenden in de sector kan deze oneerlijke concurrentie deels worden teruggedrongen.

Sommige zzp-organisaties in de sector bouw houden onvoldoende rekening met het feit dat een aantal voorzieningen van belang is voor alle appels en peren. Deze voorzieningen komen alleen tot stand als ze verplicht worden gesteld voor al het fruit in de sector. Wat FNV Bouw betreft komen er dus verplichte regelingen die alle zzp’ers toegang geven tot arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en pensioen.

Henk van der Schaft, projectleider ZZP, FNV Bouw

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels