artikel

Blog: ‘The black box’ van onderhands gunnen

bouwbreed

Blog: ‘The black box’ van onderhands gunnen

De helft van de gemeenten besteedt niets meer openbaar aan sinds de nieuwe Aanbestedingswet van kracht is. Bouwopdrachten tot 1,5 miljoen euro worden op grote schaal onderhands vergeven. Is deze ‘black box’ juist een goede of juist een zorgelijke trend?

De nieuwe Aanbestedingswet stuurt aan op onderhands gunnen van opdrachten tot 1,5 miljoen euro. Opdrachtgevers geven op grote schaal gehoor aan die nieuwe regel en het aantal openbare aanbestedingen kelderde van ruim 2000 in 2009 naar ruim 700 het afgelopen jaar. De onderhandse procedure is relatief goedkoop en biedt veel vrijheid voor opdrachtgevers bij het uitnodigen en gunnen. De theorie is dat de best presterende partijen daarvan profiteren, maar in de praktijk lijkt vooral weer de laagste prijs de doorslag te geven, al is dat verre van zeker.

Oude kwalen op de loer

Minister Kamp van Economische Zaken belooft de wet te evalueren, maar iets dat uit het zicht is verdwenen, kan ook slecht worden gecontroleerd. Op geen enkele manier worden de uitkomsten namelijk bijgehouden en ook een mogelijkheid om te klagen over excessen ontbreekt. Niet dat iemand durft te klagen, want dergelijke directe relaties zet je niet op het spel. “Onderhands gunnen opent de poort naar een oude kwaal: onduidelijkheid over wie bepaalt, wie mag inschrijven en hoe wordt gegund? Vriendjespolitiek en troebele verhoudingen liggen op de loer”, waarschuwde burgemeester Onno van Veldhuizen eerder dit jaar in Cobouw.

Gemeenten blijken totaal verschillend om te gaan met de nieuwe vrijheid. De een nodigt heel transparant en breed uit, terwijl de ander zich beperkt tot de lokale bouwers. “Dat kan binnen een regio scheve verhoudingen geven, want als je al een prettige basis hebt in je eigen gemeente, kun je lager inschrijven bij de buren. Dat leidt tot een raar bijeffect van oneerlijke concurrentie waar eigenlijk niets aan te doen is, maar wel tot nadenken stemt”, signaleerde Joost Fijneman van het Aanbestedingsinstituut. Dit nieuwe fenomeen leidt lokaal tot veel frustratie, maar het leed wordt vooral in de stilte geleden. Wie durft het stilzwijgen te doorbreken?

 Ingrid Koenen, journalist Cobouw, reacties welkom op Twitter via @ingridkoenen of via i.koenen@cobouw.nl

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels