artikel

Strijd voor meer passie en minder regels

bouwbreed

Strijd voor meer passie en minder regels

In de week dat Nederland besloot actief deel te nemen aan de oorlog tegen IS, verscheen het boek ‘Duurzaamheidsoorlog’. Meer dan een pleidooi voor passie, vindt Gerben van Dijk.

Dit boek handelt over een heel andere, maar niet minder belangrijke strijd. “Een pleidooi voor minder regels en meer passie”, schrijft auteur Thomas van Belzen in het exemplaar dat ik onlangs ontving. Dat pleidooi spreekt uit het hele boek, maar het is meer. Het is ook een zoektocht van iemand die met oprechte verbazing en belangstelling rondloopt in een technocratische wereld waarin duurzaamheid in de bouwsector verworden is tot goochelen met onderzoeken en getallen. En liefst nog één getal. Hoe duurzaam is uw gebouw op een schaal van 1 tot 10? De ondertitel is veelzeggend: ‘Over geld, machtspolitiek en idealen’.

De auteur is de geschiedenis ingedoken. Het eerste deel beschrijft ruim 25 jaar van gepraat en gedoe over definities, hele en halve regels, oude data en partijen die elkaar met rapporten bestoken. De intrinsieke motivatie om te werken aan een duurzame omgeving zit bij velen niet diep of ontbreekt gewoonweg. “Met duurzaamheid hebben deze regels weinig te maken”, zegt een architect. Het leidende principe lijkt te zijn om ervoor te zorgen dat producenten geen last hebben van milieuregels. Overheid noch industrie wordt gespaard.

In het tweede en derde deel komt een brede schakering mensen in en om het veld aan het woord. Over hoe de regels in de praktijk uitpakken, de elastieken datakwaliteit, dubbelspel en commerciële doelen. Er is een sfeer van rekenen en regelen, als we maar kunnen blijven doen wat we al deden. Duurzaamheid is door bedrijfsleven, overheden en belangenorganisaties “weggeprofessionaliseerd”, zegt Jacqueline Cramer in het boek. We zijn gekomen waar we eigenlijk niet wilden zijn. Gelukkig komen ook ondernemers aan het woord die zich onttrekken aan dit systeem, omdat op deze manier duurzaam bouwen niet meer is dan een mening.

Wat het meest bijblijft zijn de verhalen van ondernemers die niet meedoen aan het spel van regelen en rekenen. Niet omdat ze niet willen, maar omdat echt duurzaam zijn en doen bij hen voorop staat. Zoals de bouwer die gewoon zorgt voor duurzame en energieleverende woningen en de leverancier van isolatie van schapenwol die staat voor de duurzaamheid van zijn product. Ook al is het in de afgelopen jaren door gewijzigde modellen en verkeerde data uit de top 10 van meest duurzame materialen gevallen. Zo bevat het boek meer verhalen. Zij blijven duurzaam voortbestaan, de rest gaat ten onder in gedoe en vergetelheid. Hoe het verder moet met duurzaamheid laat de auteur voor rekening van de lezer. Zijn inzet is helder: van greenwashing naar echte duurzaamheid gaat primair met passie en betrokkenheid, niet met halfzachte regels.

Het boek leest prettig. De auteur schrijft vlot en bondig. Een enkele keer iets te bondig, omdat ik dan de indruk heb dat ik als lezer net niet de clou meekrijg. De opzet van het boek zorgt voor diverse invalshoeken en blikrichtingen. Gelukkig weet de auteur al te veel herhaling te vermijden. Dat is mede te danken aan de brede selectie van gesprekspartners.

Bij mijn weten kent de bouwsector nog niet veel boeken in dit genre van betrokken onderzoeks- en interviewjournalistiek. Van mij mogen er meer verschijnen. Indien gewenst heb ik nog wel wat suggesties voor Thomas van Belzen en zijn collega’s.

Duurzaamheidsoorlog, Thomas van Belzen. 160 pagina’s, 2014, BIM Media, 19,95 euro

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels