artikel

Wie maakt onze huizen energieneutraal?

bouwbreed

Wie maakt onze huizen energieneutraal?

Het verwijt is al vaker gemaakt. De bouw is weinig vooruitstrevend en nauwelijks bereid bestaande producten of procedures kritisch te beoordelen. Maar is dat eigenlijk wel zo? Tijdens de bijeenkomst Green-makeover bruiste het van ideeën en innovaties op het gebied van energiebesparing en milieuvriendelijk materiaalgebruik in de bouw.

Tachtig procent van alle bestaande woningen heeft een slechte energiebalans. De verwachting is dat bewoners binnen afzienbare tijd dan ook meer geld kwijt zijn aan hun energielasten dan aan huur of hypotheek. Dat is een situatie waarin uiteraard niemand wil terechtkomen, maar het is de vraag wie het initiatief neemt of nemen om woningen in ons land energieneutraal te maken. Duidelijk is dat de overheid zich fors heeft teruggetrokken, hoewel er natuurlijk wel allerlei stimuleringsmaatregelen rond duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen bestaan, zoals de energie-investeringsaftrek, de willekeurige afschrijving milieu-investering of de milieu-investeringsaftrek. Wanneer bouwbedrijven investeren in energiebesparende en/of minder milieubelastende bedrijfsmiddelen kunnen – volgens de ervaringen van advies- en accountantsbureau Flynth –- aanzienlijke percentages in mindering worden gebracht op de fiscaal te belasten winst. Ondanks deze en andere regelingen wordt daar relatief beperkt gebruik van gemaakt, hetgeen vooral in tijden van economische stagnatie vreemd is.

Tijdens een onlangs gehouden startbijeenkomst – georganiseerd door MVO Nederland, Open Design Aanpak en |Booosting, platform voor koplopers in innovatie – werd zichtbaar hoeveel initiatieven, pilots en concepten er eigenlijk al circuleren. En dit was nog maar in een beperkte setting, waar ruim twintig voorbeelden werden gepresenteerd. Het viel daarbij op dat de boventoon werd gevoerd door vooral kleinschalige, technologisch georiënteerde en vaak nog niet in productie genomen of geteste innovaties op het gebied van energiebesparing of biobasedproducten en materialen. Enkele daarvan zullen getest worden in vijf laboratoriumwoningen van de Energie coöperatie Zoetermeer. Minder vaak kwamen meer organisatorische, procedurele, gedragsmatige en logistieke concepten aan bod, terwijl die natuurlijk wel voor de noodzakelijke verbindingen moeten zorgen. Juist zo’n integrale aanpak zal ervoor zorgen dat er milieu- en energiewinst gaat ontstaan, maar juist ook die samenwerking gaat moeizaam. Koudwatervrees? Onbekend maakt onbemind? Of toch behoud- en gemakzucht bij bouwpartners?

Een vertegenwoordiger van het architectenbureau OeverZaaijer beoordeelde de bijeenkomst als een grabbelton van ideeën, producten en initiatieven waaruit het moeilijk kiezen valt. Zeker voor architecten is het nauwelijks bij te houden welke bewezen mogelijkheden zich allemaal aandienen en hoe deze optimaal kunnen worden geïntegreerd in het ontwerp. Dat speelt zowel bij nieuwbouw als bij renovatie. Wat dat betreft zal kennisoverdracht – in welke vorm dan ook – voor meer draagvlak moeten gaan zorgen. Verschillende partijen uit de bouwketen zullen daardoor eerder bereid zijn innovaties toe te passen. Niet omdat het nieuw is, maar omdat het bijdraagt aan de gewenste nul-energieomgeving.

Drs. Robbert Coops, sociaal geograaf en werkzaam bij Schinkelshoek & Verhoog (r.coops@schinkelshoekverhoog.com)

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels